Over Belangen, Lobby, Invloed en Macht in het alternatieve energiegebeuren

Op Sargasso trof ik een voor mij aardig artikel aan:
Transitie en belangen, het gelijk van Machiavelli

Enkele quotes uit het artikel:

Belangen, Lobby, Invloed en Macht. In het energiedebat werd altijd een beetje met een boog om die factoren heen gelopen. Het moest immers gaan over energiebesparing en windturbines, over emissiehandelssystemen en energielabels, en over doelstellingen en subsidieregelingen.

Ook onderzoeksprogramma’s bleven liefst een beetje weg van de BLIM (Belangen, Lobby, Invloed, Macht). Weinig aandacht, een enkeling daargelaten. Geen geld voor. Griezelig. Niet in het belang van grote sponsoren. Geen onderzoekstraditie. Wel geld voor onderzoeken naar de vraag hoe Hendrik en Ina ertoe zouden kunnen worden verleid hun autobanden goed op spanning te houden, welk effect, zo dat er al was, onmiddellijk wordt opgevreten door de mogelijkheid 130 km/u te rijden dankzij een hobby van een Minister-zonder-portefeuille.

Verwijzing naar het proefschrift van Magda Smink:

In de wetenschap is de aandacht voor vragen naar macht, invloed, lobby en belangen aan het toenemen. Al moeten de middelen voor onderzoek hiernaar wel voor de poorten van de hel worden weggesleept. Niettemin, de groeiende aandacht heeft onder meer geresulteerd in een opmerkelijk proefschrift van Magda Smink, die op 20 november bij de Utrechtse Innovatieprofessor Marko Hekkert promoveerde. Dat boekwerk helpt te begrijpen waarom duurzame veranderingsprocessen zo moeizaam verlopen, zeker ook in Nederland: de instituties (de regel die economie en maatschappij structureren) zijn het stolsel van de maatschappelijke strevingen uit het verleden. Die zijn op goede gronden in het leven geroepen, maar zijn tevens een blok aan het been voor verandering. Als er nieuwe strevingen komen aan de hand van nieuwe inzichten: eventjes geduld a.u.b., de steven kan niet snel worden gewend; de institutionele stroop waarin de samenleving vaart staat behendig laveren naar een nieuwe toekomst niet zomaar toe.

Door hierrrrrrr te klikken wordt een site geopend waarop men onder het kopje ‘Full Text’ een versie van het proefschrift van Magda Smink kan downloaden! Een aanrader.

Enkele quotes uit het proefschrift:

De institutionele logica die het gedrag van gevestigde organisaties beïnvloedt bepaalt voor een belangrijk deel welk soort oplossingen en bijbehorende instituties nagestreefd zullen worden. Dit proefschrift toont bijvoorbeeld dat netbeheerders
geneigd zijn oplossingen na te streven die gekenmerkt worden door grootschaligheid, perfecte controle over veiligheid en leveringszekerheid, en een hiërarchische
besluitvorming
. Bovendien laat Hoofdstuk 4 zien dat gevestigde organisaties veel succesvoller zijn in het realiseren van institutionele verandering dan nieuwe spelers.
Daarom is het aannemelijk dat de energietransitie, zonder tegenwicht van andere invloedrijke (maatschappelijke) spelers, vorm zal krijgen op basis van de oplossingen die gevestigde organisaties voorstellen.

Gevestigde organisaties kunnen een waardevolle partner zijn voor beleidsmakers op voorwaarde dat een nieuwe, gewenste technologie binnen afzienbare tijd hun core business zal vormen. Dit proefschrift laat zien dat gevestigde organisaties erg
sterk zijn in het realiseren van institutionele verandering en op deze wijze de overheid zouden kunnen helpen om haar duurzaamheidsdoelen te halen. Anderzijds moeten
beleidsmakers zich bewust zijn dat het samenwerken met gevestigde organisaties niet automatisch leidt tot een toename in de productie van hernieuwbare energie.
Gevestigde organisaties hebben niet per se contact met de sectoren en actoren die geacht worden bij te dragen aan de duurzaamheidstransitie. Innovatieve oplossingen
komen echter vaak juist van deze andere sectoren en actoren.

Beleidsmakers moeten de institutionele logica die het handelen van gevestigde organisaties mede bepaalt goed bestuderen. Inzicht in waarom actoren zich gedragen zoals ze doen is het startpunt voor het opstellen van beleid om dit gedrag te veranderen en duurzaamheidstransities te stimuleren. Bovendien zijn beleidsmakers in staat om de formele instituties, die onderdeel uitmaken van de institutionele logica, aan te passen en zo innovaties te faciliteren.
Een aantal van de institutioneel werk activiteiten die gevestigde organisaties ondernemen zouden mogelijk vertaald kunnen worden naar de context van nieuwe spelers die institutionele verandering wensen te realiseren. De goed doordachte activiteiten en de daarvoor benodigde vaardigheden sluiten echter niet noodzakelijkerwijs aan bij de dagelijkse activiteiten en vaardigheden van nieuwe spelers. Daarom zouden
deze nieuwe spelers er goed aan doen hun eigen professionele lobbyisten in te huren.

 

Misschien dat ik later nog op het voor mij erg interessante proefschrift van Magda Smink terugkom. Niet dat ik over de nodige kennis beschik om er een gedegen oordeel of visie over te geven, maar laatstgenoemde belet me niet om er mijn ‘eigen verhaal’ aan toe te voegen, bijvoorbeeld dat vanuit de institutionele logica, om welzijn wat meer te ontkoppelen van economische groei, het m.i. niet nodig hoeft te zijn dat allerlei innovatieve ‘energie alternatieven’ al dan niet direct een positief effect op het BBP dienen te hebben. Dat het criteria ‘bijdrage aan economische groei’ niet doorslaggevend hoeft te zijn voor het flink laten meewegen van een innovatieve alternatief  bij het ‘samenstellen van het beleid’.
Op de achtergrond spelen m.i. bijvoorbeeld de enorme belangen van machtige en invloedrijke grootaandeelhouders en allerlei invloedrijke krachten vanuit de financieele sector die vooral kijken wat het hunzelf uiteindelijk oplevert [en niet zozeer of het de wereld (maatschappij) als geheel, bijvoorbeeld in de vorm van duurzaam welzijn, ten goede komt]. Dat ook de armere mensen van de wereld tot hun recht komen (dat bedoel ik niet alleen in materieele zin) en niet alleen de rijkere helft van de wereld, laat staan de 0,1 procent meest rijken.

Ook in een artikel in Trouw aandacht voor het proefschrift van Magda Smink(klik hier om Trouw artikel te openen):

Grote bedrijven hebben een onevenredige invloed op het duurzaamheidsbeleid van de overheid. Beleidsplannen worden gestuurd door belangen van de gevestigde orde. Kleinere spelers met minder invloed worden nauwelijks gehoord.

Dit stelt innovatiewetenschapper Magda Smink in een onderzoek, waarop zij deze maand promoveert aan de Universiteit Utrecht. Haar conclusie: de overheid zou die kleinere, innovatieve bedrijven bij de beleidsvorming moeten betrekken om tot evenwichtiger plannen te komen.

Smink vindt dat de overheid zich bewust moet zijn van de krachtige lobby van partijen met gevestigde belangen. “De olie- en gasindustrie stuurt al jaren de energietransitie in Nederland bij in de richting die haar het beste uitkomt. Andere opties komen veel minder aan bod. Dat zie je aan de grote aandacht voor de rol van aardgas in de discussie.”

Tot slot:
Tot slot nog wat aandacht voor een video en een artikel. Ene Hans attendeerde me op die video.
De video betreft een interview met Herman Wijffels. Ik vind dat Herman erg goede dingen zegt (al in de eerste vijf minuten zegt Herman dingen die in mijn straatje passen). In een toekomstig blogartikel ga ik er ‘misschien’ nog uitgebreid bij stilstaan. Klik hier om de site te openen waar de video vandaan komt.

En het artikel betreft een ‘Sargasso artikel’, genaamd Rechtspreken voor de toekomst.

Advertenties

Over paradoxnl

Man, 53 jaar, Nederland.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s