Aardgasproductie Verenigd Koninkrijk binnenkort in vrije val?

Gaat het komend decennium de aardgasproductie (welke nog resteert in het Verenigd Koninkrijk (UK)) in vrije val?
Volgens een artikel uit de hand van ene George Kaplan is de kans groot dat de komende jaren de aardgasproductie in het Verenigd Koninkrijk een vrije val gaat vertonen. Zie onderstaande grafiek:

De aardgasvoorziening in West-Europa zal vanwege bovengenoemde de komende jaren vooral gedurende lange koude winters hoogstwaarschijnlijk extra krap worden.
Naar verwachting zal ook een stevige daling van de Noorse aardgasproductie ook niet meer zolang op zich laten wachten.
Wie weet ontstaat, in het geval de wereldeconomie niet in een recessie geraakt, bovenop de snel dalende regionale aardgasproductie vanaf grofweg het jaar 2021 of 2022 of mogelijk al eerder ook een flink aanbodtekort van olie. Diverse analisten waarschuwen al enige tijd voor laatstgenoemde.
Als de Nederlandse economie niet door zogenaamd bovengrondse factoren de komende jaren flinke tegenwind gaat ondervinden, zal m.i. het wel al snel door toenemende krapte aan aardgas en aardolie gaan gebeuren.
De toenemende krapte aan betaalbare olie en aardgas zal mijns inziens het komend decennium veel sneller gaan verlopen dan de aanbod groei in alternatieven. Laatstgenoemde nog los van de vraag in hoeverre alternatieven kunnen compenseren voor met name olie.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Troepen tegen onrust in zuiden Irak

Omdat zuid Irak flink wat olie exporteert, het volgende bericht afkomstig van NOS teletekst:

De Iraakse regering heeft troepen
naar de zuidelijke stad Basra gestuurd
om de olievelden te beschermen.Het is
in het zuiden van Irak al de hele week
onrustig door protesten.Een luchthaven
werd bestormd en een haven geblokkeerd.

De betogers eisen basisvoorzieningen
als water en elektriciteit.De strijd
tegen IS heeft de regering zo veel geld
gekost dat de infrastructuur in verval
is geraakt.Ook eisen de betogers meer
banen en een eind aan de corruptie.

Ze krijgen steun van grootayatollah
Sistani.Volgens hem kampen de burgers
van Irak met “een extreem gebrek aan
publieke dienstverlening”.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Karl Marx had gelijk

Misschien voor sommigen een ietwat provocerende titel. 😉

Intentie is om onderstaande Engelstalige tekst in later stadium geheel of gedeeltelijk te vertalen in het Nederlands of in iedergeval het een en ander te benadrukken.

Klik hier voor de bron van onderstaande tekst.

Karl Marx exposed the peculiar dynamics of capitalism, or what he called “the bourgeois mode of production.” He foresaw that capitalism had built within it the seeds of its own destruction. He knew that reigning ideologies—think neoliberalism—were created to serve the interests of the elites and in particular the economic elites, since “the class which has the means of material production at its disposal, has control at the same time over the means of mental production” and “the ruling ideas are nothing more than the ideal expression of the dominant material relationships … the relationships which make one class the ruling one.” He saw that there would come a day when capitalism would exhaust its potential and collapse. He did not know when that day would come. Marx, as Meghnad Desai wrote, was “an astronomer of history, not an astrologer.” Marx was keenly aware of capitalism’s ability to innovate and adapt. But he also knew that capitalist expansion was not eternally sustainable. And as we witness the denouement of capitalism and the disintegration of globalism, Karl Marx is vindicated as capitalism’s most prescient and important critic.

In a preface to “The Contribution to the Critique of Political Economy” Marx wrote:

    No social order ever disappears before all the productive forces for which there is room in it have been developed; and new higher relations of production never appear before the material conditions of their existence have matured in the womb of the old society itself.
    Therefore, mankind always sets itself only such tasks as it can solve; since looking at the matter more closely, we always find that the task itself arises only when the material conditions necessary for its solution already exist, or are at least in the process of formation.

Socialism, in other words, would not be possible until capitalism had exhausted its potential for further development. That the end is coming is hard now to dispute, although one would be foolish to predict when. We are called to study Marx to be ready.

The final stages of capitalism, Marx wrote, would be marked by developments that are intimately familiar to most of us. Unable to expand and generate profits at past levels, the capitalist system would begin to consume the structures that sustained it. It would prey upon, in the name of austerity, the working class and the poor, driving them ever deeper into debt and poverty and diminishing the capacity of the state to serve the needs of ordinary citizens. It would, as it has, increasingly relocate jobs, including both manufacturing and professional positions, to countries with cheap pools of laborers. Industries would mechanize their workplaces. This would trigger an economic assault on not only the working class but the middle class—the bulwark of a capitalist system—that would be disguised by the imposition of massive personal debt as incomes declined or remained stagnant. Politics would in the late stages of capitalism become subordinate to economics, leading to political parties hollowed out of any real political content and abjectly subservient to the dictates and money of global capitalism.

But as Marx warned, there is a limit to an economy built on scaffolding of debt expansion. There comes a moment, Marx knew, when there would be no new markets available and no new pools of people who could take on more debt. This is what happened with the subprime mortgage crisis. Once the banks cannot conjure up new subprime borrowers, the scheme falls apart and the system crashes.

Capitalist oligarchs, meanwhile, hoard huge sums of wealth—$18 trillion stashed in overseas tax havens—exacted as tribute from those they dominate, indebt and impoverish. Capitalism would, in the end, Marx said, turn on the so-called free market, along with the values and traditions it claims to defend. It would in its final stages pillage the systems and structures that made capitalism possible. It would resort, as it caused widespread suffering, to harsher forms of repression. It would attempt in a frantic last stand to maintain its profits by looting and pillaging state institutions, contradicting its stated nature.

Marx warned that in the later stages of capitalism huge corporations would exercise a monopoly on global markets. “The need of a constantly expanding market for its products chases the bourgeoisie over the entire surface of the globe,” he wrote. “It must nestle everywhere, settle everywhere, establish connections everywhere.” These corporations, whether in the banking sector, the agricultural and food industries, the arms industries or the communications industries, would use their power, usually by seizing the mechanisms of state, to prevent anyone from challenging their monopoly. They would fix prices to maximize profit. They would, as they [have been doing], push through trade deals such as the TPP and CAFTA to further weaken the nation-state’s ability to impede exploitation by imposing environmental regulations or monitoring working conditions. And in the end these corporate monopolies would obliterate free market competition.

A May 22 editorial in The New York Times gives us a window into what Marx said would characterize the late stages of capitalism:

    As of this week, Citicorp, JPMorgan Chase, Barclays and Royal Bank of Scotland are felons, having pleaded guilty on Wednesday to criminal charges of conspiring to rig the value of the world’s currencies. According to the Justice Department, the lengthy and lucrative conspiracy enabled the banks to pad their profits without regard to fairness, the law or the public good.

The Times goes on:

    The banks will pay fines totaling about $9 billion, assessed by the Justice Department as well as state, federal and foreign regulators. That seems like a sweet deal for a scam that lasted for at least five years, from the end of 2007 to the beginning of 2013, during which the banks’ revenue from foreign exchange was some $85 billion.

The final stages of what we call capitalism, as Marx grasped, is not capitalism at all. Corporations gobble down government expenditures, in essence taxpayer money, like pigs at a trough. The arms industry with its official $612 billion defense authorization bill—which ignores numerous other military expenditures tucked away in other budgets, raising our real expenditure on national security expenses to over $1 trillion a year—has gotten the government this year to commit to spending $348 billion over the next decade to modernize our nuclear weapons and build 12 new Ohio-class nuclear submarines, estimated at $8 billion each. Exactly how these two massive arms programs are supposed to address what we are told is the greatest threat of our time—the war on terror—is a mystery. After all, as far as I know, ISIS does not own a rowboat. We spend some $100 billion a year on intelligence—read surveillance—and 70 percent of that money goes to private contractors such as Booz Allen Hamilton, [which] gets 99 percent of its revenues from the U.S. government. And on top of this we are the largest exporters of arms in the world.

The fossil fuel industry swallows up $5.3 trillion a year worldwide in hidden costs to keep burning fossil fuels, according to the International Monetary Fund (IMF). This money, the IMF noted, is in addition to the $492 billion in direct subsidies offered by governments around the world through write-offs and write-downs and land-use loopholes. In a sane world these subsidies would be invested to free us from the deadly effects of carbon emissions caused by fossil fuels, but we do not live in a sane world.

Bloomberg News in the 2013 article “Why Should Taxpayers Give Big Banks $83 Billion a Year?” reported that economists had determined that government subsidies lower the big banks’ borrowing costs by about 0.8 percent.

“Multiplied by the total liabilities of the 10 largest U.S. banks by assets,” the report said, “it amounts to a taxpayer subsidy of $83 billion a year.”

“The top five banks—JPMorgan, Bank of America Corp., Citigroup Inc., Wells Fargo & Co. and Goldman Sachs Group Inc.—account,” the report went on, “for $64 billion of the total subsidy, an amount roughly equal to their typical annual profits. In other words, the banks occupying the commanding heights of the U.S. financial industry—with almost $9 trillion in assets, more than half the size of the U.S. economy—would just about break even in the absence of corporate welfare. In large part, the profits they report are essentially transfers from taxpayers to their shareholders.”

Government expenditure accounts for 41 percent of GDP. Corporate capitalists intend to seize this money, hence the privatization of whole parts of the military, the push to privatize Social Security, the contracting of corporations to collect 70 percent of intelligence for our 16 intelligence agencies, as well as the privatization of prisons, schools and our disastrous for-profit health care service. None of these seizures of basic services make them more efficient or reduce costs. That is not the point. It is about feeding off the carcass of the state. And it ensures the disintegration of the structures that sustain capitalism itself. All this Marx got.

Marx illuminated these contradictions within capitalism. He understood that the idea of capitalism—free trade, free markets, individualism, innovation, self-development—works only in the utopian mind of a true believer such as Alan Greenspan, never in reality. The hoarding of wealth by a tiny capitalist elite, Marx foresaw, along with the exploitation of the workers, meant that the masses could no longer buy the products that propelled capitalism forward. Wealth becomes concentrated in the hands of a tiny elite—the world’s richest 1 percent will own more than half of the world’s wealth by next year.

The assault on the working class has been going on now for several decades. Salaries have remained stagnant or declined since the 1970s. Manufacturing has been shipped overseas, where workers in countries such as China or Bangladesh are paid as little as 22 cents an hour. The working poor, forced to compete with the labor of those who are little better than serfs in the global marketplace, proliferate across the American landscape, struggling to live at a subsistence level. Industries such as construction, which once provided well-paying unionized jobs, are the domain of nonunionized, often undocumented workers. Corporations import foreign engineers and software specialists that do professional work at one-third of the normal salary on H-1B, L-1 and other work visas. All these workers are bereft of the rights of citizens.

The capitalists respond to the collapse of their domestic economies, which they engineered, by becoming global loan sharks and speculators. They lend money at exorbitant interest rates to the working class and the poor, even if they know the money could never be repaid, and then sell these bundled debts, credit default swaps, bonds and stocks to pension funds, cities, investment firms and institutions. This late form of capitalism is built on what Marx called “fictitious capital.” And it leads, as Marx knew, to the vaporization of money.

Once subprime borrowers began to default, as these big banks and investment firms knew was inevitable, the global crash of 2008 took place. The government bailed out the banks, largely by printing money, but left the poor and the working class—not to mention students recently out of college—with crippling personal debt. Austerity became policy. The victims of financial fraud would be made to pay for that fraud. And what saved us from a full-blown depression was, in a tactic Marx would have found ironic, massive state intervention in the economy, including the nationalization of huge corporations such as AIG and General Motors.

What we saw in 2008 was the enactment of a welfare state for the rich, a kind of state socialism for the financial elites that Marx predicted. But with this comes an increased and volatile cycle of boom and bust, bringing the system closer to disintegration and collapse. We have undergone two major stock market crashes and the implosion of real estate prices in just the first decade of the 21st century.

The corporations that own the media have worked overtime to sell to a bewildered public the fiction that we are enjoying a recovery. Employment figures, through a variety of gimmicks, including erasing those who are unemployed for over a year from unemployment rolls, are a lie, as is nearly every other financial indicator pumped out for public consumption. We live, rather, in the twilight stages of global capitalism, which may be surprisingly more resilient than we expect, but which is ultimately terminal. Marx knew that once the market mechanism became the sole determining factor for the fate of the nation-state, as well as the natural world, both would be demolished. No one knows when this will happen. But that it will happen, perhaps within our lifetime, seems certain.

“The old is dying, the new struggles to be born, and in the interregnum there are many morbid symptoms,” Antonio Gramsci wrote.

What comes next is up to us.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

RTLZ: Waarom we minder afhankelijk moeten worden van olie

Klik op onderstaande link om RTLZ artikel te openen:


Drie quotes uit het artikel:

Om de gevolgen van een verdere stijging van de olieprijs in kaart te brengen, hebben we twee scenario’s doorgerekend met ons econometrische wereldhandelsmodel. In het eerste, milde scenario stijgt de prijs van een vat Brent naar 90 dollar en in het tweede, zware scenario stijgt de prijs zelfs naar 115 dollar.


De grootste verliezers zijn olie-intensieve opkomende markten, zoals India, Zuid-Afrika, Vietnam en Turkije. Niet verrassend zijn de winnaars: de olie-exporterende landen, zoals het Midden-Oosten en Rusland.


Qua impact op de bbp-groei zou Nederland een vervelende – maar niet dramatische – schok krijgen. Dat geldt ook voor andere landen in de eurozone en de VS. Zelfs bij het zware scenario loopt Nederland over vijf jaar ‘slechts’ 1,2 procentpunt groei mis, wat gelijk staat aan ruwweg 9 miljard euro.

Dat de exportgerichte BV Nederland zich door zo’n olieschok heenslaat, verhult de pijn die Nederlandse huishoudens voelen. Een hogere olieprijs raakt hen namelijk direct in hun portemonnee.

De stijgende olieprijs komt bovenop de btw-verhoging in 2019, waardoor de inflatie dat jaar kan stijgen tot maar liefst 3,3 procent. De nominale lonen stijgen echter niet evenredig mee, waardoor de hoge inflatie de koopkracht (het beschikbare inkomen gecorrigeerd voor prijsveranderingen) piepend en krakend tot stilstand komt.

Een hogere olieprijs komt dus veel harder aan bij Nederlanders dan de impact op de bbp-groei doet vermoeden.

Bijna tot slot nog een video waarin Amrita Sen waarschuwt voor flink hogere olieprijzen en dat de wereldwijde reserve capaciteit aan olieproductie al vrijwel tot nul gereduceerd is (dat de wereldwijde oliekraan reeds vrijwel helemaal opengedraaid is):

Tot slot
Geplukt van NOS teletekst:

Mexico wil af van brandstofimport

De gekozen president López Obrador
van Mexico wil over drie jaar geen
brandstof meer importeren uit het
buitenland.Om dat te bewerkstelligen
wil hij meer ruwe olie winnen en de
raffinagecapaciteit beter benutten,zei
hij tegen verslaggevers.

Mexico importeert nu honderdduizenden
vaten benzine en diesel per dag,vooral
uit de VS.Sinds de liberalisering van
de Mexicaanse oliewinning in 2013 is de
import fors gestegen.Mexico wint sinds
dat besluit zelf veel minder ruwe olie.

In 2004 lag de piek nog op 3,4 miljoen
vaten ruwe olie per dag.Inmiddels is
dat gedaald naar 1,9 miljoen.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Vrijwel alle oliekranen wereldwijd helemaal opengedraaid, (olieproductie) reserve capaciteit vrijwel tot nul gereduceerd

De ontwikkelingen in de oliewereld verlopen momenteel razendsnel.
Nadat onlangs Saoedi-Arabië haar olieproductie flink heeft opgekrikt en ook enkele andere landen hun oliekranen helemaal opengedraaid hebben, resteert er wereldwijd vrijwel geen olieproductie reserve capaciteit meer.
Gelukkig resteren er nog de wereldwijde bovengrondse olievoorraden. Maar het ziet er steeds meer naar uit dat de wereldwijde bovengrondse voorraden de komende maanden in hoog tempo afgetapt zullen gaan worden. In het geval de wereldwijde vraag naar olie niet te veel gaat stagneren, gaat er mogelijk al voor het begin van het jaar 2019 sprake zijn van een flinke olieshock.
Een olieshock bijvoorbeeld in de zin dat de olieprijzen weer terug de 100 dollar per vat gaan benaderen of zelfs overschrijden.

Saoedi-Arabië heeft onder druk van onder andere de VS zeer recentelijk haar olieproductie flink opgekrikt, namelijk van grofweg een kleine 10 miljoen vaten per dag een paar weken geleden tot grofweg 11 miljoen vaten per dag nu (begin juli 2018).
Volgens diverse olie-analisten zal het voor Saoedi-Arabië heel lastig worden om haar olieproductie nog noemenswaardig verder op te krikken.

Luister daartoe bijvoorbeeld naar het verhaal van hoofd olieanalist Amrita Sen:

Volgens Amrita kan Saoedi-Arabië met flink wat moeite de olieproductie van een groot olieveld in de neutrale zone tussen Koeweit en Saoedi-Arabië nog met een half miljoen vaten per dag opkrikken, maar dan houdt het wel op voor Saoedi-Arabië.
Amrita waarschuwt nu al voor olieprijzen van 100 dollar per vat of zelfs meer in het geval de VS de boycot van Iraanse olie serieus doorzet. Het is afwachten wanneer en in welke mate de Iraanse olieproductie zal gaan dalen vanwege opgelegde sancties.

Ook overige landen die hun oliekranen nog niet volledig opengedraaid hadden, hebben hun oliekranen jongstleden helemaal opengedraaid.

Momenteel wereldwijd flinke olieproductie uitval door met name bovengrondse oorzaken
Er is momenteel in diverse belangrijke olie ‘producerende’ landen sprake van flinke uitval van olieproductie door met name bovengrondse oorzaken, bijvoorbeeld:

In grofweg twee weken tijd is door interne strijd (soort van burgeroorlog) de Libische olieproductie met ruim 800 duizend vaten per dag afgenomen. Het is afwachten hoe lang deze flinke terugval nog gaat duren:


Door een explosie is de Canadese olieproductie sinds eind juni met ongeveer 350 duizend vaten per dag ingezakt. Naar verwachting zal de terugval in de Canadese olieproductie nog de hele maand juli voortduren.

In Kazachstan is recentelijk de olieproductie op een paar dagen tijd met ruim 200 duizend vaten per dag afgenomen. Afwachten of laatstgenoemde tijdelijk is.

Ook in Venezuela en Angola is de olieproductie structureel aan het dalen. Verwachting is dat binnen termijn ook de olieproductie in bijvoorbeeld Nigeria, Rusland en enige tijd later ook die van Brazilië zal gaan dalen. En ook in bijvoorbeeld zuidoost Azië daalt de olieproductie op jaarbasis met ruim 100 duizend vaten per dag. En niet onbelangrijk, de komende maanden zal naar verwachting de stijging van de Amerikaanse schalie olieproductie vanwege logistieke problemen in ‘Permian Basin’ flink gaan stagneren.

Al met al staan we mogelijk nu al aan de vooravond van een flinke olieshock.
Als de komende maanden de bovengrondse olievoorraad wereldwijd flink afgetapt zal worden en de wereldwijde vraag naar olie blijft ook de komende maanden noemenswaardig stijgen, dan is vanwege de grote olieproductie uitval en de reeds tot vrijwel nul gereduceerde reserve olieproductie capaciteit al op korte termijn een flinke olieshock vrijwel niet meer te vermijden.

Update 5 juli 2018:
Twee lezenswaardige artikelen waarin aannemelijk gemaakt wordt dat de wereldwijde oliesituatie nu wel erg krap aan het worden is:

While Saudi Aramco CEO Amin Nasser told Platts recently that “maximum sustainable production” was 12 million b/d up from 10.03 million b/d in May, industry experts believe Saudi Arabia will struggle to pump more than 1 million b/d of additional output.

Platts Analytics says even if Saudi Arabia produces close to 11 million b/d it would be running its system at stress levels.

Saudi crude production averaged 9.96 million b/d from January to May this week, according to Platts OPEC survey data and is set to add at least 300,000 b/d in June according to preliminary survey data as it starts to empty some of its tanks.

Saudi crude output averaged 10.38 million b/d in 2016, before OPEC and non-OPEC started their production cuts.


EIA defines spare capacity as the volume of production that can be brought on within 30 days and sustained for at least 90 days.

In the longer term Saudi Arabia could possibly reach the 12 million b/d but it would take significant time and investment and doesn’t fit the spare capacity definition.

There is the possibility of an emergency surge in output towards 12 million b/d whereby oil fields are depleted beyond what would be considered a reasonable rate and could end up damaging its production abilities further out.


Taken together, it seems unlikely that Russia and the Gulf Arab states, which are the only countries with significant capacity to increase oil production, will be able to offset the increase in demand and supply disruptions elsewhere. Some observers are even talking about a return to $100 oil next year.

Geplaatst in Uncategorized | 6 reacties

OPEC verhoogt vanaf 1 juli (2018) olieproductie

De olieproducerende landen,verenigd
in de OPEC,verhogen de productie vanaf
1 juli met maximaal een miljoen vaten
per dag.
Andere olielanden volgen dat
besluit. Dat is vandaag besloten op een
vergadering in Wenen.

Anderhalf jaar geleden was de prijs van
olie laag. Die begon weer te stijgen
toen besloten werd de productie per dag
met 1,8 miljoen vaten te verminderen.

Rusland en Saudi-Arabië waren als enige
landen voor een forsere verhoging. Het
is de vraag of de afgesproken verhoging
gehaald wordt, gezien de problemen in
Venezuela en de lagere afzet van olie
door Iran als gevolg van de VS-boycot.

De hierboven getoonde schuingedrukte tekst is afkomstig van NOS-teletekst.

Dalende wereldwijde bovengrondse olievoorraad en binnenkort beroep op reserve olieproductie capaciteit
Terwijl de wereldwijde bovengrondse olievoorraad gedaald is tot het vijfjarige gemiddelde en naar verwachting de komende maanden stevig zal verder dalen, werd er door grote olie importerende landen, zoals bijvoorbeeld China, India en de VS een sterk beroep gedaan op de olie exporterende landen om hun olieproductie flink te verhogen om de toenemende krapte op de wereldwijde oliemarkt tegen te gaan.
Mede onder druk van laatstgenoemde landen heeft de OPEC samen met Rusland besloten per 1 juli aanstaande hun olieproductie met maximaal één miljoen olievaten per dag te gaan verhogen.
In werkelijkheid zal (naar verwachting) de verhoging een paar honderd duizend vaten per dag lager gaan uitvallen (dan 1 miljoen vaten per dag), omdat menig olie exporterend land niet in staat zal zijn haar olieproductie te verhogen. Na het verhogen van de olieproductie zal de wereldwijde reserve aan olieproductiecapaciteit nog kleiner worden dan nu al het geval is.
Volgens menig analist is momenteel de wereldwijde reserve aan olieproductiecapaciteit veel kleiner dan door bijvoorbeeld het relatief erg optimistische EIA beweerd wordt. En ook volgens het EIA is de wereldwijde reserve aan olieproductiecapaciteit vanuit een historisch perspectief momenteel vrij gering.

De grote vraag is hoe groot de reserve aan wereldwijde olieproductiecapaciteit momenteel nog is.
Volgens allerlei bronnen bedraagt deze amper 2 miljoen vaten per dag. Als straks gaat blijken dat de reserve aan olieproductiecapaciteit nog kleiner is dan door de energiewaakhonden momenteel vanuit gegaan wordt en de wereldwijde vraag naar olie stort het komend jaar niet in, dan is ondanks de aanstaande olieproductie verhoging de kans al noemenswaardig groot dat er al voor het jaar 2020 een flinke olieshock gaat plaatsvinden.
Mijn natte vinger vermoeden is dat iets na het jaar 2020 de kans op een flinke olieshock erg groot is. Met name de periode 2020-2022 lijkt me cruciaal.
Lees bijvoorbeeld de artikelen onderin dit blogartikel er maar eens op na over hoe krap de wereldwijde oliemarkt nu al is en dat de krapte, zeker in het geval de wereldwijde vraag (bijvoorbeeld door een stevige recessie) het komend jaar niet te veel gaat instorten, de komende tijd alleen maar zal gaan toenemen.
Wat betreft de wereldwijde olievoorziening wordt het voor mij nu echt interessant.
Dat mede door de stevige terugval in olieproductie in Venezuela en de noemenswaardige terugval in onder andere Angola en Nigeria en dat vanwege logistieke bottlenecks ook de Amerikaanse schalie olieproductie naar verwachting de komende maanden minder snel zal gaan stijgen dan energiewaakhonden eerder vanuit gingen, de wereldwijde bovengrondse olievoorraden in hoog tempo opgesoupeerd zullen worden en de reserve aan wereldwijde olieproductiecapaciteit al snel tot nul gereduceerd zal worden.

Een viertal artikelen met m.i. een goed overzicht van de huidige en voor de nabije toekomst verwachte wereldwijde oliesituatie:


Years of underinvestment and tepid prices have left the OPEC group’s spare capacity at dangerously low levels. Before its new agreement, OPEC produced 31.9 million b/d in May, according to the latest S&P Global Platts survey, about 840,000 barrels below its previous ceiling of about 32.74 million b/d.


To complicate matters even more, output from Venezuela and Iran could soon go into freefall once US economic sanctions bite.

Iran had regained its spot as OPEC’s third-largest producer, after Saudi and Iraq, before being hit by new embargoes, which come into force in November. The country could lose 1 million b/d of output capacity over the next year as a consequence of the legislation.

In Venezuela, sanctions are “practically immobilizing” state-owned oil company PDVSA, Venezuelan oil minister Manuel Quevedo said Thursday. Output is plunging toward 1 million b/d, and the country realistically has no spare capacity.

“Looking ahead, greater volatility looks nearly certain,” Paul Sheldon, Chief Geopolitical Advisor at S&P Global Platts Analytics, said Friday. “Given widespread geopolitical risks to oil supply in the Middle East and elsewhere, the level of spare capacity in global oil markets will be uncomfortably low after OPEC raises production.”


OPEC eyed 1 mb/d increase, but couldn’t agree. OPEC’s technical committee recommended a supply increase of about 1 million barrels per day, although press reports widely noted that such an increase would likely only be nominal, and actual barrels put onto the market would reach only about 600,000 bpd because several countries have no ability to boost output.


“We know that certain countries don’t have the spare capacity and others do so it will be disproportional in terms of which countries are actually able to pump the additional crude, but it will not be above the 1 million for sure collectively,” Falih said.


The United States, China and India had urged oil producers to release more supply to prevent an oil deficit that could undermine global economic growth.


“Some of the countries … are not going to be able to produce, so the others will. And that implies there will be indirectly a reallocation,” Falih said.


But unexpected outages in Venezuela, Libya and Angola have effectively brought supply cuts to around 2.8 million bpd in recent months.

Falih has warned the world could face a supply deficit of up to 1.8 million bpd in the second half of 2018.

Als in laatst vermelde quote het sombere scenario van Falih bewaarheid wordt, namelijk dat er in de tweede helft van 2018 er een gemiddeld aanbodtekort van 1,8 miljoen olievaten per dag gaat ontstaan, dan zullen de wereldwijde bovengrondse olievoorraden in hoog tempo opgesoupeerd worden.
De wereldwijde bovengrondse olievoorraden bedragen momenteel grofweg zo’n 1800 miljoen vaten. Als de wereldwijde olievoorraden een jaar lang dagelijks met 1,8 miljoen vaten verminderd (afgetapt) zouden worden om te compenseren voor een aanbodtekort, dan zullen na een jaar de wereldwijde bovengrondse olievoorraden met ongeveer 650 miljoen vaten verminderd zijn, dus grofweg nog maar 1150 miljoen vaten bedragen.
Reken maar dat in laatstgenoemde geval er tegen die tijd grote paniek zal zijn ontstaan op de wereldwijde oliemarkt. 1150 miljoen vaten is flink onder het vijfjarig gemiddelde.

Binnenkort volgt waarschijnlijk nog een vervolg op de video van Jean-Marc (welke in het vorige blogartikel al ter sprake kwam).

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Jean-Marc Jancovici: Kunnen (economische) groei, banen en benodigde energie gezamenlijk (tegelijkertijd) in stand gehouden worden? Deel1.

Over economie vanuit een ‘fysiek’ (energie en grondstoffen) perspectief.

De video:

Volgens Jean-Marc Jancovici is er wereldwijd gezien nog steeds een zeer hoge correlatie tussen wereldwijd energieverbruik en het totale wereldwijde bruto product.
Daarentegen houdt volgens Jean-Marc een hoger BrutoBinnenlandsProduct (BBP) niet automatisch meer welzijn en geluk in. En daar is hij niet de enige in.

Begin van deel 1:
Volgens Jean-Marc wordt alle arbeid (in de zin van joules of kilowattuur) die van belang is voor de wereldwijde economie voor grofweg 99,5 procent door machines verricht en de rest is menselijke of dierlijke arbeid.
Als simpel gesteld (bijvoorbeeld door een structureel tekort aan kwaliteitsolie) niet meer alle machines wereldwijd over voldoende bruikbare energie kunnen beschikken om hun arbeid te kunnen verrichten, zal het wereldwijde brutoproduct al snel gaan dalen…en… heel belangrijk… dat het sterk uitgedrukt onmogelijk zal worden om zelfs een klein deel van het wegvallen van machinale arbeid door menselijke arbeid te vervangen, als laatstgenoemde in vele gevallen überhaupt al mogelijk zou zijn.
Want machinale arbeid is over het algemeen veel en veel goedkoper dan menselijke arbeid. Het is misschien onvoorstelbaar hoe enorm ook goed betaalde banen (direct of indirect) afhankelijk zijn van een heleboel (relatief erg goedkope) machinale arbeid. Als op een gegeven moment het aanbod van benodigde (primaire) energie begint te pieken en het steeds lastiger wordt processen nog meer efficiënt te laten verlopen, zal het wereldwijde bruto product door onvoldoende primaire energie om alle machines hun arbeid te kunnen laten verrichten, meer en meer gaan stagneren en uiteindelijk zelfs gaan dalen, zeker per capita (want de wereldbevolking zal als er geen al te extreme gebeurtenissen gaan plaatsvinden nog wel een tijdje blijven doorgroeien).
In een vervolgverhaal wordt nog uitgebreid stilgestaan bij de volgens Jean-Marc ‘te beperkte’ kijk van economen op de economie.

Zou men daar waar mogelijk machinale arbeid willen gaan vervangen door menselijke arbeid, zal men er rekening mee dienen te houden dat in het geval men al die mensen een fatsoenlijk salaris wil geven, de arbeid die eerst door machines verricht werd en vervolgens door mensen een stuk duurder zal worden. Er zijn wereldwijd voorlopig nog genoeg arme mensen die zitten te wachten op fatsoenlijk betaald werk, maar zelfs enorme massa’s aan menselijke arbeid zal slechts een heel klein deel van de huidige hoeveelheid aan machinale arbeid kunnen vervangen. Hou in gedachten dat volgens Jean-Marc de arbeid van mens en dier slechts een half procent van de (voor de wereldeconomie) totaal verrichte arbeid bedraagt.

Schuingedrukt intermezzo over machine-slaven en energie slaven:
In plaats van machine-slaven wordt vaak ook wel gesproken over energieslaven, maar Jean-Marc gebruikt liever de term machine-slaven dan energieslaven, omdat machines primaire energie [of energievormen die afgeleid zijn van primaire energie] omzetten in nuttige arbeid, dus dat in feite machines zonder salaris flink goedkope arbeid leveren. Of met andere woorden dat (primaire) energie als het ware het voedsel voor de machines is, zodat deze machines (t.o.v. mensenarbeid) op grote en relatief erg goedkope schaal flink wat nuttige arbeid voor de samenleving kunnen verrichten. Met gebruikmaking van energie verrichten talloze machines op grote schaal als het ware onbetaalde slavenarbeid.

Al heel snel zal er een enorm tekort aan arbeiders optreden. En men kan die mensen natuurlijk niet als slavenarbeiders gaan gebruiken. Als je arm bent en dan ook nog slavenarbeid moet verrichten is een vreselijke combinatie. Bloed, zweet en tranen zonder uit de armoede te geraken. En als ‘al die’ van oorsprong zeer arme mensen wel een fatsoenlijk salaris gegeven wordt, zal door het uiteindelijk dalend totale wereldwijde bruto product al deze mensen een groter aandeel van de niet meer toenemende economische koek gaan opeisen, zodat of de rijken flink minder gaan consumeren of producten en diensten na verloop van tijd flink duurder worden. Het is ‘dan’ dweilen met de kraan open.

Naar mijn bescheiden mening is de enige remedie tegen een terugval (in totaal aan verrichte machinale arbeid) flink minder consumeren (vooral door de rijken) en minder kinderen, maar ja dat is nogal wat hé.

Schuingedrukt intermezzo over onmogelijkheid om met goedkope menselijke slavenarbeid het tij ook voor de rijken te keren:
Om geen sprake te laten zijn van slavenarbeid zal men al die arbeiders voldoende salaris moeten betalen om minimaal in hun basale levensbenodigdheden te kunnen voorzien. In financiële termen zal de verrichte arbeid dan veel duurder gaan uitvallen, in veel gevallen te duur om de arbeid te blijven bekostigen. Meer mensen die meer koopkracht krijgen die dan weer meer spullen kunnen kopen, maar zonder dat er meer producten geproduceerd worden of diensten verricht worden, zonder dat het totale bruto product omhoog gaat. Dat gaat wringen.
Idealiter gaan de hoogste salarissen in andere sectoren dan omlaag of meer inkomstenbelasting bij de meest rijken, zodat de allerrijksten minder gaan consumeren ten gunste van arme mensen. Dat we er niet aan gaan ontsnappen om gemiddeld per persoon flink minder te gaan consumeren, zeker in het geval de wereldbevolking nog flink blijft doorgroeien. Mijn voorkeur gaat uit naar minder kinderen en minder consumptie (en ook minder accumulatie van teveel kapitaal bij een te kleine groep aan mensen). Dat vooral de rijkere helft van de wereld hopelijk flink minder gaat consumeren. Er is naar mijn idee een prima leven te leiden met flink minder bezit, spullen en zelfs voedsel. Alleen al flink minder vlees eten scheelt al behoorlijk wat, maar is uiteindelijk niet voldoende. We gaan er naar mijn bescheiden mening niet aan ontsnappen om flink minder te consumeren. Steeds meer per definitie goedkope door mensen verrichte slavenarbeid zal het tij ook voor de rijken niet kunnen keren.

Dat vanwege grenzen aan de groei en dat er ontelbaar veel mensen nodig zijn om de huidige hoeveelheid arbeid die machines momenteel verrichten te kunnen vervangen, het misschien beter is om te streven naar welzijn en geluk dat veel minder afhankelijk is van allerlei luxe spullen en diensten.

Mijn intentie is om meerdere blogartikels aan de video van Jean-Marc te gaan besteden.

Einde van deel 1.

Hieronder alvast een slordige samenvatting van wat er in komende blogartikelen zoal ter sprake zal komen, er zit nogal wat herhaling in:

– Omzetten (primaire) energie in nuttige arbeid (met behulp van energie omzetters, bijvoorbeeld mensen, dieren en machines)

In de natuur is flink wat primaire energie vrij beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan fossiele brandstoffen, maar ook aan zon en wind, noem maar op.
Door natuur aangeboden direct beschikbare primaire energie -> menselijke of machinale converters -> nuttige arbeid
Mensen gebruiken voedsel, machines bijvoorbeeld diesel, benzine, elektriciteit noem maar op, om nuttige arbeid te kunnen leveren.

In feite gaat dit blogartikel over de (ten opzichte van menselijke arbeid) enorme hoeveelheid aan vrijwel gratis machinale arbeid (machine slaven) die ons al vele tientallen jaren ter beschikking staat en dat al op korte termijn de beschikbaarheid ervan gemiddeld per persoon flink (of zelfs in totale zin) zal gaan verminderen.
Ook Jean-Marc verwacht dat in de toekomst gemiddeld per capita (per persoon) de hoeveelheid aan door machine-slaven geleverde nuttige arbeid minder en minder zal worden. Dus dat er in de toekomst gemiddeld per persoon minder machine-slaven ter beschikking zullen staan.
Dat bijvoorbeeld al in de nabije toekomst machinale arbeid welke sterk afhankelijk is van olie (van olie afgeleide petroleumproducten) flink zal gaan verminderen. En dat door een toenemend tekort aan betaalbare olie uiteindelijk ook het aantal van olie afhankelijke machine-slaven zal verminderden, waardoor het wereldwijde bbp zal dalen. Jean-Marc maakt het m.i aannemeljk dat het het dalende wereldwijde bbp (veroorzaakt door het wegvallen van meer en meer machine-slaven) niet zomaar gecompenseerd of opgekrikt kan worden door het te vervangen door menselijke arbeid. Op laatstgenoemde wordt later in dit artikel (of eventueel in een vervolg artikel) met een voorbeeld nog teruggekomen.
En volgens Jean-Marc is vooral de afnemende kwaliteit van fossiele brandstoffen een steeds grotere bottleneck om het aantal machine-slaven dat ons wereldwijd ter beschikking staat nog verder te laten toenemen. Hij is behoorlijk somber over het gemak waarmee het aantal machine-slaven die gebruik maken van alternatieve energie in voldoende mate opgekrikt kan worden. Ook hier wordt misschien later in een vervolg artikel stilgestaan.

In plaats van machine-slaven wordt vaak ook wel gesproken over energieslaven, maar jean-marc gebruikt liever de term machine-slaven dan energieslaven, omdat machines primaire energie [of energievormen die afgeleid zijn van primaire energie] omzetten in nuttige arbeid, dus dat in feite machines zonder salaris flink goedkope arbeid leveren. Of met andere woorden dat (primaire) energie als het ware het voedsel voor de machines is, zodat deze machines (t.o.v. mensenarbeid) op grote en relatief erg goedkope schaal flink wat nuttige arbeid voor de samenleving kunnen verrichten. Met gebruikmaking van energie verrichten talloze machines op grote schaal als het ware onbetaalde slavenarbeid.

Terzijde: Voordat de primaire energie (bijvoorbeeld olie) gebruikt kan worden door allerlei machinerie, dient de olie eerst uit de grond gehaald te worden en verwerkt te worden tot een voor vele machines bruikbare energievorm, bijvoorbeel diesel.
Er zijn meestal één of meerdere conversie slagen (conversie tussenstappen) nodig om de primaire energie te transformeren in een bruikbare energievorm en/of gebruiksklaar te maken voor direct gebruik door allerlei machinerie.

Bijvoorbeeld, olie dient eerst uit de grond gehaald te worden om vervolgens in een raffinaderij omgezet te worden in allerlei bruikbare petroleumproducten, zoals bijvoorbeeld diesel en benzine. Bij al die conversiestappen wordt flink wat macherine in de breedste zin van het woord gebruikt. Een fabriek kan men als een grote machine zien, waarbij gebruik gemaakt wordt van elektriciteit, aardgas, steenkool, olie, noem maar op om de beoogde conversie (omzetting tot bruikbare vorm of product) mogelijk te maken…..

– Hoeveelheid aan primaire energie wordt binnen economisch vakgebied als vrijwel oneindig opgevat.
In economisch vakgebied staan vooral kapitaal en arbeid centraal en (vrijwel) niet of heel indirect de mate van beschikbaarheid van bruikbare energie en grondstoffen. Economen zijn meer gefocust op bottlenecks in arbeid en kapitaal dan op bottlenecks in primaire energie energie.
Of anders geformuleerd dat krapte volgens menig econoom vooral toegeschreven kan worden aan het aantal geschikte converters. Hoe kunnen converters (vroeger vooral mensen of dieren, nu vooral machines, denk ook aan computers) zo efficiënt mogelijk ingezet worden om met behulp van hun (nuttige) arbeid het bruto nationaal product te verhogen.
Economie houdt zich vooral bezig met het optimaal (goedkoop) inzetten van schaarse middelen (menselijke en machinale converseer).

– Wereldwijd gezien erg hoge correlatie tussen energieverbruik en wereldwijd bruto (economisch) product.
Ondanks energie zuinigere toepassingen en efficiënter gebruik van middelen gaat wereldwijd gezien bovenstaande nog steeds op.

– Menselijke arbeid bedraagt slechts een half procent van totale verrichte nuttige arbeid wereldwijd
=> onmogelijk om zonder machines huidig wereldwijd bruto nationaal product in stand te houden.
BBP staat niet één op één gelijk aan welzijn en geluk, maar dat is weer een ander verhaal.

– Door in termen van geld te kijken naar het belang van energie wordt het belang van energie enorm onderschat.
Idealiter wordt met zo weinig mogelijk mankracht en machines de economie (samenleving als geheel) grote hoeveelheden aan goedkope en nuttige arbeid ter beschikking gesteld.

Als er heel veel mankracht en machines nodig zijn om primaire energie in bruikbare vorm aan te bieden aan alle machines wereldwijd [grofweg 99,5 procent van alle nuttige arbeid wordt verricht door machines], zodat machines met behulp ervan arbeid kunnen verrichten om producten te maken en/of diensten te ondersteunen, zit de economie met een groot probleem.
Ook als er te weinig primaire energie beschikbaar is zit de economie met een groot probleem.
Zoals Jean-Marc in een voorbeeld laat zien, is het vrijwel onmogelijk om wanneer er tekorten ontstaan aan benodigde primaire energievormen (denk vooral aan olie) waarvan een heleboel converters (heleboel machines) van afhankelijk zijn om hun voor de maatschappij nuttige arbeid te kunnen verrichten, zal door een grootschalige machinale arbeid te vervangen door menselijke arbeid het niet mogelijk zijn het totale bbp op peil te houden. Daarvoor is er gewoon te weinig geschikte menselijke arbeidskrachten aanwezig.
Olie bevat een combinatie van eigenschappen (o.a. transporteerbaarheid, het gemak waarmee het opgeslagen kan worden, energiedichtheid, brede toepasbaarheid) waardoor de wereldeconomie nog steeds heel erg afhankelijk is van olie. Het zacht uitgedrukt lastig zal worden om de wereldeconomie snel flink minder afhankelijk van olie te maken).

Om geen sprake te laten zijn van slavenarbeid zal men al die arbeiders voldoende salaris moeten betalen om minimaal in hun basale levensbenodigdheden te kunnen voorzien. In financiële termen zal de verrichte arbeid dan veel duurder gaan uitvallen, in veel gevallen te duur om de arbeid te blijven bekostigen. Meer mensen die meer koopkracht krijgen die dan weer meer spullen kunnen kopen, maar zonder dat er meer producten geproduceerd worden of diensten verricht worden, zonder dat het totale bruto product omhoog gaat. Dat gaat wringen.
Idealiter gaan de hoogste salarissen in andere sectoren dan omlaag of meer inkomstenbelasting bij de meest rijken, zodat de allerrijksten minder gaan consumeren ten gunste van arme mensen. Dat we er niet aan gaan ontsnappen om gemiddeld per persoon flink minder te gaan consumeren, zeker in het geval de wereldbevolking nog flink blijft doorgroeien. Mijn voorkeur gaat uit naar minder kinderen en minder consumptie (en ook minder accumulatie van teveel kapitaal bij een te kleine groep aan mensen). Dat vooral de rijkere helft van de wereld hopelijk flink minder gaat consumeren. Er is naar mijn idee een prima leven te leiden met flink minder bezit, spullen en zelfs voedsel. Alleen al flink minder vlees eten scheelt al behoorlijk wat, maar is uiteindelijk niet voldoende. We gaan er naar mijn bescheiden mening niet aan ontsnappen om flink minder te consumeren. Steeds meer per definitie goedkope door mensen verrichte slavenarbeid zal het tij ook voor de rijken niet kunnen keren.

– Effect van tekort aan benodigde primaire energie (bijvoorbeeld olie) merkt men pas na enige vertraging (in de tijd).
Het effect van een optredend tekort aan energie (bijvoorbeeld olie) zal pas na enige tijd merkbaar worden in de economie, bijvoorbeeld dat allerlei bubbels in de financiële markten wat sneller zullen ploppen. De oorzaak wordt dan bij een specifieke bubbel gelegd en niet bij het tijdelijk minder hoog of minder snel gestegen primair energieverbruik in de voorliggende periode, waardoor er minder bruto nationaal product gegenereerd kon worden en met enige vertraging in de tijd allerlei bubbels gemakkelijker en sneller kunnen uiteenspatten.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties