Over grenzen aan de groei en nog wat koetjes en kalfjes

Hieronder een nogal gechargeerde brainstorm uit mijn hand.

Materialistisch ingestelde samenleving
Mijns inziens is onze samenleving erg materialistisch ingesteld. We zijn in de loop der tijden gewend geraakt (gehersenspoeld zou een enkeling zeggen) om vooruitgang uit te drukken in termen van geld, groei en BBP en met die bril op naar het maatschappelijk welzijn te kijken en van daaruit naar oplossingen te zoeken. Innovatie en technologie worden m.i. meestal als middelen gebruikt met als doel meer BBP te genereren, meer grijze of groene groei te bewerkstelligen.
In een wereld ‘zonder grenzen aan de groei’ zou laatstgenoemde onze complexe industriele samenleving steeds meer materiele welvaart met bijbehorend welzijn opleveren, want er is toch genoeg voor iedereen. En genoeg in materiele zin is nooit genoeg, het kan altijd nog meer. Naar mijn idee is heel ons collectieve streven daar op ingesteld.

Grenzen aan de groei
Naar mijn bescheiden mening zijn er echter duidelijke signalen dat we, gezien vanuit een ecologisch en energie perspectief, in een wereld met duidelijke grenzen aan de groei leven.
Persoonlijk zie ik (om boel van redenen waar ik hier niet verder op in ga) het als vrijwel onmogelijk om met zogenaamde ‘groene groei’ onze huidige complexe industriele samenleving in een min of meer groen jasje intact te houden, laat staan nog verder te laten groeien.
Op papier en op laboratorium niveau is er veel mogelijk, maar om een en ander op grote schaal te implementeren is een heel ander verhaal. Allerlei bottlenecks die op laboratorium niveau of op kleine schaal niet spelen, komen om de hoek kijken wanneer men gaat proberen om een en ander op grote schaal te implementeren.

Is groene groei realistisch?
Want ook bij het streven naar groene groei wordt m.i. ervan uitgegaan dat met behulp van zogenaamde duurzamere alternatieven ten eerste voldoende ‘netto’ energie gegeneerd kan worden en ten tweede over voldoende economisch winbare vereiste elementen beschikt kan worden om onze complexe industriele samenleving in een groen jasje in stand te houden/ vorm te geven.
Innovatie en technologie zijn hierbij sleutelwoorden. In mijn ogen wordt er door velen wel heel erg makkelijk gedacht over het gemak waarmee met behulp van alternatieven onze huidige industriele samenleving intact gehouden kan worden en is er naar mijn bescheiden mening haast sprake van magisch denken.
Mijns inziens zijn er duidelijke signalen dat het zacht uitgedrukt heel erg lastig zal worden om met behulp van alternatieve energie onze huidige complexe industriele samenleving in stand te houden en dat ook de minder arme mensen niet gaan ontsnappen aan minder materiele welvaart en dat door toenemende krapte onze erg materialistisch ingestelde samenleving steeds minder sociaal wordt.

Het niet in termen van groei kijken naar welzijn
De crux naar mijn idee is om wel zoveel mogelijk in te zetten op ‘groene’ alternatieven, maar niet met het oog op groene groei. Laatstgenoemde ideaal is binnen ons huidige financieel economisch systeem m.i. vrijwel onmogelijk.
Om het gechargeerd uit te drukken: We hebben ons volledig afhankelijk gemaakt van een financieel economisch systeem welke binnen een context van ‘grenzen aan de groei wereld’ steeds meer zal vervallen tot een financieel economisch monster welke als het ware een eigen leven is gaan leiden en meer en meer haar eigen kinderen zal gaan verteren.
Een race naar de bodem waarbij men steeds harder de concurrentie met elkaar zal aangaan, omdat er per persoon steeds minder tastbare middelen beschikbaar zullen zijn. Alles zal geprobeerd worden om een ten dode opgeschreven systeem toch maar in stand te houden.
Soort van doorgeschoten prestatiecultuur die paradoxaal genoeg leidt tot een samenleving met beduidend minder welzijn (dan in het geval er sprake was van geen prestatiecultuur).

“Vrijwel onmogelijk” hoeft geen belemmering te zijn om er toch over na te denken en een democratie voor de rijken
Maar ook al is iets in mijn ogen vrijwel onmogelijk, voor mij houdt dat dan niet in dat we niet ‘kunnen’ nadenken over een wezenlijk nieuw (maatschappelijk) systeem, bijvoorbeeld eentje waarbij termen als groei en BBP niet meer relevant zijn, waarbij welzijn in veel mindere mate in termen van groei en BBP bezien wordt. ‘Out of the box denken’ is hierbij noodzakelijk.
Onze democratie is naar mijn idee eigenlijk alleen maar een ‘soort van democratie’ voor een bepaalde groep rijken. Dat mensen alleen maar aangepraat worden dat we een vrije en democratische samenleving hebben. Dat we in een soort van op schuld gebaseerde prestatiegerichte materialistisch ingestelde gevangenis leven, waarin het ‘niet doen’ als een zonde beschouwd wordt. Zolang men maar iets doet ook al gaat het uiteindelijk ten koste van het grotere geheel maakt niet uit. Dat velen hun rijkdom rechtvaardigen met hun in mijn ogen meestal niet duurzame, ten koste van het groter geheel gaande ‘maatschappelijke inzet’ en ondernemingszin.

Negatief en positief
In mijn ogen hebben we door onze manier van leven en ‘kijken naar de dingen’ een heleboel goed betaalde banen gecreeerd die m.i. het groter geheel meer kwaad dan goed doen.
Een samenleving waarbij iemand vooral op zijn of haar economische waarde beoordeeld wordt. Alles draait om geld of wordt uitgedrukt in geld, ook al wil men je vaak doen geloven dat het niet om het geld maar om de persoon gaat. De mens als economisch nummer. Je bijdrage aan de economie bepaalt je waarde. Doorgeslagen assertiviteit en concurrerend, organiserend gedrag worden in een m.i. naar steeds meer materieel gewin strevende samenleving gewaardeerd en ‘aardig’ of ‘lief’ of minder ondernemend ingesteld gedrag wordt vaak als zwakte bestempeld. Het zit vooral tussen de oren.
In mijn ogen worden vaak zaken als negatief beschouwd die mijns inziens helemaal niet negatief zijn, maar in een wereld met grenzen aan de groei eerder positief. [om maar in tegenstellingen (dichotomieen) te denken welke vaak tot (innerlijke) conflicten leiden]. Ons taalbewustzijn is dualistisch van aard (als ik sommige bronnen mag geloven).
Van kinds af aan heeft conditionering (en ‘internalisering, google is je vriend) zijn werk gedaan. Binnen een context van grenzen aan de groei is een race naar de bodem reeds in volle gang.

Rol van instituten in een wereld met grenzen aan de groei
Onze hedendaagse instituten hebben hun ontstaansgeschiedenis in een tijd toen er nog volop ruimte was voor economische groei. De vraag is of binnen een wereld met grenzen aan de groei onze huidige instituten nog wel welzijn bevorderend werken.
De (maatschappelijke of economische) functie van veel van onze hedendaagse instituten hebben als taak (doel) om ons huidig financieel economisch monster te ondersteunen en daarmee op direct of indirect wijze economische groei te bevorderen.
Bijvoorbeeld ene Nicole Foss gaat ervan uit dat zolang men met behulp van onze huidige instituten tracht tot een meer duurzame samenleving te komen, volgens haar (en ook volgens mij) laatstgenoemde heel erg lastig zal worden, omdat de functie van onze huidige instituten niet ingesteld zijn (niet als functie hebben) om welzijn te waarborgen in een wereld met grenzen aan de groei. Dat we er niet aan gaan ontsnappen om de functies die onze huidige instituten nu vervullen wezenlijk te veranderen of aan te passen aan een wereld met grenzen aan de groei.
Op zeer kleine schaal zou een zogenaamde ‘gift’ economie van nut zijn, maar wil men op grote schaal dingen organiseren zijn instituten volgens onder andere Nicole Foss onontbeerlijk.

Zie daartoe onderstaande video vanaf ongeveer 1 uur en 11 minuten over haar visie over de rol van instituten!

Kans is groot dat ik in een vervolg artikel nader stil ga staan bij de visie van Nicole Foss.

Tot zover mijn gechargeerde brainstorm, er zal vast en zeker nog wel een vervolg op komen. 😉

Advertenties

Over paradoxnl

Man, 53 jaar, Nederland.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s