Het (nieuwe) dure olietijdperk: dure olie werkt als een flinke rem op de wereldwijde economische groei

Enerzijds zijn steeds hogere olieprijzen benodigd om de wereldwijde olieproductie op niveau te houden.
Anderzijds begint boven een bepaalde olieprijs de wereldwijde vraag naar olie af te nemen.

Ondanks het optimisme in de media over de tight oil productie in de VS, is vandaag de dag wel al duidelijk dat het goedkope olietijdperk ‘definitief’ voorbij is. Vooral voor de economie van een olie importerend arm land hebben hoge olieprijzen een behoorlijk negatief gevolg. Heel veel basale economische activiteit is afhankelijk van olie. Denk bijvoorbeeld aan transport, dieselgeneratoren, dieselmotoren, de landbouw, huizenbouw.
Als men (bijvoorbeeld) voor eenzelfde hoeveelheid geld in plaats van dagelijks één landbouwmachine, er dagelijks drie kan laten draaien, betekend dat extra economische activiteit (voor eenzelfde hoeveelheid geld).

De rek in de wereldwijde olieproductie is vrijwel geheel verdwenen
Naar mijn bescheiden mening zal het niet meer lang duren eer duidelijk wordt dat de wereldwijde olieproductie, ondanks de flink hoge olieprijzen, zich nu al min of meer op een piekniveau bevindt.
De rek in de wereldwijde olieproductie (om deze nog noemenswaardig te verhogen) is vrijwel geheel verdwenen.
De olieprijs-marge waarbij oliewinning nog economisch rendabel en tegelijkertijd niet te duur is om op wereldwijde schaal tot structurele vraagvernietiging te leiden, is reeds ongekend smal geworden. Er is vrijwel geen speling meer over. De gemiddelde kostprijs van nieuwe olieprojecten is zelfs met de huidige hoge olieprijzen bijna te hoog om nog economisch rendabel te zijn.
De huidige olieprijs is daarnaast eigenlijk al te hoog om op grote schaal nog noemenswaardige (structurele) economische groei te ondersteunen. Als de olieprijzen nog wat verder stijgen zal de wereldwijde olievraag vanwege afnemende wereldwijde koopkracht vanzelf niet meer toenemen en gaan dalen…omdat het dus te duur is geworden. De roep om goedkope alternatieven (voor olie) die snel op grote schaal geimplementeerd kunnen worden zal snel toenemen…

Naar mijn bescheiden mening gaan we zeker ook in het relatief energie arme West Europa er niet aan ontsnappen om, willen we onze huidige levensstijl in een bescheidenere jasje min of meer intact houden, flink te gaan investeren in alternatieven. Mijn opvatting is dat we al veel te laat begonnen zijn met laatstgenoemde (als we er al serieus mee begonnen zijn). We zullen noodgedwongen onze levensstijl al dan niet geleidelijk flink ‘moeten’ gaan aanpassen aan de nieuwe energie realiteit.

Hieronder een opsomming over hoe het naar mijn idee ervoor staat met de olieproductie in enkele belangrijke olieproducerende landen:

1)
Vanuit Saoedi Arabie is in directe en minder directe bewoordingen aangegeven dat het grote olieveld “Manifa” het laatste grote olieveld zal zijn wat in Saoedi Arabie de komende jaren nog ‘online’ zal komen/ waaruit de productie de komende jaren nog noemenswaardig opgekrikt kan worden. Vermoedelijk resteren er na Manifa in Saoedi Arabie geen grote olievelden meer die nog niet in productie genomen zijn. Manifa betreft relatief lastig winbare zware olie. De (nieuwe) olieproductie uit Manifa zal de productie terugval uit de bestaande grote oliebronnen dienen te compenseren. Volgens onafhankelijke analisten is het slechts een kwestie van tijd eer de Saoedische ‘All liquids’ productie structureel zal gaan inzakken…Wanneer de groei van de olieproductie van het Manifa veld de komende jaren gaat stagneren, zal de terugval in productie uit de bestaande grote olievelden niet meer gecompenseerd kunnen worden… gevolg een dalende olieproductie. Bovendien is de laatste jaren de olieconsumptie in Saoedi Arabie flink gestegen…afwachten hoe lang de consumptie aldaar nog een flink stijgende lijn gaat vertonen…

2)
De Russische olieproductie is de laatste jaren flink gestagneerd en bevind zich waarschijnlijk nu al op een piekniveau. Alleen bij flinke investeringen gevoed door erg hoge olieprijzen kan aldaar op korte termijn de all liquids productie nog wat toenemen. Menig onafhankelijk analist gaat er vanuit dat de Russische olieproductie (all liquids) binnen nu en enkele jaren zelfs met flink hoge olieprijzen zal gaan in zakken.

3)
Zeker gedurende de meest recente maanden ‘lijkt’ in de VS de tight oil productie ondanks de nog steeds hoge olieprijzen minder snel te groeien dan eerder van uitgegaan werd. Menig onafhankelijk analist verwacht dat vooral de tight oil productie in de VS de komende jaren flink onder de (in hun ogen) optimistische ramingen vanuit de industrie gaat blijven. Er zijn in ieder geval flink hoge olieprijzen benodigd om in de VS de toename in de tight oilproductie op stoom te houden.

4)
Ook in Irak blijft de olieproductie flink onder ‘de verwachtingen’ vanuit nationale en industriele hoek.
Alleen als in Irak vrede komt kan misschien de olieproductie aldaar nog flink opgekrikt worden…Irak het land waar zeer waarschijnlijk nog flink wat goedkoop winbare olie van goede kwaliteit in de grond zit…de laatste strohalm in mijn ogen.

5)
Een link naar een artikel op Cassandra club over de flink tegenvallende olieproductie in Brazilie

6)
Een link naar een artikel op Cassandra club over de flink tegenvallende olieproductie in Nigeria

7)
In de overige belangrijke olieproducerende landen ziet men de productie niet of nauwelijks meer toenemen en in menig lang al structureel afnemen (Noorwegen, Mexico, Indonesie…)
En heel belangrijk…de afgelopen tien jaar is de kostprijs (ook gecorrigeerd op inflatie!) van een vat olie (de prijs om een vat olie uit de grond te halen en te raffineren) flink gestegen. En de teneur is dat de kostprijs de komende jaren nog hoger komt te liggen…in steeds meer gevallen te hoog om nog economisch rendabel te zijn…

Advertenties

Over paradoxnl

Man, 53 jaar, Nederland.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

9 reacties op Het (nieuwe) dure olietijdperk: dure olie werkt als een flinke rem op de wereldwijde economische groei

  1. Hans Verbeek zegt:

    We merken het niet van de ene op de andere dag als er minder olie beschikbaar is. Het gaat geleidelijk: langzaamaan worden we gedwongen om ons oliegebruik terug te dringen.
    We stoppen met supersoon vliegen. We gaan plastic recyclen i.p.v. verbranden. En we bouwen windmolens en zonnepanelen zodat we geen olie hoeven te verbranden in elektriciteitscentrales.

    De olieproduktie zal blijven dalen. Dus we moeten er steeds zuiniger mee omspringen. Hoe we dat gaan doen is moeilijk te voorspellen.
    Ik denk dat we steeds minder met auto’s zullen rijden: dat betekent lagere autoverkopen en benzineverkoop. En ook de luchtvaartsector zal gaan krimpen: we gaan minder met vakantie en minder met het vliegtuig.

    Nog even mijn stokpaardje: het kost steeds meer energie (lees olie) om de moeilijk winbare olie uit de bodem te halen. Het netto-energie-rendement (EROEI) neemt af. Ook daardoor blijft er steeds minder aardolie over om te besteden aan autorijden en luchtvaart.

    • paradoxnl zegt:

      Hans,

      Jouw stokpaardje is ook min of meer mijn stokpaardje. Het ERoEI verhaal is in mijn ogen gewoon een heel belangrijk gegeven welke niet genoeg herhaald kan worden.
      Piekolie als soort van sluipmoordenaar.
      Los van goed, kwaad of doemdenken: Het zou me niet verbazen dat vanaf nu tot het jaar 2020 de wereldwijde (netto) olie export (olie aanbod) ook in absolute zin wel eens versneld kan gaan inzakken, vanwege (zoals jij ook al regelmatig heb aangegeven ; corrigeer me maar als het niet klopt) onderstaande redenen:
      – Verder dalende ERoEI (samenhangend daarmee dat er meer tijd en middelen nodig om een vat olie uit de grond te
      krijgen. Ook dat de gemiddelde kwaliteit van olie verder afneemt.
      – Het nog steeds toenemende olieverbruik van de olie exporterende landen, zodat er minder olie voor de olie
      importerende landen overblijft
      – Vraagvernietiging vanwege te dure olie.
      – Dat samenhangend met de hierboven opgesomde redenen ook de wereldwijde all liquids productie gaat dalen
      Als de all liquids productie gaat inzakken en het olieverbruik in de olie exporterende landen blijft nog toenemen, dan kan het erg hard gaan met het wereldwijde olie aanbod.
      En door de in mijn ogen complexe samenhang tussen bovengrondse en ondergrondse factoren, bijvoorbeeld dat bij een verzwakte economie al bij lagere olieprijzen vraagvernietiging plaats vind…dat terwijl de kosten van nieuwe olieprojecten steeds duurder worden…zoals jij vaak zegt, de meeste olie waarschijnlijk nooit uit de grond gehaald gaat worden…dat we het maar beter in de grond kunnen laten…

  2. Hans zegt:

    Ik wil nog even aangeven wat ik laatst heb gelezen over zonnepanelen.

    IBM, heeft een zonnepaneel ontwikkeld wat een samenvoegsel is van een traditioneel zonnepaneel en een soort techniek als bij die groot zon installaties in de warme landen(met die spiegels en toren). Rendement stijgt daarbij naar een zeer hoge 80%(traditioneel zonnepaneel zit tussen grofweg 14 en 18%). Wel zou dit waarschijnlijk te groot zijn voor een normaal dak op een eengezinswoning, het zal beperkt blijven tot (zeer)grote daken. Ontwikkelingsfase.

    Kennisregio Eindhoven(universiteit), heeft een primeur. Ze kunnen verschillende zonneontvanger afbeeldingen printen op een doorzichtig stuk plastic met een(speciale) inkjet printer. Vermoedelijke serieproductie gaat al in 2015 zijn. Voordelen: veel goedkoper en veel minder milieubelastend dan traditionele panelen.

    • paradoxnl zegt:

      Hans,

      Dat zijn noemenswaardige (potentiele) pluspunten.
      Wat betreft elektriciteitsvoorziening met behulp van alternatieve middelen is er het nodige hoopvolle nieuws.
      Als ik me niet vergis komt bijna 20% van het totale primaire energieverbruik op conto van elektriciteit.
      Alle elektriciteit die niet met olie opgewekt wordt is een plus.
      Meer kleinschalige energie opwekking waarbij huishoudens wat minder afhankelijk kunnen worden van de grote energie leveranciers lijkt me ook een pluspunt.

      (Ik) vermoed dat het, zacht uitgedrukt, vooral in de transport sector en ook in de industrieele sector het een flinke uitdaging gaat worden om flink minder afhankelijk van fossiele brandstoffen te geraken (met name olie).
      Het zou zo maar kunnen zijn dat de komende jaren het olie aanbod op de wereldwijde (oliemarkt) versneld gaat dalen, zo snel dat we hier in het sterk van olie import afhankelijke West Europa Griekse toestanden veroorzaakt door te snel inzakkend olie aanbod/ te dure olie gaan meemaken. (Ik) denk dat het (noodgedwongen) een combinatie wordt van (hopelijk) met beleid ‘consuminderen’ en alles op alles zetten op duurzame alternatieven. Terzijde: Een wat minder materialistische samenleving (maar wel een sociale samenleving) lijkt me geen slechte zaak.

      • Hans zegt:

        Misschien had je het al gelezen in het laatste stuk van Gail Tverberg, maar ik wilde het toch even aanhalen. Ik begrijp hieruit, dat het niet meer rijden van auto’s/vrachtauto’s etc, een veel minder effect heeft op het totale olieverbruik, dan de meeste mensen denken.

        There seems to be a common belief that cutting down on personal transportation fuel would have a big impact on total energy consumption. In the US, gasoline amounts to about 44% of US oil consumption. If we eliminated all gasoline consumption (even that by police, ambulances, and sales people), it would only reduce US energy consumption (all types, not just oil) by 16%. On a worldwide basis, much less oil is used for personal transportation, so eliminating all oil for personal transportation would likely reduce world energy consumption by something like 10% to 12%.
        Bron: Gail Tverberg, What would it take to get a steady state economy

      • paradoxnl zegt:

        Hoi hans,

        Altijd interessant om bij stil te staan…

        Daar was ik me van bewust (niet via Gail). Ik heb ooit op het voormalige Linkse lente forum een artikel geschreven over het Nederlandse energieverbruik, waarbij ook aangegeven werd hoeveel aardolie er per sector in een gegeven jaar in Nederland zoal verbruikt werd.

        Hieronder in klad mijn beeld waarom zelfs een procentje minder olieverbruik in het privé vervoer bij krapte op de oliemarkt een noemenswaardig effect heeft op de economie als geheel…

        1a)
        Ik heb zojuist nog even opgezocht hoeveel procent anno 2013 het totale olieverbruik in Nederland uitmaakt van het totale energieverbruik. Dat is grofweg 40% (zie onderstaande link, het aandeel van olie is ongeveer even groot als dat van het aardgas).

        http://www.aardgas-in-nederland.nl/nederland-aardgasland/aardgas-in-de-nederlandse-energievoorziening/

        1b)
        En het ‘Aandeel olieverbruik per sector’ in Nederland was enkele jaren geleden als volgt:

        Wegtransport: 23%
        Industrie: 25 %
        Energie bedrijven: 8%
        Scheep- en luchtvaart: 41%
        Huishoudens: 3%

        Dus voor het (totale) wegtransport is het olieverbruik ten opzichte van het totale energieverbruik ongeveer tien procent (berekening: 0,23 * 0,40). Het olieverbruik voor privé gebruik van auto is slecht een deel van die tien procent.
        Echter, omdat de transport sector nog vrijwel geheel afhankelijk is van aardolie en er geen goede en betaalbare substituten aanwezig zijn die op korte termijn op grote schaal toegepast kunnen worden (bijvoorbeeld de infrastructuur ontbreekt om sommige substituten binnen afzienbare tijd op grote schaal te implementeren) is het relatief kleine aandeel van ‘olie in de wegtransport’ ten opzichte van het totale energieverbruik vanwege krapte op de oliemarkt heel belangrijk.

        Als de olie-import binnen enkele jaren met bijvoorbeeld 10% zou verminderen, zal dat flinke gevolgen hebben voor de economie in Nederland, omdat heel veel basale economische activiteit niet zonder olie kan. Om ervoor te zorgen dat op olie gebaseerde economische activiteit zoveel mogelijk gespaard wordt, zal naar mijn bescheiden mening het olieverbruik dat puur met vermaak van doen heeft, het eerst flink verminderd moeten worden. En dat is bijvoorbeeld (indirect) olieverbruik door privé vermaak met de auto. Een half procent meer of minder economische groei kan na meerdere jaren een flink effect hebben op het economische volume van een land.

        In het algemeen kan gesteld worden dat ieder half procentje extra olieverbruik (zeker wereldwijd bezien), in het geval het wereldwijde olieaanbod amper kan voldoen aan de wereldwijde vraag, een enorm effect heeft op de olieprijzen. Dus als er door burgers flink minder kilometers verreden wordt, kan dat al snel enige procenten schelen in het totale olieverbruik. Laatstgenoemde olie kan dan ingezet worden voor belangrijke economische activiteiten, zoals bijvoorbeeld in de voedselvoorziening.
        Een half procent meer of minder reeele economische op jaarbasis kan op termijn in zowel positieve als negatieve zin er flink ‘inhakken’.

  3. Hans Verbeek zegt:

    De olieproduktie van Saoedi-Arabië fluctueert nog wel eens.
    In maart 2013 was de dagelijkse produktie 9,136 miljoen vaten per dag. Iets minder dan vorige maand. De Saoedi’s zeggen dat de produktie in mei zal uitkomen op 9,3 miljoen vaten per dag.
    Maar in april stijgt het binnenlands gebruik van Saoedi-Arabië met 147.000 vaten per dag. De produktiestijging zal dus niet leiden tot een hogere export: wij hebben er geen profijt van.(Export-Land-Model)
    http://www.arabnews.com/news/452232

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s