Schaarste aan kobalt zal leiden tot minder snelle opmars van elektrische voertuigen

Momenteel worden er wereldwijd jaarlijks ongeveer 80 miljoen personenauto’s verkocht, waarvan er dit jaar ongeveer 2 miljoen elektrisch zullen zijn.
Om een elektrische auto te voorzien van een veilige (o.a. hoger brandpunt) en kwalitatief goede batterij is men heden ten dag nog flink afhankelijk van kobalt. Er wordt nu al hard nagedacht over en flink wat onderzoek verricht naar ‘bruikbare’ batterijen voor elektrische auto’s welke zo min mogelijk of zelfs geen kobalt bevatten, maar dat is niet zo makkelijk en vergt hoogstwaarschijnlijk nog flink wat tijd. Een bruikbare, veilige en kwalitatief goede batterij voor elektrische auto’s welke flink wat minder kobalt per ‘kilogram batterij’ bevat laat op basis wat ik zoal gelezen heb hoogstwaarschijnlijk nog heel veel jaren op zich wachten.
Als leek volg ik op internet (o.a. podcasts, artikelen) het kobalt gebeuren met grote interesse, mede omdat mijns inziens het komend decennium, zeker onder een ‘business as usual’ scenario ( door enkelen ook wel doorsukkel scenario genoemd), er grote tekorten aan olie gaan ontstaan.

Wereldwijd oliegebeuren
Alvorens in te gaan op het kobalt gebeuren eerst nog wat over het toekomstige wereldwijde oliegebeuren.
Er zijn diverse analisten die de kans groot achten dat in de loop van het volgend decennium (2020 t/m 2029) zowel Brazilië, Rusland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten hun olieproductie, ook onder een regiem met hoge olieprijzen niet meer in staat zullen zijn hun olieproductie nog verder op te krikken.
Sterker, dat de Russische olieproductie al grofweg rond het jaar 2021 haar piek zal bereiken om vervolgens behoorlijk stevig te gaan dalen.
Dat ook de Braziliaanse olieproductie al vrij snel haar piek zal bereiken, om vanaf de tweede helft van het volgend decennium te gaan dalen. Dat de kans ook groot is dat de Amerikaanse schalie olieproductie vanaf of iets na het jaar 2025 zal gaan dalen.
Alleen in landen zoals Irak of Libie zou de olieproductie op relatief makkelijke en goedkope wijze nog behoorlijk opgekrikt kunnen worden, maar dan dient er wel snel vrede uit te breken en flink geinvesteerd te worden om het mogelijk te maken de olieproductie aldaar flink te verhogen.
In een volgens artikel op deze blog wordt zeer waarschijnlijk stil gestaan bij met name de huidige en toekomstige oliesituatie in met name Saoedi-Arabië, Rusland en de VS. Het is geen rooskleurig plaatje.

Belang van Kobalt bij snelle opmars van elektrische auto’s
Wil men ook in het volgende decennium business as usual zoveel mogelijk in stand houden, zal vanwege de ‘CO2-uitstoot problematiek’ maar ook vanwege toenemende krapte aan opgepompte olie de rol van elektrische auto’s steeds belangrijker worden.
Een grote bottleneck voor een snelle opmars van elektrische auto’s zal volgens menig analist vooral tekorten aan kobalt gaan zijn.

Alvorens te gaan strooien met allerlei cijfers, eerst een lijstje met artikelen welke door mij ‘geraadpleegd’ zijn:
1) https://www.nature.com/articles/d41586-018-05752-3 (Ten years left to redesign lithium-ion batteries)
2) http://euanmearns.com/batteries-mine-production-lithium-and-the-cobalt-crunch/ (Batteries, mine production, lithium and the “cobalt crunch”)
3) https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-05-21/threat-of-cobalt-supply-shock-is-top-risk-for-electric-vehicles
4) https://www.allaboutcircuits.com/news/looming-shortage-lithium-cobalt-electric-cars-politics-battery-chemistry/
5) https://www.prnewswire.com/news-releases/cobalts-scarcity-influences-the-lithium-ion-battery-market-685240801.html
6) https://worldoceanreview.com/en/wor-3/mineral-resources/manganese-nodules/
7) https://worldoceanreview.com/en/wor-3/mineral-resources/deposits-and-markets/
8) Eentje (een aanrader) waar Gerard me op attendeerde , vooral over ethische en politieke dimensie bij het kobalt gebeuren:
http://fortune.com/2018/08/24/cobalt-battery-blockchain-child-labor/

Daarnaast ook geluisterd naar diverse podcasts over kobalt en lithium i.v.m. geschikte batterijen voor elektrische auto’s.
Terzijde: Ik weet niet meer welke podcast het was, heb er naar gezocht maar kan hem niet terugvinden, zou er grofweg 14 duizend ton kobalt nodig zijn voor de productie van 1,5 miljoen ‘standaard’ elektrische auto’s. Dus dat er voor de productie van een ruime 10 miljoen elektrische auto’s al grofweg 100 duizend ton aan kobalt nodig is. 100 duizend ton aan kobalt staat bijna gelijk aan de totale hedendaagse wereldwijde kobalt productie. Dat, zoals het er nu uitziet, het wel eens heel lastig kan gaan worden om binnen 15 jaar de wereldwijde productie van kobalt meer dan te verdubbelen, laat staan te verdrievoudigen. En kobalt is niet alleen nodig voor batterijen van elektrische auto’s, maar ook bijvoorbeeld heel veel andere elektronische producten waarvan de vraag wereldwijd nog flink aan het toenemen is.

Cijfers
De ene bron is wat optimistischer dan de andere, maar bij onderstaande cijfers geprobeerd om een middenweg te vinden.
De wereldwijde kobalt productie bedraagt momenteel grofweg zo’n 100 a 150 duizend ton per jaar (geraadpleegde bronnen wijken nogal af wat laatstgenoemde betreft). De wereldwijde ‘potentieel bruikbare’ reserves worden heden ten dage geschat op zo’n 7 miljoen ton.

Rest verhaal volgt later

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

IEA: In vierde kwartaal 2018 al noemenswaardige krapte op de wereldwijde oliemarkt

…onder andere vanwege de boycot van de Iraanse olie, aldus het meest recente maandrapport van het IEA.

(IEA:) We are entering a very crucial period for the oil market. The situation in Venezuela could deteriorate even faster, strife could return to Libya and the 53 days to 4 November will reveal more decisions taken by countries and companies with respect to Iranian oil purchases. It remains to be seen if other producers decide (of überhaupt in staat zijn) to increase their production. The price range for Brent of $70-$80/bbl in place since April could be tested. Things are tightening up.

Het ziet er steeds meer naar uit dat vanwege de op 4 november 2018 ingaande boycot van Iraanse olie er al voor het jaar 2020 noemenswaardige krapte op de wereldwijde oliemarkt gaat ontstaan, welke vooral bij opkomende economieën, zoals bijvoorbeeld India, een extra rem op de (economische) groei zal zetten.

Volgens een ‘schatting’ van het IEA zal er in het vierde kwartaal gemiddeld grofweg een half miljoen vaten per dag op de wereldwijde bovengrondse olievoorraad ingeteerd dienen te worden om aan de verwachte wereldwijde vraag te kunnen voldoen. En dan mag het niet tegenzitten met de olieproductie in bijvoorbeeld Libië, Nigeria en de VS. Dat terwijl de Brent olieprijs nu (september 2018) al bijna 80 dollar per vat bedraagt!

Saoedi-Arabië:
De grote vraag is in hoeverre met name Saoedi-Arabië nog haar olieproductie kan verhogen. Er wordt door menig onafhankelijk analist flink getwijfeld of Saoedi-Arabië haar olieproductie binnen redelijk korte termijn (binnen 3 maanden) noemenswaardig boven de 11 miljoen vaten per dag kan opkrikken. Afgelopen maand augustus bedroeg de olieproductie er gemiddeld ongeveer 10,4 miljoen vaten per dag. Meer over Saoedi-Arabië verder naar onderen.
Er zijn meerdere indicaties dat de VS (o.a. via ‘tweets’ van Trump en via onderhandelingen), en in mindere mate ook India, Saoedi-Arabië flink onder druk zetten om haar olieproductie noemenswaardig te verhogen. Bijvoorbeeld dit artikel gaat over het onderdruk zetten van Saoedi-Arabië door de VS om haar olieproductie zoveel mogelijk te verhogen. Volgens het artikel is het i.v.m. met de aanstaande november verkiezingen voor Trump erg belangrijk dat vanwege de boycot van de Iraanse olie de olieprijzen niet te ver oplopen.
Wie weet weten we over een paar maanden veel meer over waartoe Saoedi-Arabië in staat is.

Reserve capaciteit olieproductie
Volgens het IEA resteert er wereldwijd momenteel nog 2,7 miljoen vaten per dag aan reserve olieproductie capaciteit, waarvan 60% (1,6 miljoen vaten per dag) op conto van Saoedi-Arabië geschreven kan worden. Beide laatstgenoemde waarden zijn hoogstwaarschijnlijk veel te optimistisch. Meer daarover verder naar onderen.
Twee komma zeven miljoen vaten per dag is vanuit historisch perspectief niet veel, dat terwijl het IEA meestal behoorlijk optimistisch is bij het inschatten van de wereldwijde reserve capaciteit aan olieproductie.
Volgens het IEA zou Saoedi-Arabië haar olieproductie binnen niet al te lange termijn nog met 1,6 miljoen vaten per dag (60% van 2,7 miljoen) kunnen verhogen.
Volgens diverse analisten daarentegen bedraagt de wereldwijde reserve capaciteit aan olieproductie slechts een half miljoen tot hooguit een miljoen vaten per dag. Dat is een stuk minder dan de inschatting van het IEA, maar dat terzijde.

Maar het IEA laat wel doorschemeren dat vrij vertaald een groot deel van de door haar geschatte 2,7 miljoen vaten aan reserve olieproductie capaciteit niet gemakkelijk of snel op de markt gebracht kan worden, sterker dat het twijfelt aan de eigen inschatting.
Dat in feite een groot deel van de door de IEA ingeschatte potentiële olieproductie reserve capaciteit niet aan de definitie van reserve capaciteit voldoet, omdat het veel te lang duurt (veel langer dan drie maanden) en ook flinke extra investeringen vergt om al die reserve productiecapaciteit op de markt te kunnen brengen, wat hoogstwaarschijnlijk alleen op papier mogelijk is:

But the point about spare capacity is that, having been idle, it is not clear exactly how much, beyond what is widely thought to be “easy” to bring online, will be available to coincide with further falls in Venezuelan exports and a maximisation of Iranian sanctions.

Onafhankelijke analisten over Saoedische olieproductie:
Vele onafhankelijke analisten betwijfelen of Saoedi-Arabië überhaupt in staat geacht kan worden om haar olieproductie op structurele basis tot boven de 11 miljoen vaten per dag te verhogen. Aangezien volgens een recent OPEC rapport de Saoedische olieproductie in augustus 2018 gemiddeld grofweg 10,4 miljoen vaten per dag bedroeg, zal Saoedi-Arabië haar olieproductie slecht met hooguit 600 duizend vaten kunnen opkrikken.
Er zijn op zijn minst flink wat extra tijd en flinke extra investeringen nodig om de Saoedische olieproductie tot boven de 11 miljoen vaten per dag op te krikken, als dat überhaupt al mogelijk is.
Onderstaande links verwijzen naar artikelen die achtergrondinformatie geven over o.a. dat de Saoedische olieproductie capaciteit al op haar maximum zit en er de komende jaren flinke investeringen nodig zijn om de Saoedische olieproductie capaciteit op peil te houden:
1) https://seekingalpha.com/amp/article/4205332-irans-crude-exports-plunge-will-saudis-ready (aanrader)
2) https://uk.reuters.com/article/uk-oil-prices-kemp/commentary-traders-bet-iran-sanctions-will-leave-market-short-of-crude-idUKKCN1LS1KU
3) http://peakoilbarrel.com/opec-august-production-data-2/ (aanrader)

En waar de resterende 1,1 miljoen vaten per dag [van de in totaal 2,7 miljoen vaten, want 1,6 miljoen vaten komt op conto van Saoedi-Arabië] aan reserve olieproductie capaciteit vandaan zouden moeten komen is helemaal een raadsel.
Bijvoorbeeld volgens dit artikel (welke helaas niet meer direct te benaderen is) kan de Russische olieproductie alleen met behulp van flinke inspanningen (investeringen) met hooguit 300 duizend vaten opgekrikt worden en dat het meer dan enkele maanden zal gaan duren en dat tot nu toe het besluit om laatstgenoemde (300 duizend vaten per dag aan productie verhoging) te realiseren nog niet gemaakt is.
Menig onafhankelijk analist verwacht dat de Russische olieproductie grofweg in de periode 2020-2022 haar piek zal bereiken gevolgd door een noemenswaardige daling.
Al met al in ieder geval wat het wereldwijde oliegebeuren betreft een (voor mij) erg interessant vierde kwartaal voor de boeg.

Geplaatst in Uncategorized | 6 reacties

Terlouw: ‘Democratie is in gevaar’

Ter afwisseling een bericht over de dividendbelasting. Op dit blogje ligt de focus niet op politiek, alhoewel er wel zo af en toe door mij over gekeuveld wordt. 😉
Onderstaande tekst is een kopie afkomstig van onderstaande link:

https://joop.bnnvara.nl/nieuws/terlouw-democratie-is-in-gevaar

In de eerste aflevering van Betrouwbare Bronnen, een nieuwe podcastserie van parlementair journalist Jaap Jansen, spreekt oud-vicepremier Jan Terlouw zijn grote zorgen uit over de democratie. Directe aanleiding daarvoor is dat Rutte ondanks de breedgedragen bezwaren zijn plan om de dividendbelasting af te schaffen doorzet. Slechts een minderheid van de kiezers steunt de maatregel.
Terlouw (vanaf 1:20):

“Het is toch te gek he? Zeventien procent van de bevolking heeft er begrip voor. 17 procent! Je weet dat de meerderheid van de Tweede Kamer er tegen is, want dat zeggen ook Pechtold en Segers, die zeggen dat gewoon en dan gaat het tóch gebeuren. Wat heeft dat nog met democratie te maken? Met de politieke macht die berust bij de bevolking?”

Jaap Jansen werpt tegen dat het nu eenmaal een compromis is.

“Ja, zo is het en dat systeem hebben we nu eenmaal, dat hebben we geïntroduceerd. Je moet dus vraagtekens bij dat systeem gaan zetten. Ik vind ook dat het veel te veel de gewoonte is geworden dat een kabinet geen enkele nederlaag mag leiden. Een kabinet mag nergens nat gaan, zeg maar. Wat is dat voor onzin? Waarom mag dat niet? Waarom kan het kabinet niet zeggen ‘oké jongens, sorry, we hadden dat gewild maar het gaat niet door want jullie willen dat niet’. En het parlement is nog altijd het hoogste gezag van de samenleving. (…) En anders de Eerste Kamer. Waarom steekt die er geen stokje voor? Die hebben het regeerakkoord niet ondertekend. Meestal moet je dat natuurlijk niet doen en zeggen ‘goed, dat hebben we afgesproken en daar berust het kabinet op’, maar op sommige punten kan zo’n kabinet best eens even zeggen ‘nou ja jongens, dat was een beetje te vlug en we gaan er nog eens even over denken’.”

Terlouw vraagt zich op aangeven van Jaap Jansen af waarom in het vorige kabinet de inkomensafhankelijke zorgpremie na protest van de Telegraaf wél van tafel kon maar de belastingmaatregel nu niet.

“Het is mij volstrekt een raadsel. Of volstrekt een raadsel… ik heb natuurlijk lang genoeg in de politiek gezeten om te weten dat het lastig is.”

Over eventuele tegenacties van Shell en Unilever als de afschaffing niet doorgaat zegt hij:

“Laat je niet de wet voorschrijven. De politiek moet de baas blijven. Want weet je, nog even over politieke macht, die hoort te berusten bij de bevolking. Die geeft de bevolking natuurlijk weg, die verkiezen mensen en geven ze macht en die machthebbers proberen die macht ook nog te vergroten en zo, daar is allemaal niks op tegen want leiding moet er zijn. Zo lang je ze die macht ook weer kunt afnemen met democratische middelen. Maar als de macht gaat berusten bij het kapitaal dan kun je die niet meer afnemen met democratische middelen en dan is de democratie wezenlijk in gevaar. We kunnen Shell niet wegstemmen. Er gaat zoveel macht berusten (bij bedrijven, red. Joop) bij zaken over investeringen, over infrastructuur, informatievoorziening enzovoort. Dat is politieke macht, die neem je ze niet zo maar weer af, met dat kapitaal wat ze bezitten.”

Ter afsluiting nog het volgende verhaal, ik kan het niet laten.
Een verhaal over de zogenaamd vrije markt (met bijbehorende competitie) in een wereld zonder grenzen aan de groei en in een wereld met grenzen aan de groei

In een wereld zonder grenzen aan de groei zal onderlinge competitie (met name in een zogenaamde ‘vrije’ markt economie) mijns insziens sneller tot economische groei leiden dan geen of weinig competitie.
Kapitalisme met sterke nadruk op consumentisme en vrij ondernemerschap met bijbehorende competitie gedijen vanuit een materieel oogpunt goed in een wereld zonder grenzen aan de groei.
Individualisme kan in een sterke economie (sterk groeiende economie) goed gedijen, mede omdat men door de grote mate van materiele voorzieningen en diensten, welke grotendeels ondersteund worden door de arbeid van een enorme hoeveelheid aan geautomatiseerd en niet geautomatiseerd machinaal werk, makkelijker een onafhankelijk leven kan leiden.
Dat zelfs een heleboel éénmans bedrijven met de competitie mee kunnen doen, omdat er toch genoeg voor iedereen is, al was het winst maken door ingekochte spullen met winst door te verkopen.
In een wereld zonder grenzen aan de groei is het makkelijk ‘polderen’ geblazen, want het is dan makkelijk om water bij de wijn te doen zonder dat de macht van het grote geld teveel in het geding komt. Er is in een verzadigde (en overzadigde) wereld zonder grenzen aan de groei toch al genoeg voor iedereen, ook al kunnen de verschillen in rijkdom erg groot zijn.

In daarentegen een wereld met grenzen aan de groei zal mijns inziens in een systeem (samenleving) waarbij de nadruk in grote(re) mate op onderlinge competitie ligt (zoals in onze vrije markt) al snel ontaarden in een gewelddadig systeem (of een blinde vlek voor de eigen agressie meebrengende geëxternaliseerde economische expansie), waarin het verdeel en heers principe wordt toegepast om economische belangen ‘veilig te stellen’, de status quo veilig te stellen, lees vooral de belangen van een rijke en superrijke bovenlaag veilig te stellen.
Onder bijvoorbeeld het mom van het bestrijden van kwaadaardige regimes worden er in feite economische oorlogen gevoerd om toegang te verkrijgen tot kostbare grondstoffen en brandstoffen, vruchtbare landbouwgebieden, zoetwaterrijke gebieden, noem maar op. Voor Amerika is ook het veilig stellen van de machtspositie van de dollar een belangrijk element in het gevoerde beleid.
Er wordt als het ware met twee maten gemeten wat betreft ‘kwaadaardige’ regimes. Zo van, valt er wat te halen en loopt het onvoldoende aan de leiband. Zo ja dan harde aanpak, zo nee dan mildere aanpak.
Een enorm machtsmiddel van het ‘internationaal opererende grote geld’ is om de geldkraan af te sluiten van regimes welke niet voldoende aan de leiband lopen van het grote geld. Denk hierbij aan regimes die bijvoorbeeld te weinig toegang verlenen tot hun interne markt.
Regimes die te weinig toegang verlenen tot hun waardevolle grondstoffen en brandstoffen en/of waar een beleid (politiek) gevoerd wordt, welke tegen de geest van het vrije markt kapitalisme ingaat (lees tegen de belangen van de groot investeerders, de internationaal opererende grootbedrijven, groot aandeelhouders, noem maar op ingaan). Zeg maar het demoniseren van alles wat neigt naar minder kapitalistisch gedachtegoed en tegen de belangen van het grote geld ingaan. Bijvoorbeeld ook regimes die hun olie niet willen verkopen in Amerikaanse dollars.
Trouwens, af en toe wapengekletter is ook goed voor de wapenproducenten binnen het militair industriële complex. Er valt veel over te schrijven.
Met andere woorden dat bij de strijd om de zogenaamd ‘rechtvaardige zaak’ in veel gevallen (niet in alle gevallen) een economische component een erg belangrijke rol op de achtergrond speelt. In een wereld met grenzen aan de groei zal grote onderlinge competitie al snel ontaarden in een zeer materialistische en onverdraagzame samenleving waarin met behulp van verdeel en heers principes de aandacht gericht wordt op zaken die de aandacht dienen af te leiden van de eigen ‘agressieve economische gerichtheid op meer en meer’, welke ten koste gaat van het groter geheel.
Dat het recht van de sterkste vanzelfsprekend is en armoede volledig aan de arme zelf toegeschreven kan worden. Een maatschappij waarbij het grote geld regeert ten koste van het armere deel van een samenleving en de wereld als geheel. Een samenleving waarin agressief geoordeeld wordt over regimes waar de vrije markt ideologie niet het grootste goed is. Deze regimes worden m.i. in de media veel sneller gedemoniseerd dan regimes die wel aan de leiband van het grote kapitaal lopen (o.a. Wallstreet Big Finance).
Flink wat geweld welke plaats vind in regimes die wel aan de leiband van het grote geld lopen blijft naar mijn idee vaak onderbelicht in de media. Het wordt wel vermeld, maar toch minder regelmatig en met minder demoniserend taalgebruik.
In een wereld met grenzen aan de groei lijken me solidariteit (socialisme) en ecologisch besef randvoorwaarden om niet af te glijden naar een soort van feudaal systeem waarin mensen steeds meer als lijfeigenen gezien worden. Maar dat is weer een ander verhaal.
In een wereld met grenzen aan de groei en waarin het grote geld teveel regeert, krijgt een socialere invulling van beleid minder snel een kans. Sterker nog, dat het in sommige gevallen ‘achter de schermen zoveel mogelijk wordt weggedrukt en naar buiten toe gedemoniseerd’.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Noemenswaardige daling van de Iraanse olie export in augustus 2018 (t.o.v. juli 2018)

Volgens een zeer recent artikel op de website van oilprice.com (klik hier voor artikel) zal volgens voorlopige cijfers de Iraanse olie export in augustus 2018 gemiddeld ongeveer 2,06 miljoen vaten per dag gaan bedragen. In juli 2018 bedroeg deze nog 2,32 miljoen vaten per dag. Dus in augustus 2018 daalt volgens voorlopige cijfers de Iraanse olie export met ruim 250 duizend vaten per dag t.o.v. juli 2018.
In april 2018 bedroeg de Iraanse olie export nog 3,08 miljoen vaten per dag.
De intentie vanuit de VS is om de boycot van de Iraanse olie export vanaf november 2018 formeel in te laten gaan en indien mogelijk deze tot nul te reduceren! Afwachten in hoeverre laatstgenoemde gerealiseerd zal worden. Het zijn alleen al wat dat betreft interessante tijden.

Het duurt enige tijd eer een daling in de olie export doorwerkt in de werkelijke economie. Het duurt als ik me niet vergis bijvoorbeeld enkele weken om een olietanker vol met olie van bijvoorbeeld Iran naar China te laten varen.

In het aangehaalde artikel wordt ook nog verwezen naar andere artikelen, bijvoorbeeld ook een artikel afkomstig van Platts (klik hier voor artikel).
Daarin wordt vermeld dat Iran een relatief grote bovengrondse opslagcapaciteit heeft voor olie en deze voorlopig nog niet volledig gevuld is. Voorlopig kan Iran met de gewonnen olie uit eigen bodem haar bovengrondse olievoorraad nog tot de nok vullen.
Bovendien heeft Iran raffinaderijen waarmee benzine (uit olie) ‘gemaakt’ kan worden. De benzineproductie in Iran is gedurende het afgelopen jaar flink opgehoogd en zal de komende tijd hoogstwaarschijnlijk nog verder opgehoogd worden. Aan benzine zal Iran voorlopig geen tekort hebben.

Ook The Wall Street Journal bericht (klik hier voor artikel, helaas achter betaalmuur) over de sneller dan verwachte daling van de Iraanse olie export:

Iran’s Oil Exports Dropping Faster Than Expected Before U.S. Sanctions
Shipments are set to decline by a third as shippers pull back from the Islamic Republic months ahead of a Nov. 4 U.S. deadline
By Benoit Faucon
Aug. 28, 2018 3:05 p.m. ET

Iran oil shipments are declining at a faster-than-expected pace ahead of U.S. sanctions set to begin in November…

De krapte op de wereldwijde oliemarkt zal vanwege de verwachtte flinke terugval van de Iraanse olie export de komende maanden hoogstwaarschijnlijk flink gaan toenemen.
Het is niet te hopen dat er tegen die tijd elders ter wereld grote olieproductie verstoringen gaan optreden.
Het is afwachten in hoeverre men wereldwijd in het vierde kwartaal van 2018 de bovengrondse olievoorraad gaat aanspreken om een eventuele terugval (of afzwakkende stijging) van de wereldwijde olieproductie en een verwachte verdere stijging van de wereldwijde vraag naar olie te compenseren. Als de krapte op de wereldwijde oliemarkt een lange tijd gaat aanhouden en hoogstwaarschijnlijk nog verder zal gaan toenemen, zal op een gegeven moment de reservecapaciteit aan olieproductie tot nul gereduceerd zijn en ook de bovengrondse wereldwijde olievoorraad een kritisch laag niveau gaan bereiken. De gevolgen voor de wereldeconomie zullen zeker vanaf dat moment heel groot gaan worden.

Een grafiek met prognose over aanbod en verbruik van olie
Volgens onderstaande grafiek afkomstig van ene Thomson Reuters Eikon (EIA)  zal in het vierde kwartaal van 2018 de wereldwijde olieconsumptie flink hoger dan de olieproductie gaan zijn. Om al te veel onrust op de oliemarkt te voorkomen zal er (als verwachting bewaarheid gaat worden) in het vierde kwartaal van 2018 weer terug flink ingeteerd dienen te worden op de wereldwijde bovengrondse olievoorraad.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Binnen enkele jaren begin van flinke daling Noorse aardgasexport

…aldus informatie op (website van) Norskpetroleum.
Norskpetroleum heeft een samenwerkingsverband met o.a. het Noorse ministerie van ‘Petroleum’ en ‘Energie’:

This site is run in cooperation by the Ministry of Petroleum and Energy and the Norwegian Petroleum Directorate.

Hieronder de prognose welke op bovengenoemde website (Norskpetroleum) is terug te vinden (i.v.m. export (droog) Noors aardgas):

null
Vooral vanaf grofweg het jaar 2025 wordt er een noemenswaardige daling van de droge Noorse aardgasexport verwacht.
Dit komt bovenop een verwachte verdere daling van onder andere de Nederlandse aardgasproductie en Engelse aardgasproductie.
Rusland kan met behulp van flinke investeringen haar aardgasproductie nog noemenswaardig verhogen, maar een steeds groter deel van het Russisch aardgas gaat met name richting China.
Sommige onafhankelijke analisten zijn vooral wat betreft de periode na het jaar 2030 nog een stuk somberder dan de hierboven vermelde bron.
Als mijn verwachting gaat uitkomen (en niet alleen die van mij) dat vooral vanaf de periode 2020-2022, in het geval de wereldeconomie tegen die tijd niet om andere redenen al flink op zijn gat ligt, er sprake gaat zijn van een structureel aanbod tekort van olie, komt daar in West Europa ook nog eens toenemende krapte aan ‘betaalbaar’ aardgas bovenop.

Een alles op alles zetten op alternatieven (waar ik zeker niet op tegen ben, integendeel) zal naar mijn idee slechts een gering tegenwicht tegen bovenvermelde toenemende krapte kunnen bieden. Het zal me totaal niet verbazen dat de toenemende krapte veel sneller gaat verlopen dan menigeen voor mogelijk houd.

Terzijde [Ik kan het niet laten. Onderstaande is natuurlijk slechts een persoonlijke mening en zal bij menigeen flink wat weerstand oproepen]:
Ons ‘in het leven geroepen’ voor velen heilig financieel economisch monster is niet ingesteld op een wereld met grenzen aan de groei.
Ondertussen worden m.i. de grote verkopers en investeerders (o.a. multinationals, groot aandeelhouders en groot investeerders) enorm de hand boven het hoofd gehouden.
In een wereld met grenzen aan de groei ‘wel veel willen verkopen’, meestal met super agressieve verkooptechnieken waarbij een heleboel niet duurzame rommel en diensten door de strot van relatief arme mensen geduwd worden, maar ‘owee’ als de kopers het gekochte niet tijdig voldoende kunnen terugbetalen aan de meestal ‘groot verkopers’ (en belanghebbende groot investeerders) dan is het stampvoeten geblazen. Dan mag de rest van de samenleving (over het algemeen het armere deel) ervoor opdraaien.
Dat de lusten vooral ten goede komen aan het ‘hand boven het hoofd gehouden’ relatief erg rijke deel van een samenleving en de lasten vooral op de schouders van het armere deel komt te vallen. De macht van het grote geld regeert achter en voor de schermen.
Ik ‘vrees’ dat zeker in een wereld met grenzen aan de groei er steeds meer Griekse toestanden gaan plaatsvinden, omdat in een wereld met grenzen aan de groei ons financieel economisch stelsel vanwege haar gerichtheid op meer en meer (geld en luxe) voor steeds meer geforceerde oneconomische groei zal gaan zorgen, waarbij heel veel middelen verspilt worden aan allerlei zaken die niets van doen hebben met welzijn van grote groepen mensen, sterker nog het groter geheel en toekomstige generaties uiteindelijk veel meer kwaad dan goed doen en steeds meer leidt tot een grotere wurggreep van het grote geld op de samenleving als geheel.
De gerichtheid op geld zonder besef van begrensdheid van onze wereld (milieu/ energie/ grondstoffen) is uiteindelijk funest voor het groter geheel. Door puur in termen van geld te denken, alles in termen van geld uit te willen drukken, wordt er een heel verwrongen beeld van de werkelijkheid gevormd. Geld is slechts een middel en geen doel.
In mijn ogen is nu al, onder andere vanwege het ontkennen van grenzen aan de groei, ons financieel economisch stelsel vanwege haar aard en gerichtheid verworden tot een monster.
Geld is geen toverstaf waarmee ten allen tijden een goed milieu gekocht kan worden of oneindige hoeveelheden aan vitale grondstoffen en brandstoffen uit het niets getoverd kunnen worden.
In een oneindige wereld kan al die gerichtheid op het zoveel mogelijk verhandelen (verkopen) van een heleboel niet duurzame rommel [welke in veel gevallen bovendien snel uit de mode geraakt of snel kapot gaat] en rommeldiensten nog niet zoveel kwaad, maar in een wereld met grenzen aan de groei des te meer.
In een wereld met grenzen aan de groei is er al snel sprake van soort van zerosum wereld. De rijkdom van het ene land gaat steeds meer ten koste van de rijkdom van een ander land. In een wereld met grenzen aan de groei kan niet ieder land een netto exporteur zijn.
Afwachten hoe lang de grote verkopers (en belanghebbende investeerders, vaak ook grote banken) de hand boven het hoofd gehouden worden wanneer men weer eens niet voldoende ‘hun geld’ terugbetaald krijgen. Afwachten hoe lang laatstgenoemde vorm van socialisme voor de toch al erg rijken nog gedragen kan worden door het met name armere deel van een samenleving welke steeds meer vooral de harde kant van het ‘neoliberale beleid’ mogen ervaren.
Het lijkt wel of het belangrijkste nut van het armere deel van een samenleving het leveren van goedkope (vaak onder schulden gebukt gaande) slaven voor het grote geld is. Onder het mom van schulden aflossen worden armen ook in onze ‘verlichte democratische samenleving’ als het ware steeds meer lijfeigenen van het grote geld. (Einde van beladen verhaal, ook al is het in mijn ogen niet eens zo beladen).

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Over het ‘red queen syndrome’ en soort van ‘ponzifraude’ bij het Amerikaanse schalie oliegebeuren

Ik ben geen financieel specialist, maar dat weerhoud me er niet van om onderstaande neer te schrijven:

Ponzi scheme:
Als een bedrijf niet in staat is om al haar schulden af te lossen die in het huidige jaar ‘verplicht’ afgelost dienen te worden, kan het geld lenen welke pas in de verdere toekomst terugbetaald dient te worden.
Door het aangaan van nieuwe vaak nog hogere toekomstige schulden (beloftes) worden de verplicht af te lossen schulden van het huidige jaar afgelost.

Menig schalie oliebedrijf maakt continu verlies en dient ieder jaar een bepaalde hoeveelheid aan schulden terug te betalen. Ondanks de noemenswaardig gestegen olieprijzen staan de schalie oliebedrijven als geheel op jaarbasis nog steeds in de rode cijfers en daarbovenop dienen ze ieder jaar een behoorlijk bedrag aan uitstaande schulden af te lossen.
Ze gaan steeds grotere schulden aan die steeds verder in de toekomst terugbetaald dienen te worden om daarmee hun schulden voor het lopende jaar af te kunnen lossen:

Zolang er geldschieters bereid gevonden worden om ieder jaar extra geld uit te lenen aan het bedrijf welk pas in de verdere toekomst terugbetaald dient te worden, kan het bedrijf haar activiteiten voortzetten of zelfs nog uitbreiden. Maar zodra geldschieters bijvoorbeeld het vertrouwen beginnen te verliezen dat ze ooit nog een voldoende deel van het uitgeleende geld gaan ‘terugzien’ en daardoor flink minder bereid gaan zijn om ieder jaar flink wat geld in het schalie oliegebeuren te pompen, kan de totale activiteit in het schalie oliegebeuren op korte tijd snel afnemen met als gevolg een extra snel dalende olieproductie.

Het ‘red queen syndrome’:
Een nieuwe schalie oliebron bereikt al binnen enkele maanden haar productiepiek om vervolgens op korte tijd flink te gaan dalen.
Vanwege het jaarlijks ‘geforceerd’ verhogen van de Amerikaanse schalie olieproductie, de gemiddeld afnemende productiviteit van nieuw aan te boren oliebronnen en de snelle productiedaling (van met name nieuwe bronnen), dienen er jaarlijks steeds meer nieuwe bronnen in gebruik genomen te worden om de totale olieproductie nog verder toe te laten nemen.
Als bijvoorbeeld de schalie olieproductie in ‘the permian’ 2 miljoen vaten per dag bedraagt en de jaarlijkse terugval in bestaande olieproductie is 1 miljoen vaten per dag, dan dient men op jaarbasis al 1 miljoen vaten aan olie per dag uit nieuwe bronnen te realiseren, om de terugval in productie van bestaande producerende bronnen te compenseren. Hoe hoger de productie, hoe hoger de terugval in bestaande bronnen, hoe hoger het benodigd aantal nieuwe bronnen zal zijn om de olieproductie op peil te houden, laat staan nog verder te verhogen.
Men dient als het ware steeds harder te lopen om op dezelfde hoogte te blijven:

Extra commentaar volgt misschien later, onder andere over het ‘uitgeput’ raken van de zogenaamde ‘sweet spots’, dat is het neusje van de zalm van de zogenaamde ‘tier 1’ bronnen.
Tier 1 bronnen zijn productiever dan tier 2 bronnen, welke weer productiever zijn dan tier 3 bronnen enzovoorts. Verwachting is dat de tier 1 bronnen al binnen een paar jaar uitgeput zullen raken en dat het daardoor steeds lastiger zal worden (onder andere vanwege de enorme kosten en de stijgende hoeveelheid aan middelen die benodigd zijn) om met behulp van voornamelijk tier 2 bronnen de Amerikaanse schalie olieproductie nog noemenswaardig te laten stijgen. Menig analist waarschuwt nu al dat binnen een paar jaar het alleen onder een regiem met extreem hoge olieprijzen [en/of zeer bereidwillige geldschieters] het mogelijk zal zijn om de totale Amerikaanse schalie olieproductie jaarlijks nog een beetje op te krikken. Dat wanneer ook de komende jaren alles op alles gezet wordt de Amerikaanse schalie olieproductie zo snel mogelijk te laten stijgen, de piekproductie aldaar al voor het jaar 2023 of 2024 bereikt zal worden. Als er tegen die tijd in de rest van de wereld geen ander land of gebied meer in staat is om flink wat extra olie op de markt te brengen, zal menig wereldburgen flink gaan voelen dat er nieuwe tijden zijn aangebroken. Misschien dat tegen die tijd al om diverse andere redenen de wereldeconomie al ‘op zijn gat ligt’ en men niet direct de gevolgen van een flink verminderd olie aanbod zal merken.

Ook Tom Whipple (een ex-cia-er) heeft een en ander uitgelegd over het ‘ponzi scheme’ in het Amerikaanse schalie oliegebeuren, maar ik kan zijn uitleg even niet terugvinden. Misschien dat het later nog aan dit blogartikel wordt toegevoegd.

In kader van het pieken van de Amerikaanse schalie olieproductie is onderstaand artikel van toepassing:

http://peak-oil.org/peak-oil-review-28-may-2018/

Twee quotes uit artikel:
1)

My estimate is that about 70% of the good quality drilling locations [in the Bakken and Eagle Ford shale plays] have already been drilled. So you’re left with Tier 2, and Tier 3 quality geologic locations, and there’s a really steep drop-off in the amount of oil you get per well with those locations.” Even though technology and well completion techniques have improved per-well yields, “that doesn’t offset bad rock.

2)

Two of the “Big Three” oil plays — the Eagle Ford Shale and Bakken Shale — have largely had their best Tier 1 acreage already drilled, much of it during relatively low oil prices that averaged about $48 per barrel between 2015-2017. “So you’re left with Tier 2 and Tier 3 quality geologic locations, and there’s a really steep drop-off in the amount of oil you get per well in these tiers.” Mark Papa expects that by August some independents will lower their 2018 growth forecasts. “They’ll couch it in terms of unavailability of service equipment, difficulty getting crews or logistical issues, but that will be code for ‘I’m having disappointing well results because I’m having to drill Tier 2 and 3 geologic locations.”

Rising interest rates also are becoming a concern for the future of the shale oil industry. Some observers say the near-zero interest rates that the Federal Reserve has mandated in recent years are mainly responsible for the shale oil boom. One analyst says the low rates allowed drillers to borrow close to $1 trillion between 2006 and 2014 which has resulted in multi-billion dollar losses by the shale oil industry. Some are warning that higher interest rates could bankrupt more shale oil drillers, darkening the prospects for higher production levels ahead.

An updated analysis of the outlook for US shale oil production using EIA output data and average well production data concludes that production will peak and start to decline about

    2023

which is in line with what other analysts have been saying. The great US shale oil boom has five years or less to go.

Geplaatst in Uncategorized | 8 reacties

Stilte voor de storm

…wat betreft het wereldwijde oliegebeuren en daarmee samenhangend de wereldeconomie.

Volgens het meest recente maandelijks ‘olie overzicht’ van het IEA (Internationaal Energie Agentschap) zal op het eind van dit jaar vanwege de verwachte economische boycot van Iran, de oliekrapte zodanig groot worden dat het voor flink wat onrust in de wereldwijde oliemarkt en de wereldeconomie zal gaan zorgen.

Bovengrondse olievoorraden
Afgelopen juni is de bovengrondse olievoorraad van de OECD landen nog wat verder gedaald, alhoewel niet spectaculair. Het wereldwijde bovengrondse olievoorraadbuffer is zelfs al iets onder het vijfjarige gemiddelde gedaald. Er dient wel vermeld te worden dat het huidige vijfjarige gemiddelde behoorlijk hoog is.

Belangrijke vraag is in hoeverre Saoedi-Arabië haar olieproductie nog kan opkrikken
Afgelopen juni had Saoedi-Arabië haar oliekraan flink verder opengedraaid, om vervolgens in de daarop volgende juli maand tegen de verwachting haar oliekraan weer noemenswaardig dicht te draaien. Er wordt op het internet gespeculeerd wat de reden achter dat noemenswaardig dicht draaien zou kunnen zijn. Redenen die genoemd worden variëren van dat Saoedi-Arabië de olieprijs op peil wil houden tot dat Saoedi-Arabië alvast haar bovengrondse olievoorraad wil aanvullen in verband met de verwachte flinke inkrimping van de Iraanse olie export. Dat ‘misschien’ Saoedi-Arabië veel minder reserve capaciteit aan olieproductie bevat dan officieel naar buiten toe gezegd wordt. Dat wanneer over enkele maanden de olieschaarste flink toeslaat, Saoedi-Arabië zo lang mogelijk wil camoufleren dat haar olieproductie nu al dicht aan haar plafond zit.

Landen als Rusland, Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten hebben afgelopen juli maand hun oliekranen nog wat verder opengedraaid en kunnen hoogstwaarschijnlijk hun olieproductie niet of nauwelijks meer verder ophogen.
Landen die hun olieproductie nog noemenswaardig zouden kunnen verhogen, zoals bijvoorbeeld Irak en Libië, investeren veel te weinig om ‘die’ productiegroei op korte of middellange termijn te kunnen realiseren.
Als de komende maanden gaat blijken dat Saoedi-Arabië haar olieproductie niet of amper boven de 11 miljoen vaten per dag kan opkrikken, dan zal er naar mijn bescheiden mening al snel een schokgolf in de wereldwijde oliemarkt gaan plaatsvinden.
Ook de Amerikaanse schalie olieproductie zal het komend jaar weinig extra productie gaan opleveren, want door logistieke problemen zal de schalie productie aldaar zeker tot halverwege 2019 flink minder snel gaan stijgen dan door menigeen eerder vanuit gegaan werd.

Vooral vanaf of iets na 2020 flinke krapte aan olieaanbod verwacht
Mijns inzien is nu al de kans erg groot dat vooral vanaf of iets na het jaar 2020 krapte aan olie de wereldeconomie flink parten zal gaan spelen, zeker ook de economie van Nederland. En Nederland heeft daarbovenop nu al te kampen met een flink verminderde interne aardgas productie.

Menig analist verwacht pas in de loop van het jaar 2019 en vooral kort na het jaar 2020 flinke tekorten aan olie in het geval de wereldwijde vraag naar olie niet te snel gaat stagneren vanwege afnemende economische groei door te dure olie. Bijvoorbeeld dit artikel heeft m.i. een goede samenvatting van wat ons de komende jaren te wachten kan gaan staan:

That’s an ominous sign for crude oil supplies in the few years ahead, starting as soon as 2019, he added.

It is becoming more and more apparent that the new projects expected to come online during the next few years will not be sufficient to meet the increasing demand,” Kibsgaard said.

Even the Permian is seeing its growth slow down. The Permian is producing a record of more than 3.3 million barrels of oil a day, which is near the region’s pipeline capacity.

Een enigszins gechargeerd slot:
Er zal als het ware steeds harder naar beneden getrapt worden om de economische groei toch maar zolang en zoveel mogelijk vol te houden.
Economische groei als het grootste goed, als zingeving in het leven.
Alleen al een uitspraak als:
“Het gaat goed met Nederland, de economische groei is weer wat aangetrokken”, geeft het haast religieus gehalte van economische groei aan. Economische groei put de aarde alleen maar sneller uit. Het is m.i. best mogelijk om met flink minder materiële welvaart een gelukkig leven te kunnen leiden. Meer focus op het goedkoper maken van levensnoodzakelijke benodigdheden en daarnaast duurder maken van luxe ‘benodigdheden’ en activiteiten waar alleen rijken wat aan hebben ten koste van bruikbare energie en grondstoffen voor de rest van de samenleving.

Betere boodschap zou zijn
: “Het gaat goed met Nederland, de economie is niet verder gestegen en zelfs licht gedaald en de scheefgroei in de verdeling van de rijkdom is kleiner geworden”.

Zonder voldoende ‘betaalbare’ energie zal de economische groei sowieso gaan stagneren en uiteindelijk negatief gaan uitvallen.
Onze erg materialistisch ingestelde maatschappij mag zich naar mijn bescheiden mening wel eens flink achter de oren gaan krabben dat de gerichtheid op economische groei in een wereld met grenzen aan de groei voor heel veel onnodige stress zorgt en vooral druk legt bij economisch kwetsbare groepen in de samenleving. Het begrip ‘solidariteit’ is door de m.i. breed gedragen gerichtheid op meer en meer steeds meer in de verdrukking geraakt, sterker uitgedrukt als soort van vloekwoord verworden.
Alles wat niet of nauwelijks bijdraagt aan de economie dient het leven zo zuur mogelijk gemaakt te worden en als het ware door het afvoerputje weggespoeld te worden. Dat terwijl het kunnen beschikken over betaalbare energie veel belangrijker is dan de economische bijdrage van kwetsbare groepen. Heel veel banen doen in een wereld met grenzen aan de groei naar mijn bescheiden mening de maatschappij en toekomstige generaties veel meer kwaad dan goed.

Geplaatst in Uncategorized | 4 reacties