Fossiele brandstoffen: de Seneca klif

“It would be some consolation for the feebleness of our selves and our works if all things should perish as slowly as they come into being; but as it is, increases are of sluggish growth, but the way to ruin is rapid.”

Bovenstaande uitspraak is van de Romeinse schrijver en filosoof Seneca.

In het geval dat na het bereiken van een piek in wat dan ook, de afname na de piek veel sneller verloopt dan de toename tot de piek [of met andere woorden de ineenstorting na het bereiken van de piek zich op relatief zeer korte tijd voltrekt], spreekt men vrij vertaald ook wel eens over een Seneca klif.

Voor zover ik weet heeft vooral de chemicus Ugo Bardi het begrip ‘Seneca klif’ nieuw leven ingeblazen.

Ugo Bardi teaches physical chemistry at the University of Florence, in Italy. He is interested in resource depletion, system dynamics modeling, climate science and renewable energy.

Al sinds enkele jaren bevind de wereldwijde ruwe olieproductie zich op een (definitief?) piek plateau
Sinds het jaar 2005 begeeft de wereldwijde ruwe olieproductie (inclusief condensaten) zich op een golvend piek plateau. Ondanks dat vooral sinds het jaar 2004 de investeringen in de winning van ruwe olie flink is toegenomen is de ruwe olieproductie niet of nauwelijks toegenomen. Een teken aan de wand is dat de afgelopen jaren de productie groei vooral duur en lastig te winnen olie betreft, met name de Amerikaanse schalie olie (tight olie).
De makkelijk winbare olie is al in gebruik of kan door omstandigheden (vanwege oorlog of lastig te benaderen plekken) niet in gebruik worden genomen.

Over-exploitatie van een niet duurzame brandstof
Op een mijns inziens geforceerde wijze wordt getracht de wereldwijde olieproductie op peil te houden.
Op geforceerde wijze wordt de piek in de wereldwijde olieproductie (of piek plateay) verder naar de toekomst verschoven, waardoor in plaats van een meer geleidelijke productie daling, de olie productie daling veel steiler zal verlopen (Seneca klif).
Geforceerd in de zin dat er ‘over exploitatie’ plaats vindt met een heleboel negatieve neveneffecten die het geheel uiteindelijk veel meer kwaad doen dan goed. Denk bijvoorbeeld aan de flinke vervuiling en het gegeven dat men zich minder geleidelijk kan aanpassen aan een afnemende hoeveelheid aan beschikbare olie. Want wanneer de wereldwijde olieproductie niet op geforceerde wijze zolang mogelijk op peil gehouden zou worden, zouden vooral de wat rijkere landen zich alvast geleidelijk aan (stap voor stap) kunnen instellen op een minder van olie afhankelijke wereld. Misschien blijkt het noodzakelijk en zelfs mogelijk om stap voor stap het huidige financieel economisch systeem wezenlijk anders vorm te geven. Meer over laatstgenoemde onder het kopje Richard Heinberg.

Stel dat de olieproductie gedurende vele jaren exponentieel toeneemt met gemiddeld een bepaald percentage [iedere x jaar verdubbeld] en op bepaald moment begint te stagneren, zoals bijvoorbeeld in onderstaande reeks:

2 – 4 – 8 – 16 – 32 – 64 – 128 – 140 – 142 -139 -120 – 95 – 60

Door geforceerde ‘over exploitatie’ zou men gechargeerd een volgende reeks kunnen verkrijgen:

2 – 4 – 8 – 16 – 32 – 64 – 128 – 160 – 180 -160 – 140 – 70 – 0

De periode waarin ‘over exploitatie’ plaatsvind is vet gemaakt. Als gedurende de periode met ‘over exploitatie’ het financieel economisch systeem niet minder afhankelijk van olie gemaakt wordt, zal door de aard van ons op schuld gebaseerde en van groei afhankelijk financieel economisch systeem,  de economie door de ‘over exploitatie’ veroorzaakte zeer snelle daling zeer snel instorten omdat het niet meer in voldoende mate gevoed wordt [door een brandstof waarvan het economisch systeem heel erg afhankelijk van gemaakt is].

Seneca klif in wereldwijde olieproductie met als gevolg een enorme economische depressie?
Het zal me niet verbazen dat vanwege de jarenlange geforceerde werkwijzen om de wereldwijde ruwe olieproductie op peil te houden, binnen enkele jaren de wereldwijde ruwe olieproductie zeer snel zal gaan dalen en dat we daar totaal niet op voorbereid zijn met als gevolg een flinke economische depressie.
We zijn volgens verscheidene onafhankelijke analisten veels te laat begonnen om ons noemenswaardig minder afhankelijk van vooral olie te maken. Zonder een flinke mentaliteitsverandering, flink minder materialistische levenswijze en ‘binnen de perken gehouden’ inkomensverschillen, is een transitie naar een meer duurzame samenleving mijns inziens vrijwel onmogelijk.
Een transitie naar een noemenswaardig duurzamere samenleving is vanwege de aard van ons huidig financieel economisch systeem m.i. vrijwel onmogelijk. De focus ligt teveel op groei, business as usual.
Besparen op energie en flink inzetten op duurzame energie is in mijn ogen belangrijk en al vast een haalbare kleine stap in de richting van een meer duurzame, meer op welzijn gerichte samenleving. Maar er dient naar mijn bescheiden (idealistische?) mening heel wat meer te gebeuren dan alleen maar extra inzetten op duurzamere energie en zuiniger omgaan met energie en grondstoffen.

Richard Heinberg
De visie van Richard Heinberg over ‘hoe een meer duurzame samenleving te realiseren’ spreekt me erg aan. Voor de geinteresseerden hieronder een podcast waarin Richard zijn visie geeft over hoe en wat bij het realiseren van een meer op welzijn gerichte duurzamere samenleving:

Misschien dat ik nog eens een apart artikel ga wijden aan bovenstaande podcast

Minder koopkracht, terwijl vrijwel alles gericht blijft op economische groei en ondersteuning van niet duurzame projecten.
De geforceerde pogingen gedurende de afgelopen jaren om de wereldwijde ruwe olieproductie op peil te houden waren (en zijn) zo duur dat het tot steeds minder koopkracht van burgers leidt. Ondertussen werd (en ook nu nog) vanuit verschillende hoek [om een en ander op één hoop gooien bijvoorbeeld: “Wallstreet”] de belofte gedaan dat in de toekomst door betere technologie en een meer efficiente manier van produceren er vanzelf weer meer dan genoeg olie zal zijn om ‘Business As Usual’ in stand te houden. Dat de mensen zich geen zorgen hoeven te maken en niet hun levenswijze hoeven aan te passen, en als men het geld heeft vooral dat geld te blijven uitgeven [liefst nog door als men daartoe nog in staat is extra schulden aan te gaan] aan allerlei niet duurzame zaken [bijvoorbeeld allerlei gadgets,luxe auto’s, luxe woningen, verre luxe vakanties, noem maar op].
Grote investeerders stoppen financieele (lees economische) middelen m.i. nog steeds heel vaak in grootschalige niet duurzame projecten. Vooral kleinschalige duurzame projecten delven het onderspit.

Nog wat gebrainstorm (zie het maar als een vorm van speculeren)
Slechts op zeer indirecte wijze (via bijvoorbeeld het politieke circus) kan de doorsnee burger invloed uitoefenen op waar de grote geldstromen naar toe gaan. En bovendien zijn er allerlei mechanismen in ons financieel economisch systeem ingebouwd waardoor het voor sommige grote investeerders extra makkelijk is om geld uit geld te maken, vaak ten koste van het geheel en vooral de minder koopkrachtige burger. Wil niet zeggen dat groot investeerders verkeerde intenties hebben, maar onze cultuur is naar mijn bescheiden mening erg materialistisch van aard en is het de normaalste zaak om zoveel mogelijk geld te verdienen ook al gaat het ten koste van het geheel.

Advertenties

Over paradoxnl

Man, 53 jaar, Nederland.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s