26 nov 2022: Actuele stand EU aardgas opslagvoorraad en komende dagen spectaculaire temperatuurdaling verwacht in grote delen van oost Azië

Volgens Gas Infrastucture Europe (GIE) bereikte op 13 november 2022 de aardgasopslagvoorraad in de EU haar hoogste waarde van bijna 107 miljard kubieke meter. Vanaf dat moment is de voorraad dagelijks met honderden of tienden van procenten aan het dalen. Mijns inziens totaal niet indrukwekkend. Op 23 november 2022 bedroeg deze ongeveer 105 miljard kubieke meter, nog geen 2 miljard kubieke meter minder dan de top vulling op 13 november 2022. Als het huidige dalingstempo de rest van de winter zou aanhouden, zal de totale EU aardgasopslagvoorraad in de lente slechts grofweg met nog geen 20 procent zijn gedaald. Maar het is nu nog maar eind november en in grote delen van de EU wordt er op de middellange termijn noemenswaardig kouder weer verwacht. Het dalingstempo van de aardgasopslagvoorraad in de EU zal dan wellicht flink gaan toenemen. Het is nog even afwachten.

Kouder weer op komst?

Het is natuurlijk afwachten, maar er is een redelijk hoge kans dat het over 1 a 2 weken in grote delen van de EU noemenswaardig kouder gaat worden. Van te zacht naar enigszins te koud voor de tijd van het jaar. Het is afwachten hoe koud het gaat worden, kan nog flink kouder of flink zachter gaan uitpakken dan wat nu verwacht wordt op de wat langere termijn. Maar als het in groot deel van de EU noemenswaardig kouder gaat worden dan nu het geval is, zal het tempo waarmee de bovengrondse aardgasopslag nu daalt hoogstwaarschijnlijk flink gaan toenemen.

Komende dagen spectaculaire temperatuurdaling verwacht in onder andere oost en noordoost China, Noord- en Zuid Korea

Onderstaande drie plaatjes zijn afkomstig van wetteronline. Van zondag 27 november tot en met dinsdag 29 november wordt een spectaculaire temperatuurdaling verwacht in grote delen van het dichtbevolkte oost Azië. Het is natuurlijk afwachten in welke mate onderstaande verwachting bewaarheid gaat worden. Opeenvolgend zit tussen ieder plaatje 24 uur tijdsverschil.

Temperatuurverwachting zondag 27 november 2022:

Temperatuurverwachting maandag 28 november 2022:

Temperatuurverwachting dinsdag 29 november 2022:

In bovenstaande plaatjes is te zien hoe in stappen van 24 uur tijd de temperatuur in bijvoorbeeld:

1) Peking daalt van + 1 graad Celsius naar – 4 naar -9 graden.

2) In Jinan van + 8 graden Celsius naar + 1 naar -8 graden.

3) In Seoel van + 7 graden Celsius naar + 11 naar -7 graden.

4) In Zhengzhou van + 6 graden Celsius naar + 4 naar -4 graden.

5) In Shenyang van + 2 graden Celsius naar – 5 naar -13 graden.

Het betreft een gebied waar volgens mijn inschatting honderden miljoenen mensen wonen. De vraag naar aardgas (lees LNG) zal in die gebieden als de kou daar langere tijd gaat aanhouden wellicht flink gaan toenemen, waardoor de EU extra dient te gaan concurreren met oost Azië om aan het benodigde LNG te kunnen komen. Interessante tijden.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Wekelijkse berichtgeving rijksoverheid over ‘gasleveringszekerheid’

Update 4 november 2022

Klik op deze regel om de laatste wekelijks update (4 november 2022) over de gasleveringszekerheid in te zien.

Sinds begin juli van dit jaar verzorgt de rijksoverheid wekelijks een update over de zogenaamde gasleveringszekerheid. Voor mij altijd heel interessant om te volgen. In de wekelijkse updates wordt aandacht besteed aan het volgende:

  1. Vulling gasopslagen in Nederland
  2. Gasverbruik in Nederland
  3. Aanvoer gas voor Europa
  4. Gasprijs

Momenteel (4 november 2022) is met 91,5% de vulling van de gasopslagen in Nederland in vergelijking met een jaar geleden behoorlijk hoog. Op 10 oktober werd in Nederland de hoogste vullingswaarde voor 2022 bereikt en wel 93,3%. Als men naar de totale vulling van de EU als geheel kijkt, is dit jaar de hoogste vullingswaarde nog steeds niet bereikt. De (totale) EU aardgas opslagcapaciteit is momenteel voor ruim 95% gevuld en misschien dat laatstgenoemde waarde de komende week nog wat hoger wordt. Een jaar geleden was de vulling van de EU aardgasopslag faciliteiten gemiddeld een stuk lager dan nu het geval is. Dat mede dankzij het erg zachte weer gedurende de afgelopen periode in grote delen van Europa. Kans is redelijk groot dat in grote delen van de EU de eerste decade van november ook gemiddeld erg zacht gaat verlopen en als de toevoer van aardgas vanuit de rest van de wereld niet te veel gaat afnemen, zal de vullingsgraad van de EU opslagfaciliteiten de komende weken in vergelijking met een jaar geleden nog wel erg hoog blijven.

Sinds de week van 8 t/m 14 juni 2022 (verder terug in de tijd gaat de reeks van de rijksoverheid niet) tot en met de meest recente week (27 oktober t/m 2 november 2022) lag het gemiddeld dagelijks aardgas verbruik in Nederland een flink stuk lager dan gemiddeld over de jaren 2019 t/m 2021 het geval was. De media heeft reeds volop aandacht besteed aan de door de hoge aardgasprijzen veroorzaakte flinke afname van het gemiddeld dagelijks aardgasverbruik in Nederland en ook in de rest van Europa.

Het IEA waarschuwt dat de Europese gasvoorraden binnen een jaar slechts voor 65 procent gevuld kunnen gaan zijn

Grote vraag, in ieder geval voor mezelf. is in welk tempo de totale aardgas opslagvoorraad van de EU gaat dalen, wanneer in grote delen van de EU de temperaturen weer wat meer normaal worden, laat staan lager dan gemiddeld voor de tijd van het jaar gaan worden. Volgens de rijksoverheid bedroeg gedurende de meest recente week (27 oktober t/m 2 november 2022) de totale aardgas import in de EU vanuit de rest van de wereld ongeveer 11472 gigawattuur (GWh), dat is ongeveer 1,15 miljard kubieke meter op een week tijd. Gedurende dezelfde week gemiddeld over de jaren 2019 t/m 2021 was dat nog grofweg 1430 gigawattuur (grofweg 1,43 miljard kubieke meter).

En volgens diverse analisten en ook het IEA is de kans groot dat niet zo zeer deze winter, maar de komende winter (2023/2024) er wel eens enorme tekorten aan aardgas in de EU kunnen gaan ontstaan. Lees daartoe bijvoorbeeld het artikel welke te vinden is onder deze link. En dat met het gegeven dat er nu al sprake is van flinke vraagvernietiging naar aardgas met alle nadelige economische gevolgen van dien.

Enkele quotes uit het aangehaalde artikel:

De gasvoorraden van de Europese landen zijn momenteel voor 95 procent gevuld. Dit is goed, heel goed. Het is zelfs beter dan het gemiddelde van de voorgaande vijf jaar (90 procent).

Volgens het IEA hebben er twee factoren bijgedragen tot dat succes.

Enerzijds is er al enkele maanden bijna geen Russisch gas meer in Europa aangekomen. Rusland zou dit jaar in totaal 60 miljard m³ gas geleverd hebben aan de EU. In 2023 zal de situatie er heel waarschijnlijk anders uitzien. Kans is klein dat het Oost-Europese land opnieuw zoveel gas zal leveren. We mogen overigens niet uitsluiten dat de Russische Federatie de leveringen volledig kan staken.

Anderzijds heeft Europa in 2022 veel LNG ingevoerd. We hebben dat kunnen doen omdat de vraag in China fors was gedaald. De Chinese economie blijft immers gebukt gaan onder het strenge coronabeleid.

Als er volgend jaar sprake is van een economische heropleving in China, zal de vraag naar LNG toenemen. Daardoor zal er minder vloeibaar gas beschikbaar zijn voor de EU-lidstaten.

Als de voorraden aan het eind van de winter van 2022-2023 bijna leeg zijn, zal het heel moeilijk zijn om ze opnieuw tot het huidige niveau op te vullen. Het IEA sluit daarom niet uit dat de gasvoorraden volgend jaar slechts voor 65 procent gevuld zullen zijn.

Volgens het hierboven aangehaalde artikel waarschuwt het Internationale Energie Agentschap nu er alvast voor dat niet zozeer op het eind van komende winter, maar vooral gedurende de winter van 2023/ 2024 de Europese aardgas situatie wel eens heel kritiek kan gaan worden. En dan niet te vergeten dat er nu al sprake is van flink verminderd aardgasverbruik binnen de EU. Diverse bedrijven welke afhankelijk zijn van grote hoeveelheden aan betaalbaar aardgas hebben of nu al het loodje gelegd of reeds hun productie meer dan noemenswaardig verminderd! Zie de schuingedrukte tekst hierboven voor de uitleg waarom het IEA er nu alvast voor waarschuwt dat vooral gedurende de winter van 2023/2024 de aardgascrisis in de EU enorm kan gaan toeslaan. De uitleg in de getoonde quotes zijn mijns inziens heel duidelijk verwoord.

Volgend jaar flinke dieseltekorten verwacht

En alsof de aardgascrisis nog niet genoeg is, reppen diverse artikelen over een aanstormende dieselcrisis in grote delen van de wereld. Nu al is er sprake van meer dan noemenswaardige diesel tekorten in onder andere de EU en de VS. Het is nog even afwachten in welke mate OPEC + haar olie export deze maand gaat verminderen. Ook al verminderd de OPEC + deze maand haar olie export ‘slechts’ met een paar 100 duizend vaten per dag, dan nog zal dat een flinke impact op de wereldwijde oliesituatie gaan creëren.

En heel belangrijk, wanneer de EU vanaf 5 december 2022 een volledige import ban van Russische olie gaat instellen en enige maanden later ook nog eens een volledige import ban van Russische ‘olie eindproducten’ (denk hierbij vooral aan diesel!) dan is de dieselramp niet te overzien. Ten eerste importeerde tot voor kort de EU bijna 3 miljoen vaten per dag aan ruwe olie uit Rusland en daarboven op uit mijn hoofd ook nog eens een half miljoen vaten per dag aan diesel en 1,2 miljoen vaten per dag aan overige geraffineerde olieproducten uit Rusland. De Europese raffinaderijen zijn ingesteld op de zogenaamde Oeral olie uit Rusland. De meeste olie uit de rest van de wereld is niet zo geschikt voor de raffinaderijen in de EU. Stel dat in het ergste geval de Russische olie export met meer dan 5 miljoen vaten per dag zou gaan dalen (Rusland is al ik me niet vergis de tweede grootste olie exporteur van de wereld), dan is de oliecrisis niet te overzien. En als daarbovenop de OPEC om politieke redenen ook haar olie export gaat inperken, maak dan je borst alvast maar al flink nat. Zelfs gedurende een flinke recessie zullen de olieprijzen dan veel te hoog blijven. Een rampzalige combinatie… hoge olieprijzen en een recessie (of erger nog depressie). Misschien in 1 van mijn volgende artikelen meer over de aanstormende dieselcrisis. Eigenlijk is er nu al min of meer sprake van een dieselcrisis, maar kan best zijn dat als we volgend jaar zouden terugkijken naar de dieselsituatie op dit moment, we dan kunnen concluderen dat het nu nog relatief gezien erg meevalt.

Geplaatst in Uncategorized | 4 reacties

Nate Hagens: De in zijn visie 7 stages van klimaatbewustzijn

In mijn ogen is onderstaande video een aanrader. Het voor mij belangrijkste idee in onderstaande video is dat de opwarming van het klimaat meer een symptoom is van hoe we als mensheid met de aarde omgaan dan een op zichzelf staand gegeven. Dat de klimaatopwarming dus niet een op zichzelf staand gegeven is, maar een symptoom. Het met alleen groene technologie trachten in te tomen van de klimaatopwarming, het verlies aan biodiversiteit, de uitputting van diverse hulpbronnen enzovoorts, zonder daarbij op fundamentele wijze de aard en gerichtheid van ons financieel economisch stelsel, de gerichtheid van onze samenleving als geheel te hoeven aanpassen, is vrij vertaald in de ogen van Nate Hagens en ook naar mijn idee een illusie. Met alleen groene technologie gaan we het niet redden.

Vrij vertaald is volgens Nate Hagens de klimaatopwarming één van de vele symptomen, wel een heel belangrijk symptoom […naast, om maar wat te noemen, verlies aan biodiversiteit, uitputting van draagkracht van de bodem, bodem en luchtvervuiling, extreme uitschieters in rijkdom enzovoorts…] dat we door onze gerichtheid op meer en meer, ook al is het in een groen jasje, ‘verkeerd’ met de aarde omgaan. Groene technologie met als doel het in stand houden van onze gerichtheid op meer en meer, zal tot symptomen blijven leiden dat de mensheid niet zo geweldig omgaat met de leefbaarheid van deze planeet. Ik ben niet tegen groene technologie, integendeel, maar om deze te gebruiken om er de huidige status quo (en bijbehorende economische gerichtheid) mee in stand te houden lijkt mij een geheel verkeerd pad. Bijvoorbeeld dat ‘men’ bij inzet van groene technologie (of wat daar voor door gaat) niet bereid is ons huidig financieel economisch stelsel fundamenteel te veranderen, zal mijns inziens tot andersoortige symptomen leiden dat we sterk uitgedrukt ‘verkeerd’ met onze planeet omgaan. Dat we mede door de aard en gerichtheid van ons huidig financieel economisch stelsel met bijbehorende extreme uitputting van diverse hulpbronnen, de toekomstige leefbaarheid van de aarde geen goed doen. Er zijn zeker praktisch gezien grenzen aan de groei, in welke vorm dan ook.

Verder wordt in onderstaande video mijns inziens terecht opgemerkt dat, als we in het relatief rijke westen onze materiële levenstandaard ook in de toekomst op huidig niveau willen houden of nog verder willen laten toenemen, we voorlopig nog flink van fossiele brandstoffen afhankelijk zullen blijven. Maar noodgedwongen zullen we met steeds minder fossiele brandstoffen ‘toe moeten zien te komen’ en niet alleen vanwege het klimaat maar ook omdat deze steeds meer uitgeput beginnen te raken, zeker het laaghangend fruit. Met alleen groene technologie en verder alles zoveel mogelijk bij het oude laten, gaan we het naar mijn mening op langere termijn ‘niet redden’.

Zonder verder commentaar mijnerzijds onderstaande video:

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Amerikaanse strategische olievoorraad wordt al maandenlang in hoog tempo ‘afgetapt’ … en over het te verwachten ‘wild achtbaan verloop’ van het wereldwijd oliegebeuren

Besloten dit blogartikel af te sluiten met een samenvatting. Dit artikel zal waarschijnlijk komende tijd nog wat aangepast worden, maar veel zal het niet zijn. Het is een erg lang artikel geworden.

Samengevat is de kans mijns inziens groot dat zeker ook de EU het komend jaar, ondanks een mogelijke stevige recessie, van doen krijgt met structurele tekorten aan olieaanbod met flink fluctuerende olieprijzen. Iedere keer wanneer de wereldeconomie weer extra aantrekt neemt de olievraag weer noemenswaardig toe en in een scenario met krapte aan olieaanbod vliegen op korte tijd de olieprijzen weer snel tot grote hoogten, welke weer leid tot vraagvernietiging … en als de ‘oliepolitiek’ het toelaat weer dalende olieprijzen. Een wilde achtbaan staat ons naar mijn verwachting te wachten wat betreft olieprijzen (en algemene oliesituatie wereldwijd). En verder dat de VS komend jaar wel eens noodgedwongen haar strategische ruwe olievoorraad nog flink verder gaat aftappen om de olieprijzen te temperen. Laatstgenoemde gedurende een situatie waarin de Amerikaanse strategische olievoorraad recentelijk al flink afgetapt is. Een ongelukkige samengang van omstandigheden en zeker achteraf gezien hoogstwaarschijnlijk een erg ongelukkig besluit om al vanaf eind vorig jaar (eind 2021) de Amerikaanse strategische olievoorraad flink te gaan aftappen.

Op korte tijd reeds flinke aftapping van de Amerikaanse strategische ruwe olievoorraad

Al sinds het begin van dit jaar (2022) wordt de Amerikaanse Strategische ruwe olievoorraad gemiddeld met meer dan 600 duizend vaten per dag (netto) afgetapt. Het is nog even afwachten wanneer men in Amerika gaat stoppen met de aftapping ervan. Laat staan wanneer men weer gaat beginnen met het ‘bijvullen’ van de strategische olievoorraad aldaar.

Klik op deze link voor wekelijkse cijfers over de grootte van de Amerikaanse strategische ruwe olievoorraad.

Intermezzo:

Alvorens verder te schrijven over het in mijn ogen te verwachten ‘wild achtbaan verloop’ van het wereldwijde oliegebeuren, alvast een recente youtube video over piekoilie en breder gesteld ‘piek goedkope energie’ […en nog veel meer!…], omdat deze youtube video goed aansluit op/ een kapstok aanbied voor het onderwerp van dit blogartikel. De schrijver van dit blogje is blijkbaar niet de enige die zich erover verbaasd dat er in de media erg weinig aandacht besteed wordt aan het ten einde lopen van een tijdperk waarin er sprake was van een ruimschoots aanbod van goedkope energie, waarvan olie de belangrijkste is. Sterker nog, totaal weggewuifd wordt als een non onderwerp. Een in mijn ogen grosso modo erg goed verhaal (in onderstaande video). Deed me bijvoorbeeld ook sterk denken aan het verhaal van Nate Hagens. Hoogstwaarschijnlijk een onderwerp voor een volgend artikel op dit blogje. Er komt in de aangehaalde video heel veel ter sprake waar de schrijver van dit blogartikel zich grotendeels erg goed in kan vinden, bijvoorbeeld ook wat betreft de gevolgen (van piek goedkope energie) voor onze economie, over de onhoudbaarheid van ons huidig financieel economisch stelsel (vanwege haar aard en gerichtheid) enzovoort. Er wordt in onderstaande video Vlaams gesproken, maar voor mij is dat geen probleem in de zin dat ik het verhaal goed kan volgen:

Einde intermezzo.

Aardgascrisis op termijn waarschijnlijk aangescherpt door structurele oliecrisis

Vanwege het grotendeels wegvallen van het Russische aardgasaanbod richting Europa, heeft de EU nu al van doen met flinke economische afremming of zelfs terugval. Vanwege de erg hoge aardgasprijzen, met name in Europa, is er vooral in Europa al een tijdje sprake van flinke vraagvernietiging naar aardgas met alle negatieve economische gevolgen van dien en dat zal m.i, niet snel gaan veranderen. Het is dat Noorwegen de EU nog van een flink aandeel van het benodigd aardgas kan voorzien […en naar verwachting haar aardgas aanbod in de nabije toekomst nog iets kan verhogen…], anders was de aardgasramp voor Europa niet te overzien. In mijn ogen is er nu al sprake van een aardgasramp, zeker wat bijvoorbeeld Duitsland betreft, ook al is het aanbod vanuit Noorwegen nog steeds bovengemiddeld hoog. Het is niet te hopen dat om redenen ook nog eens het Noors aardgasaanbod (noemenswaardig) gaat verminderen, want dat zal wel eens de genade slag voor de flink van goedkoop aardgas afhankelijk gemaakte Europese economie kunnen gaan zijn, zeker die van Duitsland. En terwijl Europa nu al gebukt gaat onder een flink tekort aan aardgas, doemt mijns inziens aan de horizon nog een probleem voor Europa op dat wel eens structureel van aard kan gaan zijn, namelijk onvoldoende aanbod van (betaalbare) olie. Hier zal hoofdzakelijk de rest van dit blogartikel over gaan. De wereldeconomie is nog steeds heel erg afhankelijk van ruime hoeveelheden aan ‘betaalbare’ olie en dat zal nog wel heel wat jaren zo blijven.

De huidige Amerikaanse strategische ruwe olievoorraad in perspectief:

Vanaf grofweg het jaar 2005 tot ongeveer halverwege het jaar 2017 schommelde de Amerikaanse strategische olievoorraad rond of iets onder de 700 miljoen vaten. Vanaf halverwege het jaar 2017 tot eind 2021 nam deze geleidelijk af tot ongeveer 600 miljoen vaten, om vervolgens vanaf begin dit jaar (2022) een duikvlucht naar beneden te maken. Het meest recente cijfer over de grootte van de Amerikaanse strategische olievoorraad (zie daartoe deze link) betreft 30 september 2022 en wel een relatief schamele 416 miljoen vaten! In vergelijking met enige jaren geleden (700 miljoen vaten) is de Amerikaanse strategische ruwe olievoorraad heden ten dage al met 40% afgenomen! In vergelijking met begin dit jaar (600 miljoen vaten) is dat een 30% afname op relatief erg korte tijd! Als men het gemiddeld daaltempo van de laatste 2 maanden extrapoleert, zal de Amerikaanse strategische voorraad in de loop van het jaar 2024 helemaal leeg geraken.

Het is natuurlijk afwachten in hoeverre de Amerikaanse strategische olievoorraad op de korte en middellange termijn nog verder zal afnemen, maar op een gegeven moment houdt het simpelweg op met het nog verder kunnen aftappen ervan. Het is behoorlijk koffiedik kijken, maar het zou me niet verbazen dat binnen nu en een half jaar tot een jaar de krapte aan ‘betaalbare’ olie nog verder gaat toenemen, vanwege toenemende krapte aan de aanbod kant. Hierover meer verderop in dit artikel. In het geval de wereldeconomie in een recessie geraakt met als gevolg een gemiddeld afnemende koopkracht dient de olieprijs extra verlaagd te worden om de vraag naar olie niet teveel te laten inzakken, waardoor de wereldwijde economische activiteit nog verder verlaagd zou worden. In het geval de wereldeconomie komend jaar niet in een recessie geraakt en nog wat verder groeit, dient sowieso het olieaanbod verhoogd te worden om economische groei te ondersteunen. Er is nog steeds een sterke correlatie tussen economische groei en olieverbruik, vooral wereldwijd gezien. In bijvoorbeeld India zijn er nog tal van mensen die hun eerste brommertje willen gaan aanschaffen en die zullen bij lange na niet allemaal elektrisch gaan zijn, En bijvoorbeeld in Afrika zijn er nog heel veel mensen die bijvoorbeeld hun eerste koelkast willen gaan afschaffen. In koelkasten zit ook olie verwerkt (plastic). Zoals de meesten wel weten is olie niet alleen van belang voor het autogebruik, maar ook voor talloze andere activiteiten en producten. Wanneer de economische groei verder zou aantrekken, dan zal er mijns inziens al snel tegen een te beperkt olie aanbod aangelopen worden […en niet alleen olie, maar in dit blogartikel beperk ik me zoveel mogelijk tot alleen olie…], waardoor binnen het huidige marktsysteem de olieprijzen weer snel verder de hoogte in zullen vliegen met als gevolg duurdere producten over de gehele linie met als gevolg snel afnemende koopkracht, waardoor al snel vraagvernietiging zal plaatsvinden, waardoor de economische groeit weer beperkt wordt of zelfs negatief wordt.

Koffiedik kijken naar de mogelijke olieproductie op de korte en middellange termijn van enkele belangrijke spelers wereldwijd (inleiding)

Mijns inziens gaat er in de nabije en verdere toekomst eerder sprake zijn van ‘peak oil supply’ [piek in wereldwijde olieproductie] dan ‘peak oil demand’ [piek in wereldwijde olievraag]. Een piek in de wereldwijde olievraag klinkt voor velen waarschijnlijk een stuk minder heftig dan een piek in wereldwijd olieaanbod (olieproductie), omdat bij een piek in de wereldwijde olievraag men het idee kan ophouden dat er aan de olieaanbod kant niets aan de hand is en via marktwerking de vraag extra gestimuleerd kan worden en het olieaanbod [bijvoorbeeld met behulp van toenemende investeringen of betere en betaalbare technologie] vanzelf wel komt of dat er al snel op voldoende grote schaal alternatieven zullen komen, waardoor de vraag naar olie noemenswaardig minder wordt. Wat die alternatieven voor olie betreft zijn we naar mijn idee nog lang niet zover dat hierdoor nu al de wereldwijde vraag naar olie aan het verminderen is of in de nabije toekomst gaat plaatsvinden. Integendeel, vooral in opkomende economieën is de vraag naar olie m.i. nog lang niet verzadigd. In het geval de meeste mensen in al die opkomende economieën in meer of mindere mate het westers consumptie niveau willen gaan evenaren, zal de wereldwijde olievraag ‘netto’ nog meer dan noemenswaardig dienen te gaan stijgen. Denk alleen al aan al die producten die wij hier in het westen heel vanzelfsprekend vinden en regelmatig vervangen, maar waar talloze mensen in delen van de wereld nog steeds niet over kunnen beschikken maar dat wel willen. Olie is nog steeds volop benodigd voor onder andere personenvervoer, vrachtvervoer, luchtvaart, scheepvaart, plastics, landbouw, mijnbouw, noem maar op. En de potentiële vraag ernaar is nog lang niet verzadigd in groot deel van de wereld.

Olieproductie verwachtingen voor enkele belangrijke olieproducten (landen) wereldwijd

Tijdens het schrijven van dit blogartikel verscheen het nieuwsbericht dat de OPEC/ OPEC + besloten had om haar olieproductie aanstaande november met maar liefst 2 miljoen vaten per dag te gaan verminderen. Als dat gerealiseerd gaat worden is dat enorm veel! Voor meer informatie over laatstgenoemde zie helemaal onderaan dit artikel de tekst onder “Laatste nieuws:”. Als de wereld in een recessie geraakt zal de vraag naar olie normaliter afnemen en als de wereldwijde olieproductie op peil blijft zouden de olieprijzen daardoor op een gemiddeld lager niveau gaan uitkomen, waardoor de gemiddelde koopkracht weer wat groter wordt. (Te) dure olie gedurende een recessie of nog erger een depressie is sterk uitgedrukt rampzalig voor het herstel van een economie, zeker van landen die noemenswaardig (of meer dan noemenswaardig) afhankelijk zijn van olie import. Het ziet ‘er niet best uit’ als in komende novembermaand de OPEC+ haar olieproductie daadwerkelijk met 2 miljoen vaten per dag gaat verminderen. Mogelijk dat daardoor de VS zich gedwongen voelt het stevig aftappen van haar strategische ruwe olievoorraad te verlengen, dat terwijl de Amerikaanse strategische ruwe olievoorraad zoals eerder vermeld al flink verminderd is.

Heden ten dage zijn de VS, Rusland en Saoedi-Arabië de grootste olieproducenten ter wereld. En heel belangrijk, Saoedi-Arabië en Rusland zijn de grootste en op één na grootste netto olie exporteurs ter wereld en de VS is de grootste olieconsument ter wereld met China als een goede tweede. Als bijvoorbeeld de Russische (netto) olie export komende periode met miljoenen vaten per dag zou gaan dalen, dan wordt de wereldwijde oliesituatie zeer penibel. Het wereldwijde olieaanbod was ten opzichte van het wereldwijde olieverbruik al behoorlijk krap en dan gaat de OPEC straks nog eens haar productie met 2 miljoen vaten per dag verminderen. Menig analist vermoed dat, los van het conflict met de Oekraïne, Rusland sowieso al op haar piekproductie zat en dat Saoedi-Arabië momenteel min of meer haar olieproductie piek heeft bereikt. Op papier kan Saoedi-Arabië haar olieproductie nog wel wat opkrikken, maar dan zijn er wel de komende jaren enorme investeringen benodigd. Kans wordt klein geacht dat laatstgenoemde ook gaat gebeuren. Verder is mijn eerder optimisme over de olieproductie in Irak flink verminderd. Op zich kan de Iraakse olieproductie nog met meer dan een miljoen vaten per dag opgekrikt worden, maar daar dient op basis van wat ik zoal heb gelezen een jarenlang durend zeer complex project uitgevoerd te worden om Iraakse olievelden extra onder druk te zetten met behulp van zeewater, Blijkbaar zijn er maar heel weinig firma’s in staat laatstgenoemde project te realiseren en tot nu toe is zover ik weet er nog niet of nauwelijks aan begonnen. En het project duurt meerdere jaren om noemenswaardig effect te hebben op Iraakse olieproductie. Menig analist vermoed dat dat project er nooit gaat komen, in ieder geval een heel kleine kans dat het binnen tien jaar gerealiseerd zal worden.

In rest verhaal nog aandacht voor:

  1. De Amerikaanse schalie olie productie:
  2. De Saoedische olieproductie
  3. De Russische olieproductie
  4. Rest van de wereld

En de grote joker, namelijk de olievraag in China gedurende het komend jaar, want de Chinese olievraag is momenteel, onder andere nog steeds vanwege het corona gebeuren al een tijdje noemenswaardig lager dan wat het normaliter was. De Chinese olievraag kan binnen een jaar tijd makkelijk met 1 a 2 miljoen vaten per dag gaan stijgen.

Ad 1: De Amerikaanse schalie olie productie

Wat betreft de Amerikaanse schalie olieproductie is voor mij vooral de website van Peakoilbarrel een aanrader. Daar zit menigeen bovenop het actuele schalie oliegebeuren aldaar en verder ook regelmatig op het wereldwijde oliegebeuren. Verder is voor mij ook de informatie op de website van oilprice,com een aanrader. Momenteel bedraagt de totale olieproductie in de VS ongeveer 11,8 miljoen vaten per dag, waarvan de bulk afkomstig is uit het ‘schalie oliegebeuren’ en het ziet er niet naar uit dat deze de komende maanden flink opgekrikt gaat worden. Het totale olieverbruik in de VS bedraagt ongeveer 20 miljoen vaten per dag. Dat is veel meer dan 11,8 miljoen vaten per dag. De VS is dus geen netto olie exporteur zoals sommige personen beweren, maar een relatief erg grote netto olie importeur. De verwarring zit volgens mij in het gegeven dat de VS een netto exporteur van allerlei petroleum producten is, dus van olie die al verwerkt is tot een bepaald eindproduct zoals bijvoorbeeld benzine.

Het is afwachten in welke mate de schalie olieproductie in de VS nog opgekrikt kan worden. Verwachtingen wat betreft de toekomstige schalie olieproductie VS variëren van een piek in 2024 tot een toename van een of meerdere miljoenen vaten per dag in de komende jaren. Een boel factoren spelen een rol. Als het bericht dat de Amerikaanse schalie olieproductie mogelijk al in 2024 gaat pieken (klik op onderstaande link voor het bericht) bewaarheid gaat worden, ziet het er erg beroerd uit voor de toekomstige totale Amerikaanse olieproductie en in feite de totale olieproductie wereldwijd:

Al een piek in schalieolie productie in VS in het jaar 2024? Klik op deze regel om het artikel te lezen.

Verwachting is in ieder geval dat komend half jaar tot jaar de schalieolie productie in de VS slechts marginaal opgekrikt kan worden.

Zoals eerder in dit artikel al aangegeven heeft de VS vooral vanaf het begin van dit jaar haar strategische olievoorraad al flink aangesproken om de olieprijzen te drukken (waarschijnlijk ook met het oog op de tussentijdse verkiezingen aldaar). De VS kan daar wel eens flink spijt van krijgen, omdat zeer recentelijk de OPEC en OPEC plus besloten heeft vanaf aanstaande maand november haar olieproductie met maar liefst 2 miljoen vaten per dag te gaan verlagen, ondanks dat er momenteel geen sprake is van een te groot wereldwijd olieaanbod (in vergelijking met het werkelijke wereldwijde verbruik). Zie daartoe bijvoorbeeld dit artikel:

OPEC draait de oliekraan stevig dicht, gunstig voor Rusland

Volgens de VS is er geen enkele noodzaak om de productie terug te schroeven, temeer omdat sommige OPEC-landen hun toegezegde olieproductie niet halen en er dus al minder olie wordt opgepompt dan beloofd.

De VS, Saudi-Arabië en Rusland vormen al jaren de top drie van olieproducenten met een dagelijkse olieproductie van rond de 10 miljoen vaten. De olieproductie van Rusland is door de sancties en olieboycot de laatste maanden echter teruggezakt van 11 miljoen vaten naar 9,7 miljoen vaten per dag. Saudi-Arabië pompt momenteel 11 miljoen vaten per dag op.

De VS hebben de productie het afgelopen jaar opgevoerd om de olieprijs te drukken en pompt nu ongeveer 11,8 miljoen vaten olie per dag op.

Volgens ramingen in september ligt de totale olieproductie op 100 miljoen vaten per dag, en de olieconsumptie in de wereld op 99,7 miljoen vaten.

Als het ongeveer klopt dat gedurende de afgelopen september maand de wereldwijde totale olieproductie ongeveer 300 duizend vaten per dag hoger lag dan het dagelijkse wereldwijde olieverbruik, dan zal aanstaande november bij gelijkblijvend wereldwijd olieverbruik er een flink dagelijks olieaanbod tekort gaan ontstaan. En gedurende de afgelopen september maand werd in de VS ook nog eens gemiddeld grofweg 800 duizend vaten afgetapt van de strategische olievoorraad aldaar. Laatstgenoemde olie komt ook ten goede aan het wereldwijde olieaanbod (grofweg 800 duizend vaten per dag extra). Als de VS afgelopen maand haar strategische olievoorraad niet afgetapt zou hebben, was (als de rest hetzelfde bleef) er een wereldwijd dagelijks aanbod tekort geweest van grofweg een half miljoen vaten per dag. Trouwens, er dient al heel snel een hele stevige recessie op te gaan treden om het wereldwijde dagelijkse olieverbruik op zeer korte termijn met twee miljoen vaten per dag te doen verminderen. Ik vrees dat er iets te snel begonnen is met het flink aftappen van de Amerikaanse ruwe olievoorraad en dat de ‘echt’ stevige tekorten aan olieaanbod nog gaan plaatsvinden. Wanneer straks de olie uit de strategische olievoorraad echt cruciaal voor de economie gaat worden, is er al een groot deel ervan verbruikt. Interessante tijden.

A.d. 2: De Saoedische olieproductie

Verhaal komt nog. Belangrijkste is dat Saoedi-Arabie hoogstwaarschijnlijk nu al op piekniveau produceert en dat op papier met flinke investeringen de olieproductie aldaar over enkele jaren nog wat verhoogd kan worden, maar in de praktijk de kans daarop klein is.

A.d. 3: De Russische olieproductie

In kader van Russische olieproductie heeft onderstaand artikel allerlei informatie:

Gat Russische olie niet zomaar te vullen: ‘Prijs zal nog even doorstijgen’

A.d. 4: De rest van de wereld

Wat betreft de rest van de wereld is mijn beeld dat er ‘op zijn best’ slecht enkele landen zijn waar de olieproductie nog noemenswaardig kan toenemen. Zoals eerder vermeld verwacht ik weinig meer van Irak. Venezuela heeft op papier de grootste oliereserves ter wereld (denk vooral aan de Orinoco Belt aldaar), maar de bulk ervan is erg duur en erg lastig winbaar en vanwege de politiek economische situatie aldaar is de kans erg klein dat de olieproductie aldaar de komende jaren meer dan noemenswaardig gaat toenemen. Kleine lichtpuntjes zijn bijvoorbeeld Suriname, Frans Guyana en enkele gebieden in met name Oost Afrika, maar als in laatstgenoemde landen (en gebieden) de olieproductie de komende tien jaar in totaal met 3 of 4 miljoen zou gaan toenemen is het veel en dat zal onvoldoende tegenwicht gaan bieden tegen de afnemende olieproductie in diverse landen wereldwijd. Of de wereldwijde bruto olieproductie reeds plaatsvond in het jaar 2018 of ergens de komende jaren nog gaat plaatsvinden, maakt voor het grote plaatjes mijns inziens niet zoveel uit. Vanuit een netto olie productie perspectief is het plaatje nog veel somberder, want het kost steeds meer middelen, ook olie , om dagelijks een bepaalde hoeveelheid olie uit de grond te krijgen. Daarbovenop kan een groot deel van de nu nog resterende economisch winbare oliereserves wereldwijd zelfs met hoge investeringen slechts in zeer laag tempo ‘uit de grond’ gehaald worden. Het ziet er steeds meer naar uit dat de wereldwijde bruto olieproductie haar piek al heeft bereikt (2018) of binnenkort zal gaan plaatsvinden. En het is natuurlijk niet alleen de oliesituatie die steeds beroerder wordt, maar dit artikel gaat nu eenmaal vooral over olie. Ter zijde: Mijn vermoeden is dat in de loop van het jaar 2023 er in diverse delen van de wereld flinke voedseltekorten gaan ontstaan, waardoor de kans groot is dat de voedselprijzen nog flink verder gaan stijgen, wat weer bijdraagt aan extra inflatie.

Samengevat is de kans mijns inziens groot dat zeker ook de EU het komend jaar ondanks een mogelijke stevige recessie van doen krijgt met structurele tekorten aan olieaanbod met flink fluctuerende olieprijzen. Iedere keer de wereldeconomie weer extra aantrekt neemt de olievraag weer noemenswaardig toe en in een scenario met krapte aan olieaanbod vliegen op korte tijd de olieprijzen weer snel tot grote hoogten, welke weer leid tot vraagvernietiging en als de politiek het toelaat weer dalende olieprijzen. Een wilde achtbaan wat betreft olieprijzen en algemene oliesituatie wereldwijd.

Laatste nieuws: Onderstaande tekst is afkomstig van NOS teletekst. Goed nieuws voor Rusland en slecht nieuws voor het Westers blok. Idealiter dient men ten tijde van een recessie de olieprijzen zo goedkoop mogelijk te houden om de economische activiteit niet teveel te beperken/ schaden. Onderstaande geeft maar weer eens aan hoe beroerd de wereldwijde oliesituatie nu al is. Sommige lieden vermoeden dat de OPEC haar productie sowieso niet meer nog verder kon verhogen, maar om nu op korte tijd haar olieproductie met mogelijk maar liefst 2 miljoen vaten per dag te gaan verminderen is wel heel veel. Politiek speelt mijns inziens bij onderstaande beslissing ook een rol. Als gevolg van de gemiddeld steeds lastigere winbaarheid van olie […er zijn steeds meer dure middelen benodigd om de olieproductie op peil te houden, lees hogere olieprijzen benodigd om de wereldwijde olieproductie op rendabele wijze op peil te houden…] zitten we nu mogelijk al in een nieuw tijdperk, waarin kort door de bocht samengevat -of- de olieprijzen te hoog zijn voor de consument (zeker die van olie importerende landen of minder rijke landen) -of- te laag voor de olieproducerende landen. De zogenaamde ‘goudlokjeszone‘ waarbij de olieprijzen hoog genoeg zijn voor de procenten om de oliewinning rendabel te houden en niet te hoog voor de consumenten van met name olie importerende landen of minder rijke landen is mogelijk nu al tot (vrijwel) nul gereduceerd.

OPEC verlaagt de olieproductie 
De OPEC en bondgenoot Rusland gaan de
olieproductie flink verlagen.Vanaf     
november worden dagelijks 2 miljoen    
vaten per dag minder opgepompt.Dat is 2
procent van de wereldwijde productie.
Vanwege zorgen over een naderende      
recessie dalen de olieprijzen al weken.
Met de aangekondigde productieverlaging
willen de OPEC en Rusland de olieprijs 
op een hoog peil houden.
Vooral Rusland heeft belang bij hoge   
olieprijzen.Het land verkoopt vanwege  
de oorlog met Oekraïne minder olie.Ook 
zijn de opbrengsten lager.Saudi-Arabië 
heeft niet toegegeven aan Amerikaanse  
druk om de productie op peil te houden.
Geplaatst in Uncategorized | 6 reacties

Houden huidige (en klassieke) economische modellen ‘vrijwel’ geen rekening met energie!?

Neither Keynes, Solow, the Cobb-Douglas-function and most pre 1980 economic theories include resources or energy as production factors. They consider only technology, labor, capital and miss the most important part of the economy: energy. They are all totally outdated.

Er zijn door diverse lieden verscheidene artikelen gepubliceerd, waarin beweerd wordt dat ook de huidige economische modellen (vrijwel) geen gewicht toekennen aan de zogenaamde ‘energie factor’.

Een van de artikelen dat wat dieper ingaat op het ontbreken van de energie factor (met name in de vorm van olie) in economische modellen is een uit 2014 stammend artikel uit de hand van ene Reiner Kümmel en Dietmar Lindenberger. Het artikel is ook in mijn ogen nog volop actueel. In het artikel wordt vooral gekeken naar het belang van olie. Het artikel gaat niet zo ver dat het ook rekening houdt met het gegeven dat het ondanks betere technologie het meer en meer energie kost om de samenleving/ economie van bruikbare energie te voorzien.

Klik hier om het artikel (PDF formaat) te openen.

In bovengenoemd kader zijn mijns inziens ook beide hieronder getoonde video’s van Nate Hagens interessant. Het valt me op (niet dat het me verbaasd) hoeveel weerstand de video’s opleveren bij diverse commentatoren, maar dat terzijde. Voor velen is zelfs het alleen maar vernoemen van ‘grenzen aan de groei’ onacceptabel. Het vloekt met hun kijk op de wereld. Marktwerking staat machteloos tegenover een structureel afnemend bruikbaar energie aanbod. Via marktwerking is veel mogelijk wat betreft de vraagkant, maar veel minder mogelijk in het geval er vooral door steeds zwaarder wegende geologische factoren de aanbod kant van met name energie meer en meer beperkt wordt. Hopen is op fundamentele doorbraken in de energievoorziening. Het pad wat we nu volgen wat betreft hernieuwbare energie (sommigen hebben het liever over ‘herbouwbare’ energie) is zoals het er nu naar uitziet er een van heel erg lange adem en het is nog lang niet zeker of het überhaupt mogelijk gaat zijn om op wat langere termijn business as usual in stand te houden.

Vanuit de interne logica van divers economische model tracht menig econoom (en ook niet econoom) met vele jaren van studie en ervaring een beeld te vormen van de huidige economische situatie, waarbij het belang van energie vaak flink gebagatelliseerd wordt, omdat energie in de interne logica van het model weinig gewicht toegekend krijgt.

En nog een zeer recente video uit de hand van Nate Hagens over de uitspraak van Macron dat het tijdperk van overvloed voorbij is. Veel aandacht voor de energiecrisis in Europa:

Energiecrisis Europa

De energiecrisis in met name Europa zorgt ervoor dat het belang van energie voor het reilen en zeilen van de economie weer extra aan belang aan het winnen is. Alhoewel de crisis in Europa vooral een aardgascrisis betreft met politieke oorzaken, is (heel belangrijk voor de wat langere termijn) het wereldwijde olieaanbod al flink aan het stagneren als gevolg van steeds zwaarder doorwegende geologische oorzaken. Technologie verliest het meer en meer van geologie. Het is weer al grofweg 50 jaar geleden dat de jaarlijkse piek in nieuw ontdekte economisch winbare oliereserves plaatsvond. Al tientallen jaren is de hoeveelheid aan nieuw ‘ontdekte’ oliereserves een stuk lager dan het jaarlijkse wereldwijde olieverbruik. En het betreft dan ook steeds vaker lastig en duur winbare oliereserves die vaak in zeer traag tempo uit de grond ‘gepompt’ kunnen worden. Als ik diverse analisten mag geloven zijn al sinds ongeveer het jaar 2016 de wereldwijde investeringen in de oliewinning veel te gering om op wat langere termijn de wereldwijde olieproductie op peil te houden. Terwijl zeker voor Europa (vanwege vooral politieke oorzaken) de aardgascrisis mogelijk nog vele jaren kan gaan duren met flink negatief economische gevolgen, is, zeker in het geval de wereldwijde economie de komende jaren niet teveel gaat stagneren, het mijns inziens onvermijdelijk dat binnen nu en 10 jaar er meer en meer sprake gaat zijn van flinke tekorten aan olie. Iedere keer wanneer de economie weer aantrekt zullen er al snel tekorten aan olie ontstaan, waardoor door vraagvernietiging de vraag weer verminderd wordt. Economische groei staat nu al op gespannen voet met grondstoffen en energie aanbod en naar mijn bescheiden mening staat ons zeker ook wat het oliegebeuren betreft flinke schokken te wachten. Soort van een wilde achtbaan, zeker ook wat het oliegebeuren gaat betreffen. En ook is wereldwijd het aanbod van steenkool van goede kwaliteit al flink aan het stagneren en naar mijn inschatting gaat het tientallen jaren duren om een enigszins robuust milieuvriendelijker alternatief energievoorzieningssysteem te realiseren. Vooral wanneer de wereldwijde economie meer en meer gaat stagneren zal het extra lastig worden om de middelen te verkrijgen om in ‘redelijk tempo’ een alternatief energie systeem te realiseren.

Terugkomend op de Europese aardgascrisis: Momenteel zijn de aardgasprijzen in Nederland al ruim 3 euro per kubieke meter. Dat is ongekend. Als ik me niet vergis komt dat overeen met een olieprijs van ruim 400 dollar per vat! Er vind nu al noemenswaardige vraagvernietiging naar aardgas plaats, waarbij diverse producenten die voor hun productie afhankelijk zijn van flinke hoeveelheden aan aardgas meer en meer het loodje leggen of hun productie noodgedwongen al noemenswaardig dienen in te beperken. Denk bijvoorbeeld aan kunstmest-,en glasfabrikanten, aluminium ‘smelterijen’ enzovoorts. De Europese economie lijdt nu al enorm vanwege de extreem hoge aardgasprijzen. Als ik me niet vergis is het beleid in divers Europees land, zeker ook in Duitsland, om de beschikbare opslagvoorraadcapaciteit aan aardgas nog voor het koude seizoen begint (november) voor minimaal 90 procent gevuld te krijgen. Er is nu al sprake van flinke vraagvernietiging en als het straks kouder gaat worden, zal de aardgas vraagvernietiging alleen nog maar groter worden, waardoor mede afhankelijk van de sectoren waar het meest bezuinigd op aardgas wordt, de economie het steeds lastiger gaat krijgen. Afwachten meer weer hoeveel aardgas de komende herfst en winter vanuit Rusland en de rest van de wereld richting Europa geleverd zal gaan worden en ook heel belangrijk hoe koud aanstaande winter wordt.

WION over onder andere hypocrisie van Europa over klimaatbeleid:

Onderstaande video’s kan ik niet achterwege laten: Het in India (Delhi) gevestigde private nieuwskanaal WION uit regelmatig kritiek op de gang van zaken in ‘de westerse wereld. Bijvoorbeeld in onderstaande video wordt (kort door de bocht samengevat) Europa beschuldigd van hypocrisie ten aanzien van het klimaatbeleid, namelijk het meten met twee maten. Eentje voor de opkomende economieën en eentje voor Europa zelf:

Europe promised to lead the world on climate change. It lectured developing nations for relying on coal. Now the same Europe is conveniently buying coal and restarting coal-fired power plants. What happened to its climate goals? Can it still preach others? Palki Sharma exposes Europe’s hypocrisy.

En nog een greep uit kritische video’s van WION over westerse wereld:

Western journalists are being slammed for their racism while reporting on the refugee crisis in Ukraine. While Arab refugees were villainized and arrested, Ukrainians are being welcomed with a red carpet. Western reporters said they are “Europeans with blue eyes and blonde hair”. Palki Sharma calls out Racist Reportage.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Speculaties over economische oorlog van westerse wereld tegen Rusland

Update 27 augustus 2022: Besloten om dit blogartikel te laten zoals het nu is. Heb te weinig zinvols te zeggen over het mogelijke strijdverloop in de Oekraïne en daarom wordt laatstgenoemde achterwege gelaten en daarmede dit blogartikel beëindigd. Einde Update

Update 21 augustus 2022: Onder blokje over petrodollar een video [End of the petrodollar?] toegevoegd over betekenis van mogelijk bezoek van Chinese president aan Saoedi Arabië in kader van een alternatief voor de petrodollar. Over onder andere ‘Central Bank Digital Currency (CBDC)’. Einde update

Nog niet zo lang geleden heeft het ‘Westen’ door Rusland toegang te ontzeggen tot SWIFT (lees: verbanning van Rusland uit het internationale betalingsverkeer) als het ware een financieel economische atoombom tegen Rusland ingezet in de hoop Rusland economisch en uiteindelijk ook militair op de knieën te krijgen. En daarbovenop zijn er nog allerlei extra maatregelen genomen om de boycot van Russische handelsproducten zo stevig mogelijk aan te scherpen.

Hoe taai is Rusland? Zal het uiteindelijk lukken om Rusland hiermee uiteindelijk ook militair op de knieën te krijgen? Ontstaat er mede door het conflict een nieuwe internationale wereldorde en/of wordt de vorming van een nieuwe wereldorde er flink door versneld? Overschat het westen zichzelf en onderschat het de mogelijkheden van Rusland, want bijvoorbeeld menig economisch invloedrijk land in met name Azië werken niet echt mee om Rusland te boycotten?

Rusland heeft een relatief laag Bruto Nationaal Product, maar is wel een grondstoffen, brandstoffen en voedselgrootmacht. Wat basale economische voorzieningen betreft kan Rusland het mogelijk extra lang gaan uithouden, want het heeft voldoende kennis en capaciteit in huis om wat betreft basale voorzieningen het erg lang uit te houden, zeker zolang landen als China en India Rusland ‘niet laten vallen’.

Drijfzand

Mijns inziens is ons huidig financieel economisch stelsel gebaseerd op drijfzand en is vooral het economisch ‘welzijn’ van het sterk van grondstoffen en brandstoffen import afhankelijke Europa (lees EU) extra kwetsbaar geworden.

Propaganda

En zowel de westerse als niet westerse (en Russische) berichtgeving zit mijns inziens vol met propaganda. Als men niet de lijn van de westerse media volgt dan wordt men al snel als complotdenker bestempeld, wat op zich niet erg is. Het vrije democratische westen tegen het autoritaire (autocratische) Rusland, China of welk autoritair bestempeld land dan ook. China als een autocratisch geleide kapitalistische, meritocratisch, socialistisch en deels ook communistisch ingestelde grootmacht. Onder het mom van vrijheid en democratie heeft de in mijn ogen agressief expansionistisch ingestelde westerse wereld al heel wat ellende in de wereld veroorzaakt. Ook de globalisten zijn in mijn ogen behoorlijk agressief in hun handelen, maar weten hun in mijn ogen vaak ook arrogant handelen in mooie bewoordingen te verpakken. Mijn beeld over Rusland en China is niet zo positief, maar is ook niet zo positief over de westerse wereld. Ik zie divers westers land als quasi democratisch, een gecontroleerde democratie, waarin onder andere diverse instituten, grote bedrijven, het grote geld dat een flinke invloed op de media uitoefent, noem maar op, het vooral voor het zeggen hebben ten faveure van het eigen belang en ten koste van het belang van bijvoorbeeld vele miljoenen goedkope arbeidskrachten [die voor vrijwel noppes krom dienen te liggen om heel veel in mijn ogen overbodige luxe in stand te houden waar ze zelf alleen maar van kunnen dromen]. Arm zijn is vaak nog wel te doen, maar als men daarbovenop keihard voor vrijwel noppes dient te werken, vrije tijd dient op te offeren voor vanuit divers perspectief vaak onzinnig werk, is ook geen leven. In divers land is er wel een minimumloon, maar dat is knabbelen en vrije tijd opofferen om hoofd boven water te kunnen houden en indirect ook om overdadige luxe en rijkdom van een invloedrijke relatief brede bovenlaag te ondersteunen.

In de westerse wereld is het is niet zozeer een hele kleine groep van dictators die de dienst uitmaken, maar een grote groep (conglomeraat) aan invloedrijke mensen, instanties, groot aandeelhouders, top van grote bedrijven, vooral in de vorm van autoritair arrogant corporatisme dat hand in hand gaat met onder andere de bestuurlijke macht. Voor mij gedraagt bijvoorbeeld menig grote nationale en internationale BV ondanks regulerende wetgeving zich als het ware als psychopathische persoonlijkheden waarin winstmaximalisatie het hoogste doel is en daarbij mede gesteund worden door onder andere boven het democratisch reikveld staande erg machtige financiële instituten. De winsten van een BV komen ten goede aan een relatief kleine groep mensen en de verliezen worden zoveel mogelijk afgewimpeld op de rest van de samenleving. En dat menig regering en diverse overige instituten daar hand in hand mee gaan. Ook in de westerse wereld worden m.i. diverse mensen met een minder invloedrijke positie als het ware als kanonnenvoer gebruikt, of het nu economisch of militair is. Want bijvoorbeeld in de Oekraïne zijn er diverse lieden die aan het front in feite gedwongen worden hun leven op te offeren voor iets waar de dood of blijvende invaliditeit in hun beleving niet tegen op weegt, Dat terwijl de hogere legerleiding op veilige afstand ‘toekijkt’. En zo worden er wereldwijd diverse mensen ook in economische zin, zeker ook in kader van winstmaximalisatie, op subtiele en minder subtiele wijze als economisch kanonnenvoer ingezet in een wereld met grenzen aan de groei. Een klasse maatschappij is volgens mij nog volop aan de orde van de dag, maar dat is weer een verhaal op zich. Wanneer ik in toekomst hopelijk veel meer vrije tijd ga hebben zal er over laatstgenoemde nog uitgebreid en meer genuanceerd geschreven worden.

Technocraten

Er worden door invloedrijke mensen in mijn ogen meestal schijnoplossingen aangeboden waarin in mooie bewoordingen de suggestie gegeven wordt op te komen voor de ‘minder bedeelden’, maar in feite het huidige sociaal en financieel economisch stelsel [welke in mijn ogen een vloek is in een wereld met grenzen aan de groei] in stand willen houden, mede om de status quo in stand te houden. Het huidige sociaal en financieel economisch stelsel wordt als het ware als de heilige graal beschouwt. Dat er in ‘hun visie’ tussen de regels door geen beter alternatief zou zijn. In feite de status quo in stand willen houden om hun ‘gunstige, geprivilegieerde positie’ (als groep) te beschermen. Hieronder vallen m.i. bijvoorbeeld ‘technocraten’ die bijvoorbeeld vanuit specifieke economische modellen naar het sociaal economisch gebeuren kijken. In een wereld met grenzen aan de groei heeft naar mijn bescheiden mening menig technocraat geen goed antwoord op divers problemen in de wereld en blijven krampachtig aan allerlei modellen vasthouden, al was het om de huidige status quo in stand te houden. Een andere manier van kijken (en uiteindelijk het wezenlijk anders vormgeven van ons huidig sociaal en financieel economisch stelsel) kan de huidige status quo in gevaar brengen, wat vooral bedreigend kan zijn voor degenen die in het huidige systeem (stelsel) grote privileges hebben. Maar laatstgenoemde is ook weer een verhaal op zich.

Willem Middelkoop:

Alvast hieronder een video waarin Willem Middelkoop zijn visie over onder ander het belang van energie en grondstoffen aan de orde brengt. Niet dat ik zelf een “goudman” ben, integendeel, maar vind wel dat Willems verhaal over de huidige financieel economische toestand in de Wereld meer hout snijdt dan mening ander verhaal [over de financieel economische toestand in de Wereld]. Het zou inderdaad wel eens zo kunnen gaan zijn dat vooral de westerse wereld flink meer voor grondstoffen en brandstoffen dienen te gaan betalen. Dat laatstgenoemden ten opzichte van eindproducten flink duurder gaan worden:

En een video waarin Jeffrey Sachs zijn politieke visie heeft over de situatie in Oekraïne. Ik kan me er voor een groot deel wel in vinden. Ik praat de inval van de Russen hiermee absoluut niet goed, integendeel!:

Columbia University’s renowned economist Jeffrey Sachs talks about the lessons he has learned from consulting with governments around the world, about how global problems, such as the war in Ukraine, will only be solved via efforts to understand the other side, never through force.

Het ziet er m.i. steeds meer naar uit dat de oorlog die momenteel in de Oekraïne gaande is nog een hele tijd kan gaan voortduren. Met het oog op de beroerde energie voorzieningssituatie, een potentieel rampscenario voor aanstaande winter in het nu al hard getroffen Oekraïne.

Petrodollar

En wat betreft de economische oorlogsvoering trachten diverse landen zoals Rusland, China, Iran, Pakistan en nog een boel aan landen gezamenlijk een alternatief te creëren voor het door het Westen gedomineerde internationale betalingsverkeer, met name een alternatief voor de zogenaamde Petrodollar. Laatstgenoemde landen missen de benodigde (alternatieve) instituten om op korte termijn al met een alternatief betalingssysteem te komen, maar wat niet is kan nog komen en misschien wel al voor het jaar 2030. Wie de controle heeft over het internationale betalingsverkeer heeft enorm veel macht/invloed over het gehele reilen en zeilen van de wereldwijde handel stromen en bijbehorende geldstromen. Veel landen willen niet ‘te’ afhankelijk blijven van dollars, zeker ook niet met het oog op wat er met Rusland onlangs gebeurd is. Dat men zomaar van de ene op de andere dag toezegging tot het internationale betalingsverkeer geweigerd kan worden en men ook geen toegang meer kan verkrijgen tot hun in het buitenland weggezette tegoeden/ geld. En natuurlijk ook dat men meer onder ‘eigen’ voorwaarden handel kan drijven met diverse landen, met eigen regels en kleine letters en niet die van het door het westen gedomineerde internationale handels en betalingsverkeer.

Onderstaande video gaat over hoe onder andere BRICS landen trachten minder afhankelijk te worden van de Amerikaanse dollar:

Xi Jinping is making his first visit outside of China to Saudi Arabia. This is major news and has the potential to change the future of our global economy.

Een greep uit diverse video’s over militaire situatie Oekraïne en politiek wereldwijd:

Momenteel volg de schrijver van dit blogartikel naast de meer ‘reguliere’ nieuwsmedia, ook regelmatig grofweg een stuk of twintig websites (Youtube kanalen) over de actuele situatie in de Oekraïne, met name wat het strijdverloop betreft, maar ook waarin vanuit diverse perspectieven stilgestaan wordt over de politieke en economische situatie wereldwijd. Sommige van de door mij bezochte websites (kanalen) zijn erg pro Oekraïne, anderen weer wat meer neutraal (in hoeverre dat te concluderen valt) of duidelijk pro Rusland. Hieronder een veertiental Youtube websites die door mij regelmatig bezocht worden:

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

9)

10)

11)

12)

13)

14)

Rest verhaal volgt nog. Dit blogartikel is meer soort van brainstorm. Alhoewel ik geen militair deskundige ben, volgt wellicht een samenvatting van wat mijn beeld is over de huidige militaire situatie in de Oekraïne. Super speculatief natuurlijk.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Prognoses (scenario’s) ‘verloop’ opslagvoorraad van diverse deelgebieden Europa bij volledig dichtdraaien Russische aardgaskraan

Update 25 juli 2022: Volgens dit zeer recent artikel gaat Gazprom de gaslevering via Nord Stream weer terug verder lagen van grofweg 68 miljoen kubieke meter naar grofweg 34 miljoen kubieke meter per dag. Als laatstgenoemde structureel wordt, dan krijgt Duitsland, zeker in het geval aanstaande winter normaal of kouder dan normaal gaat verlopen het in de loop van komende winter extra lastig.

 

Het Russische staatsgasconcern Gazprom gaat woensdag de gaslevering via de belangrijke pijplijn Nord Stream 1 verder verlagen naar 20 procent van de maximale capaciteit. Volgens Gazprom is dat vanwege onderhoud aan een turbine. Momenteel ligt de doorvoer door de gaspijpleiding tussen Rusland en Duitsland via de Oostzee op 40 procent van de capaciteit.

Vanaf woensdag [27 juli] zal dan 33 miljoen kubieke meter gas door Nord Stream 1 gaan, aldus Gazprom. De pijpleiding werd vorige week weer in gebruik genomen na tien dagen van onderhoudswerkzaamheden. Voor het onderhoud van Nord Stream 1 had Rusland de gastoevoer al verlaagd naar 40 procent van het normale niveau. Toen werd de afwezigheid van een andere turbine als reden aangevoerd. Die was in Canada voor onderhoud en mocht vanwege in de tussentijd ingestelde sancties tegen Rusland niet meer terug worden gegeven aan Gazprom. Duitsland verweet Rusland dat het een politieke keuze was om minder gas te leveren.

Ook op teletekst aandacht voor verminderde aardgastoevoer via Nord Stream 1:

Gazprom schroeft gaslevering terug Het Russische Gazprom schroeft vanaf woensdag de leveringen van gas via de Nord Stream 1-gasleiding terug naar 20 procent van de maximale capaciteit,zo’n 33 miljoen kubieke meter gas per dag.

Volgens het staatsgasbedrijf komt dat door reparaties en problemen die zijn ontstaan als gevolg van de sancties van de EU en het VK tegen Rusland. Duitsland gelooft die uitleg niet en denkt dat Rusland om politieke redenen minder gas levert aan de Europese Unie.

Eerder ging de gaslevering al terug naar 40 procent. Het aanleggen van de wintervoorraden voor verschillende EU-lidstaten wordt zo bemoeilijkt.

Einde update 25 juli 2022

Het oorspronkelijke verhaal:

In dit blog artikel wordt stilgestaan bij een in mijn ogen zeer interessant artikel (publicatie datum 7-7-2022) afkomstig uit de hand van Ben McWilliams en Georg Zachmann over het verloop van de aardgas opslagvoorraad van diverse landengroepen in Europa in het geval de Russische aardgas export richting de EU vanaf juli 2022 helemaal tot nul gereduceerd wordt. Dit blogartikel is ‘min of meer’ een vervolg op dit artikel welke eerder verscheen op deze blog. Er wordt in dit artikel alleen uitgebreid stilgestaan bij de prognose voor de Duitse aardgasvoorraad. Zie daartoe het commentaar onder de grafiek waarin een prognose voor Duitsland (Germany) is weergegeven. Bij de overige grafieken is geen of vrijwel geen commentaar toegevoegd . Duitsland is voor mij het meest interessant.

Bij onderstaande grafieken is uitgegaan van een ‘normale’ winter. Althans wat de auteurs als een normale winter opvatten. Ze hebben voor elke maand van het jaar als uitgangsbasis het gemiddelde over de jaren 2019, 2020 en 2021 genomen. De auteurs gaan er blijkbaar vanuit dat het gemiddelde van de winters over de jaren 2019, 2020 en 2021 qua temperatuur ‘normaal’ is.

Het artikel benadrukt dat het temperatuurverloop van komende winter van cruciaal belang is in hoeverre er noodgedwongen bezuinigd dient te worden op het aardgasverbruik in de EU:

The EU internal gas market is not perfectly connected, implying that certain country groups will require much steeper demand cuts. Winter temperatures are the key variable driving uncertainty: a long, cold winter would make steeper cuts necessary. We address this by assuming an average winter, and that that storage should not fall below 20% before 1 May 2023.

Verder wordt in het aangehaald artikel voor de EU ‘als geheel’ uitgegaan van het volgende:

Note: This figure treats the EU as a whole gas bloc with free flows of gas (an unrealistic assumption). However, using historic import flows mitigates this to an extent (for instance Spanish LNG is not being used at very high capacity). Storage assumed to be at 650 TWh on 1 July 2022. The following imports (TWh/month) are assumed: LNG (103), Norway (80), Algeria (30), interconnector from UK (5), Azerbaijan (10), Libya (3) and the Baltic Pipe carrying gas from Norwegian fields is treated as an extra flow (8) to Poland, starting in January 2023. Calculated based on averages in 2022 so far. Demand is the average from 2019 to 2021. Domestic production is assumed to be the same as in 2021.

Dat dus op 1 juli 2022 de totale EU aardgasopslagvoorraad ongeveer 650 Twh bedraagt . Dat is omgerekend grofweg 65 miljard kubieke meter en naar verwachting er gemiddeld per maand in de EU de volgende hoeveelheden aan aardgas geïmporteerd zullen worden:

  1. 10,3 miljard kubieke meter aan LNG
  2. 8 miljard kubieke meter vanuit Noorwegen
  3. 3 miljard kubieke meter vanuit Algerije
  4. 0,5 miljard kubieke meter vanuit interconnector UK
  5. 1,3 miljard kubieke meter uit overige bronnen buiten de EU
  6. En vanaf januari 2023 een 0,8 miljard kubieke meter richting Polen (via omweg vanuit Noorwegen)

De interne aardgasproductie EU is gelijk gesteld aan die van het jaar 2021.

Prognose verloop aardgasopslagvoorraad bij het op één hoop gooien van alle landen (en groepen aan landen) in de EU in het geval Rusland haar aardgaskraan (richting de EU) volledig dichtdraait:

Commentaar bij figuur 1: Zoals de auteurs van het aangehaalde artikel zelf al aangeven is boven getoonde grafiek gebaseerd op een niet realistische aanname:

This figure treats the EU as a whole gas bloc with free flows of gas (an unrealistic assumption).

Namelijk de aanname dat de EU als één gasblok gezien kan worden met vrije gas stromen tussen de diverse EU landen, zodat het tekort van het ene land gecompenseerd kan worden met het teveel van een ander land. Deze aanname komt niet overeen met de werkelijke situatie en is daarom niet realistisch. Landen als bijvoorbeeld Frankrijk, Spanje en Portugal dienen zelfs bij een structureel volledig dichtdraaien van de Russische gaskraan geen extra besparingen op hun gasverbruik toe te passen, terwijl bijvoorbeeld een land als Duitsland in vergelijking met voorgaande jaren noodgedwongen ruim 25 procent (zie daartoe figuur 3 in aangehaalde artikel) dient te gaan besparen op haar aardgasverbruik, zeker nadat de Duitse aardgas opslagvoorraad helemaal leeg is.

Prognoses van verloop aardgasopslagvoorraad voor diverse landen en landengroepen binnen de EU in het geval Rusland haar aardgaskraan (richting de EU) volledig dichtdraait:

Aangezien er voor diverse landengroepen binnen de EU enorme verschillen in verloop van de aardgas opslagvoorraad verwacht worden, hieronder enkele grafieken voor enkele land(groepen) in de EU:

Duitsland:

Commentaar bij direct hierboven getoonde Figuur 2 betreffende Duitsland (Germany):

Helaas is het in dit blogartikel niet mogelijk om de maandcijfers voor aanbod, vraag en de opslag te tonen wanneer men met de muisaanwijzer over de grafiek heen beweegt. In het aangehaalde artikel is dat wel mogelijk. Bij boven getoonde grafiek over aardgas opslagvoorraad van Duitsland is extra commentaar toegevoegd, omdat vooral Duitsland flink afhankelijk is van Russisch aardgas en Duitsland een economische zwaargewicht is.

Eerst enkele cijfers en uitleg over hoe de grafiek gelezen kan worden: De auteurs van het artikel waaruit de grafieken afkomstig zijn hebben er voor gekozen om per land of landgroep het maandelijkse aardgasaanbod constant te houden, ongeacht een maand 28, 30 of 31 dagen bevat. Verder hebben de auteurs er voor gekozen om de maandelijkse aardgasconsumptie te baseren op het gemiddeld maandelijks verbruik van de jaren 2019, 2020 en 2021. Bijvoorbeeld het in de grafiek weergegeven maandverbruik voor december 2022 is gebaseerd op het gemiddelde over december 2019, december 2020 en december 2021. Wat de aardgasopslagvoorraad (storage) betreft, is er in de grafiek een blauwe lijn getekend met daarop 11 bolletjes. Het meest linkse bolletje betreft de vulling van de Duitse opslag voorraad op 1 juli 2022 [Deze waarde komt exact overeen met die op de website van Gas Infrastructure Europe (GIE). Het tweede bolletje is prognose voor vulling op 1 augustus 2022, het derde bolletje vullen op 1 september 2022 etc. Het meest rechtste bolletje betreft een prognose van de vulling van de Duitse aardgasopslag voorraad op 1 mei 2023 in het geval vanaf 1 juli jongstleden (1 juli 2022) de Russische export tot minimaal 1 mei 2023 helemaal tot nul gereduceerd zou blijven. Een negatieve vulling van de voorraad is realiter natuurlijk niet mogelijk. Als men een negatieve waarde ziet staan bij een bepaalde datum, betekend dit dat een land in vergelijking met voorgaande jaren noodgedwongen haar aardgasverbruik dient te verminderen [in het geval de Russische aardgaskraan volledig dichtgedraaid blijft en het aanbod uit overige delen van de wereld op hetzelfde niveau blijft waarvan in de grafiek wordt uitgegaan].

Van links naar rechts betreft het eerste bolletje de Duitse aardgas opslagvoorraad op 1 juli 2022, Het tweede tot en met elfde bolletje zijn allemaal prognoses in het geval de Russische gaskraan volledig dicht gedraaid blijft en onder de eerder gemelde aannames over maandelijks aardgasverbruik en aardgasaanbod. Voor Duitsland gaan de auteurs uit van een constant maandelijks aardgasaanbod van 5,23 miljard kubieke meter.

De opslagvoorraad prognoses zijn voor Duitsland als volgt:

1 juli 2022: 14,93 miljard kubieke meter (is beginwaarde welke nog gebaseerd is op bekende waarde).

1 augustus 2022: 15,36 miljard kubieke meter.

1 september 2022: 16,33 miljard kubieke meter

1 oktober 2022: 16,34 miljard kubieke meter

1 november 2022: 13,82 miljard kubieke meter

1 december 2022: 8,36 miljard kubieke meter

1 januari 2023: 1,36 miljard kubieke meter (aardgas opslagvoorraad bijna leeg)

1 februari 2023: – 6,99 miljard kubieke meter (lege voorraad)

1 maart 2023: – 13,09 miljard kubieke meter (lege voorraad)

1 april 2023: -18,46 miljard kubieke meter (lege voorraad)

1 mei 2023: -20,56 miljard kubieke meter (lege voorraad)

De opslagvoorraadwaarden voor het begin van elke hierboven weergegeven maand zijn (met uitzondering van 1 juli 2022) allemaal dus prognoses voor het scenario waarin de Russische aardgaskraan per 1 juli 2022 geheel dichtgedraaid zou worden (en vanaf dat moment ook dichtgedraaid blijft) en de aanname dat het aardgasaanbod uit overige delen van de wereld voor Duitsland constant blijft op 5,23 miljard kubieke meter per maand. Bij het toekomstig maandelijks aardgasverbruik is (zoals ook reeds eerder vermeld) door de auteurs uitgegaan van het gemiddeld maandelijks verbruik over de jaren 2019, 2020 en 2021.

Tot nu toe is de actualiteit gunstiger dan de hierboven weergegeven prognoses voor de Duitse opslagvoorraad. Het is natuurlijk afwachten, maar het ziet er naar uit dat Rusland vanaf nu (21 juli 2022) weer ongeveer 68 miljoen kubieke meter per dag aan aardgas via de Nord Stream aardgasleiding aan Duitsland gaat leveren, Dat is 40 procent van de totale Nord Stream 1 capaciteit (maximale capaciteit Nord Stream is 170 miljoen kubieke meter per dag). Bij de prognoses hierboven is dus uitgegaan van een 0,0 aanbod via Nord Stream 1 en ook 0,0 vanuit de overige aardgas pijpleidingen vanuit Rusland. Algemeen wordt verwacht dat Rusland in een gunstig scenario de komende maanden 68 miljoen kubieke meter per dag via Nord Stream 1 blijft leveren aan Duitsland, maar het valt zeker niet uit te sluiten dat Rusland de komende maanden de levering via Nord Stream 1 af en toe flink zal verminderen, misschien zelfs voor langere tijd helemaal dichtdraait. Als Rusland bijvoorbeeld de komende 9 maanden 68 miljoen kubieke meter per dag aan aardgas via Nord Stream blijft leveren dan zal bij eenzelfde gemiddeld maandelijks aardgasgebruik als over de jaren 2019, 2020 en 2021 Duitsland in vergelijking met voorgaande jaren hun aardgasverbruik niet of in slechts in geringe mate noodgedwongen hoeven in te perken. Bij laatstgenoemde is er vanuit gegaan dat Duitsland uit de rest van de wereld maandelijks 5,23 miljard kubieke meter aan aardgas geleverd krijgt. Wanneer Rusland de komende maanden gemiddeld op dagbasis beduidend minder dan 68 miljoen kubieke meter via Nord Stream 1 aan Duitsland gaat leveren en de herfst en winter worden kouder dan normaal, dan ontsnapt Duitsland niet aan het noodgedwongen flink inperken van haar aardgasverbruik. De nu al extreem hoge aardgasprijs kan dan nog hoger gaan uitgevallen dan nu al het geval is. Afwachten maar weer.

Rekenvoorbeelden voor Duitsland:

Stel dat na een koude december 2022 en een koude januari 2023 op 1 februari 2023 de Duitse opslagvoorraad al helemaal leeg zou zijn, dan dient men in Duitsland in vergelijking met het gemiddelde aardgasverbruik berekend over februari 2019, februari 2020 en februari 2021 [dat was gemiddeld 11,33 miljard kubieke meter] in februari 2023 ineens 6,1 miljard kubieke meter op aardgas dienen te gaan besparen. Berekening met uitleg: Als men in Duitsland normaliter gemiddeld in de maand februari grofweg 11,33 miljard kubieke meter verbruikt en vanwege de tot nul gereduceerde aardgasimport vanuit Rusland er uit de rest van de wereld op maandbasis nog maar 5,23 miljard kubieke meter aan aardgas door Duitsland geïmporteerd kan worden, dan dient er noodgedwongen 11,33 miljard minus 5,23 miljard kubieke meter = 6,1 miljard kubieke meter op maandbasis minder aardgas verbruikt worden in Duitsland. Dat is een vermindering van ongeveer 54% ten opzichte van gemiddelde Duitse aardgasconsumptie gedurende de maand februari. [Berekening (6,1/ 11,33 = 0,54].

In het geval Nord Stream 1 de komende maanden in plaats van 0,0 kubieke meter per dag gemiddeld 68 miljoen kubieke meter blijft leveren aan Duitsland, dan is het plaatje (onder de genoemde aannames) al een flink stuk minder somber. Want 68 miljoen kubieke meter gemiddeld per dag is ongeveer 2 miljard kubieke meter aan extra geleverd aardgas per maand. Augustus 2022 tot en met januari 2023 bevat 6 maanden. 6 x 2 miljard = 12 miljard kubieke meter extra na 6 maanden. In plaats van een lege opslagvoorraad op 1 februari 2023 is er op 1 februari nog ongeveer 5 miljard kubieke meter aan opgeslagen aardgas voorradig in Duitsland [Berekening: 12 miljard kubieke meter (6 maanden keer 2 miljard kubieke meter) minus 6,99 miljard kubieke meter (dat is het in figuur 2 voor Duitsland berekend tekort bij continu volledige dichtdraaien Russische gaskraan) = 5,01 miljard kubieke meter].

Samengevat voor Duitsland:

In het geval Rusland vanaf nu (juli 2022) de Nord Stream 1 gaskraan volledig dichtdraait, zal bij in vergelijking met vorige jaren gelijkblijvend aardgasverbruik, de aardgasvoorraad al voor februari 2023 helemaal leeg zijn en dient Duitsland het met de helft minder aardgasverbruik zien te redden dan wat gemiddeld in een februari maand in Duitsland normaliter het geval is. Hoe eerder Duitsland begint met het noemenswaardig inperken van hun aardgasverbruik, hoe kleiner de kans dat Duitsland in de loop van de winter geconfronteerd wordt met een lege opslagvoorraad aan aardgas en op korte tijd noodgedwongen het aardgasverbruik flink ingeperkt dient te worden.

In het geval Rusland vanaf nu (juli 2022) de Nord Stream 1 gaskraan ‘slechts voor 60 procent dichtdraait, zal bij in vergelijking met vorige jaren gelijkblijvend aardgasverbruik, de aardgasvoorraad pas in april 2023 helemaal leeg geraken en dient Duitsland minder drastisch het aardgasverbruik in te perken, omdat na 1 april het wat temperaturen betreft al gemiddeld flink zachter is dan gedurende februari en maart,

Bulgarije, Kroatië, Hongarije, Griekenland en Servië:

Benelux:

Frankrijk, Portugal en Spanje:

Wat hierboven opvalt zijn de enorme verschillen in de prognoses (scenario’s) voor de diverse EU landengroepen in het geval Rusland al haar gaskranen volledig dichtdraait.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Enorme terugval Russische aardgas export richting EU

Update 31 juli 2022: Verwijzing naar blog artikel uit februari 2012 weggehaald, omdat ik nu twijfel of die waarden toendertijd inderdaad het Nederlands 24 uurs aardgasverbruik betroffen.Ik kan niet meer achterhalen waar die cijfers toendertijd opsloegen/ welke bron ze vandaan kwamen.

Update 19 juli: Artikel beëindigd. Over enige tijd verschijnt er wellicht wel weer een nieuw artikel op dit blogje, bijvoorbeeld in het geval de aardgas situatie in Europa nog nijpender gaat worden (zeker ook wat prijzen betreft) dan nu al het geval is. Vandaag 19 juli 2022 is is ter afsluiting van dit artikel nog een hoofdstukje toegevoegd over de aardgas situatie in Duitsland, want vooral in Duitsland is de aardgassituatie extra nijpend.

Dit blogartikel bevat de volgende onderdelen:

  1. Verwijzing naar (recente) video op TDLR
  2. Een gedetailleerd overzicht van hoeveelheid gas welke diverse landen leveren aan de EU
  3. Grafiek dagelijkse Russische aardgasexport naar de EU
  4. Staking in Noorse gasvelden (niet meer relevant)
  5. Europese aardgas opslagvoorraad momenteel (eind juni 2022) ruim 10 miljard kubieke meter hoger dan vorig jaar rond eind juni
  6. Situatie Duitsland (update 19 juli 2022):
  7. (Tijdelijk) minder LNG import vanuit VS
  8. Tot slot nog 2 video’s afkomstig van “Joe blogs”

Een recente video (mijns inziens een aanrader!) over de sinds vorige week flink verder ingeperkte aardgas export vanuit Rusland naar de rest van Europa:

Volgens hierboven getoonde video is in vergelijking met een jaar geleden de Russische aardgas import enorm afgenomen en wel van grofweg 400 miljoen kubieke meter per dag vorig jaar rond deze tijd tot nog maar ongeveer 158 miljoen kubieke meter per dag op dit moment. Over oorzaak van meest recente flinke afname van Russische aardgasexport en wat meer perspectief bij genoemde cijfers volgt wat verder hieronder extra commentaar mijnerzijds. Om alvast een dingetje op te merken i.v.m. boven getoonde video, mijns inziens kunnen Egypte en Israël maar in zeer beperkte mate Europa van extra aardgas gaan voorzien.

Uit mijn hoofd verbruikt de EU grofweg 400 miljard kubieke meter aan aardgas op jaarbasis, dat is op dagbasis grofweg 1100 miljoen kubieke meter. Uit mijn hoofd bedraagt het Nederlandse aardgasverbruik op jaarbasis grofweg 35 a 40 miljard kubieke meter, dat is op dagbasis grofweg 100 miljoen kubieke meter. In de winter wordt op erg koude dagen er veel meer aardgas verbruikt dan op zachte dagen. Zeker in de winter wordt op relatief koude dagen de totale aardgasopslagvoorraad van de EU in veel hoger tempo afgetapt dan op relatief zachte dagen.

Een gedetailleerd overzicht van hoeveelheid gas welke diverse landen leveren aan de EU

Met dank aan Cassandraclub voor dit linkje. Onderstaande is gebaseerd op gegevens afkomstig uit figuur 4 uit het vermelde linkje:

Maximale dagelijkse export capaciteit Russische aardgaspijplijnen:

‘ Nord Stream’ pijplijn: Iets meer dan 170 miljoen kubieke meter

‘Yamal’ pijplijn: 80 miljoen kubieke meter

‘Ukraine Gas Transit’ pijplijn: 115 miljoen kubieke meter

‘Turkstream’ pijplijn: 35 miljoen kubieke meter

Totaal: 400 miljoen kubieke meter. Dat is grofweg een kleine 150 miljard kubieke meter op jaarbasis.

Aardgas export vanuit Rusland naar EU op 15 mei 2022:

‘ Nord Stream’ pijplijn: 170,9 miljoen kubieke meter

‘Yamal’ pijplijn: 0 kubieke meter

‘Ukraine Gas Transit’ pijplijn: 63,7 miljoen kubieke meter

‘Turkstream’ pijplijn: 33,4 miljoen kubieke meter

Totaal (exclusief LNG): 268 miljoen kubieke meter

LNG: 8,8 miljoen kubieke meter

Totaal inclusief LNG): 276,8 miljoen kubieke meter.

Aardgas export vanuit Rusland naar EU op 12 juni 2022:

‘ Nord Stream’ pijplijn: 145,3 miljoen kubieke meter

‘Yamal’ pijplijn: 0 kubieke meter

‘Ukraine Gas Transit’ pijplijn: 39,3 miljoen kubieke meter

‘Turkstream’ pijplijn: 22,2 miljoen kubieke meter

Totaal (exclusief LNG): 206,8 miljoen kubieke meter

LNG: 4,3 miljoen kubieke meter

Totaal (inclusief LNG): 211,1 miljoen kubieke meter

Aardgas export vanuit Rusland naar EU op 23 juni 2022:

‘ Nord Stream’ pijplijn: 68,2 miljoen kubieke meter

‘Yamal’ pijplijn: 0 kubieke meter

‘Ukraine Gas Transit’ pijplijn: 38,5 miljoen kubieke meter

‘Turkstream’ pijplijn: 0 kubieke meter

Totaal (exclusief LNG): 106,7 miljoen kubieke meter

LNG: 7,7 miljoen kubieke meter

Totaal (inclusief LNG): 114,4 miljoen kubieke meter

Als ik me goed herinner was vanwege ‘Roebel ruzie’ tussen Rusland en onder andere Polen de Yamal aardgas pijplijn al enige maanden geleden volledig dichtgedraaid. Dat betekend dat er vanuit Rusland 80 miljoen kubieke meter aan aardgas minder aan de EU geleverd kan worden. En vanwege het niet mogen leveren van een turbine vanuit Canada voor de Nord Stream pijplijn is sinds grofweg halverwege deze maand juni de export vanuit de Nord Stream pijplijn ruimschoots gehalveerd. Begin van deze maand bedroeg de export vanuit laatstgenoemde pijplijn nog grofweg 170 miljoen kubieke meter per dag en sinds 16 juni bedraagt de export vanuit laatstgenoemde pijplijn nog maar amper 70 miljoen kubieke meter per dag. En sinds 21 juni jongstleden is de export vanuit de Turkstream pijplijn ook al teruggevallen tot 0 kubieke meter per dag als ik de informatie mag geloven zoals die weergegeven staat in grafiek 4 van het gelinkte artikel. Op grofweg een maand tijd is de export vanuit Rusland naar de EU met ruim 150 miljoen kubieke meter per dag verminderd. Dat is, als de export op huidig zeer lage niveau gehandhaafd gaat blijven, per maand ruim 4,5 miljard kubieke meter minder aan Russisch aardgas! Nog niet zo heel lang geleden leverde Rusland 400 miljoen kubieke meter per dag aan de EU. In vergelijking met laatstgenoemde waarde is dat op maandbasis al grofweg 8,5 miljard kubieke meter minder aardgas vanuit Rusland!

Grafiek dagelijkse Russische aardgasexport naar de EU:

In bovenstaande grafiek is met behulp van blauwe staafjes de dagelijkse Russische aardgas export richting de EU weergegeven. In de rechter as staat de hoogte van de dagelijkse export (in miljoen kubieke meter). De zwarte lijn is de dagelijkse aardgasopbrengst voor Rusland (in miljoen Euro). Ondanks dat sinds grofweg oktober 2021 de Russische aardgas export richting EU noemenswaardig gedaald is, zijn de dagelijkse Russische aardgas opbrengsten verder gestegen vanwege de flink stijgende prijs van het aardgas. Wat uit bovenstaande grafiek af te lezen valt is dat de dagelijkse Russische aardgas export richting de EU gedurende de eerste 4 maanden van het jaar 2021 (januari t/m april 2021) gemiddeld ruim 400 miljoen kubieke meter per dag bedroeg. De afgelopen week is dat gemiddeld flink minder (ruim 200 miljoen kubieke meter per dag minder).

Gedurende de eerste 4 maanden van dit jaar (2022) bedroeg gemiddeld de Russische aardgasexport richting Europa grofweg een ruime 300 miljoen kubieke meter per dag, dat is dus gemiddeld zo’n 100 miljoen kubieke meter per dag minder dan gedurende de eerste 4 maanden van 2021.

Als de aardgasexport vanuit Rusland naar de EU vanaf nu ruim 200 miljoen kubieke meter per dag minder gaat zijn dan een jaar geleden, of misschien zelfs wel grofweg 300 miljoen kubieke meter per dag minder, zal de huidige Europese aardgasopslag voorraad flink minder snel gevuld kunnen worden. Reken maar uit: Bij een afname van 200 miljoen kubieke meter per dag komt er per maand vanuit Rusland al minimaal 6 miljard kubieke meter aan aardgas minder ter beschikking. Vanaf nu (21 juni) tot begin astronomische winter (21 december) zou dat al 36 miljard kubieke meter minder zijn! Als men uitgaat van een afname van 300 miljoen kubieke meter per dag komt er per maand vanuit Rusland al minimaal 9 miljard kubieke meter aan aardgas minder ter beschikking aan de EU. Vanaf nu (21 juni) tot begin astronomische winter (21 december) zou dat al 54 miljard kubieke meter minder zijn!

Staking in Noorse gasvelden:

Update 7 juli 2022: Staking Noorwegen beëindigd! Er zal voorlopig geen vermindering van de aardgasexport vanuit Noorwegen (naar de EU) gaan plaatsvinden!

Per 11 juli 2022 wordt de gastoevoer vanwege onderhoud van de Nord Stream gaspijplijn helemaal dichtgedraaid. Mogelijk dat Rusland vanaf dat moment Nord Stream de rest van het jaar helemaal dichtdraait. Om de aardgascrisis nog erger te maken: Door een aanstaande staking in de Noorse gasvelden dreigt ook de gastoevoer vanuit Noorwegen naar de EU (tijdelijk) met mogelijk ruim 10 procent verminderd te worden. Noorwegen exporteert op weekbasis momenteel grofweg 2700 miljoen kubieke meter naar de EU. Dat is ongeveer 385 miljoen kubieke meter per dag. Ruim 10 procent van 385 komt grofweg neer op 40 miljoen kubieke meter per dag minder aan Noors aardgas export naar de EU. Afwachten hoe lang de Noorse staking gaat duren en hoe groot de staking wordt.

Onderstaande quote is afkomstig uit dit artikel:

De Europese gasprijs is al weken aan het stijgen nadat de capaciteit van een belangrijke pijpleiding met Russisch gas richting Duitsland met 60 procent is verminderd. De vrees bestaat dat Moskou de gaskraan helemaal dicht draait, zodat Europa komende winter met tekorten te maken krijgt.

Een geplande staking in de Noorse gasvelden veroorzaakt extra druk. Tot 13 procent van de dagelijkse uitvoer van Noors gas zou door de staking kunnen wegvallen. Dinsdag zouden door de staking van managers drie gasvelden uitvallen, woensdag nog eens drie andere.

Op de Nederlandse termijnmarkt voor aardgas – de referentie in Europa – stijgt de gasprijs maandagochtend 0,8 procent tot 149 euro per megawattuur.

Europese aardgas opslagvoorraad momenteel (eind juni 2022) ruim 10 miljard kubieke meter hoger dan vorig jaar rond eind juni

Momenteel is de totale opslagvoorraad in Europa (lees EU) noemenswaardig hoger dan een jaar geleden. Als ik diverse berichten in de media mag geloven is het huidig aardgasverbruik in vergelijking met een jaar geleden flink lager. Het laaghangend fruit aan bezuinigingen op aardgasverbruik wordt al ingezet. Afwachten in hoeverre de Europese aardgasconsumptie nog verder beperkt kan worden zonder al teveel economische pijn te gaan veroorzaken.

Als vanaf nu (1 juli 2022) de Europa aardgas opslagvoorraad in hetzelfde tempo (mate) als vorig jaar bijgevuld gaat worden, dan zal de maximale vulling eind oktober/ begin november bereikt worden en een ruime 10 miljard kubieke meter hoger uitvallen dan vorig jaar eind oktober. Dat klinkt als veel, maar als het laaghangend fruit aan aardgasbezuinigingen nu al grotendeels toegepast wordt en Rusland draait de komende maanden de aardgaskraan richting de EU helemaal dicht en, heel belangrijk. de komende wintermaanden gaan noemenswaardig kouder uitvallen dan vorig jaar, dan is die ruime tien miljard kubieke meter aan extra aardgasopslag al binnen een maand opgesoupeerd.

Stel dat in groot deel van de EU februari 2023 flink kouder gaat uitvallen dan februari 2022 en Rusland heeft tegen die tijd haar aardgasexport richting de EU tot nul gereduceerd en het laaghangend fruit aan besparen op aardgasverbruik is al volledig ingezet, dan zal gedurende februari 2023 alleen al door de tot nul gereduceerde Russische aardgasexport er al ruim 8 miljard kubieke meter minder aardgas beschikbaar komen [Berekening: 28 dagen x 300 miljoen kubieke meter is ruim 8 miljard kubieke meter]. Volgens boven getoonde grafiek bedroeg in februari 2022 de dagelijkse Russische aardgas export richting de EU namelijk gemiddeld grofweg 300 miljoen kubieke meter en als dat helemaal wegvalt is dat ruim 8 miljard kubieke meter minder op maandbasis. En als ik me goed herinner viel februari 2022 in groot deel van de EU zacht uit en als februari 2023 in groot deel van EU kouder dan normaal wordt kan er makkelijk gemiddeld per dag ruim 300 miljoen kubieke meter extra aan aardgas verbruikt worden (dan bij zacht winterweer). Dat is dus ook ruim 8 miljard kubieke meter extra verbruik van aardgas op maandbasis. Bij elkaar opgeteld op 1 maand tijd al ruim 16 miljard kubieke meter extra intering op de opgeslagen hoeveelheid aan aardgas. En als bijvoorbeeld ook in december 2022 en januari 2023 er geen gas vanuit Rusland naar de EU geëxporteerd gaat worden dan zal de Europese aardgas opslagvoorraad in hoog tempo helemaal opgesoupeerd worden, ondanks dat komende herfst de maximale vulling van de aardgas faciliteiten beduidend hoger kan gaan uitvallen dan vorig jaar. Tegen een tot nul gereduceerde Russische aardgasexport en daarboven een kouder dan normaal uitvallende winter, valt zelfs met een in eind oktober 2022 zeer goed gevulde Europese aardgas opslagvoorraad niet tegen op te boksen. Wordt (wat de Europese aardgassituatie betreft) weer heel interessant komende winter.

Situatie Duitsland (update 19 juli 2022):

Het sinds 11 juli 2022 volledig dichtdraaien van Nord Stream 1 heeft vooral negatieve gevolgen voor de vulling van de Duitse aardgas opslagvoorraad. Voor de rest van Europa valt het nog wel mee. Onderstaande is gebaseerd op gegevens afkomstig van de website van “Gas infrastructure Europe” (GIE).

De afgelopen week (11 tot en met 17 juli 2022) bedroeg de toename van de Duitse bovengrondse ongeveer 150 miljoen kubieke meter. In de week daarvoor (4 tot en met 10 juli) was de toename veel hoger en wel ongeveer 550 miljoen kubieke meter en in de week daarvoor (27 juni tot en met 3 juli) was de toename ongeveer 450 miljoen kubieke meter.

Op 17 juli 2022 bedroeg volgens GIE de Duitse aardgas opslagvoorraad ongeveer 15,8 miljard kubieke meter. Vorig jaar (17 juli 2021) was dat een stuk minder, namelijk ongeveer 11,1 miljard kubieke meter. Echter vorig jaar steeg in de maanden augustus en september de Duitse aardgas opslagvoorraad enorm snel en bedroeg op 17 oktober 2021 ongeveer 17,4 miljard kubieke meter. Op drie maanden tijd was dat dus een stijging van ongeveer 6,3 miljard kubieke meter. Als Rusland de komende maanden de aardgaskraan richting Duitsland volledig dichtgedraaid houdt en men afgelopen week als leidraad neemt, dan zal over drie maanden de Duitse opslagvoorraad grofweg slecht met 2,1 miljard kubieke meter gaan toenemen [Berekening: 14 weken x 150 miljoen kubieke meter per week is 2,1 miljard kubieke meter]. We zouden dan dit jaar op 17 oktober (2022) grofweg uitkomen op een ‘Duitse’ vulling van 17,9 miljard kubieke meter. Dat is ongeveer een half miljard kubieke meter hoger dan een jaar geleden, maar gelet op de flink lagere gas import ‘rampzaliger’ dan een jaar geleden, omdat naar mijn natte vinger inschatting er [ondanks dat dit jaar in vergelijking met een jaar geleden zuiniger met aardgas wordt omgegaan] in het geval de Russische gaskraan dichtgedraaid blijft onder gelijke weersomstandigheden (met een jaar geleden) de Duitse aardgasvoorraad komende winter (en late herfst) flink sneller zal gaan dalen (dan een jaar geleden). En mijns inziens is er een redelijke kans dat komende winter in de EU gemiddeld kouder gaat uitvallen dan afgelopen winter het geval was. De daling van de Duitse aardgas opslagvoorraad zal in laatstgenoemde geval extra hard gaan dalen. Afwachten maar weer.

De maximale Duitse aardgas opslagcapaciteit bedraagt een ruime 24 miljard kubieke meter. Als de maximale vulling van de Duitse opslagvoorraad niet boven de 18 miljard kubieke meter gaat uitkomen, betekend dat deze slechts voor een kleine 75% gevuld zal zijn eer de koude maanden van start gaan.

(Tijdelijk) minder LNG import vanuit VS:

En vanuit de VS komt sinds enige tijd ook al minder LNG vanwege uitvallen van een grote LNG faciliteit aldaar. Het zou gaan om een LNG faciliteit te Freeport in de VS. Als ik me niet vergis betreft het, gerekend over ene periode van 21 dagen, een verminderde toevoer van ongeveer 1 miljard kubieke meter richting Europa (dat komt neer op een kleine 48 miljoen kubieke meter per dag) en een verminderde toevoer van ongeveer 0,4 miljard kubieke meter richting Azië (dat komt neer op een kleine 19 miljoen kubieke meter per dag). Als ik recente berichtgeving mag geloven zal pas in oktober 2022 de aardgas export vanuit de LNG faciliteit te Freeport geleidelijk op gang komen en pas eind van dit jaar weer op volle capaciteit draaien. Een geluk bij een ongeluk is dat de huidige Europese aardgas opslagvoorraad momenteel noemenswaardig hoger is dan een jaar geleden, maar niet in die mate dat het voldoende gaat zijn om een flinke terugval van geïmporteerd Russisch aardgas te compenseren. Als komende winter koud gaat uitvallen en de import van Russisch aardgas is tot nul gereduceerd, dan zal verderop in het winterseizoen de ellende niet te overzien zijn, ook niet als vlak voordat de koudste maanden beginnen (dat zijn november tot en met maart) de totale EU aardgasopslagvoorraad flink hoog is. Afgelopen winter heeft Europa heel veel geluk gehad dat het grootste deel van de winter erg zacht verliep. In eerste deel van december 2021 daalden vanwege het in groot deel van Europa normale tot iets te koude weer de bovengrondse aardgas opslagvoorraad in hoog tempo, maar nadat in laatste deel van de maand erg zachte lucht bezit nam van Europa (en ook deels door de toegenomen LNG import vanuit met name de VS) stagneerde de daling van de Europese aardgasvoorraden meer dan noemenswaardig. Komende winter kan een heel ander verhaal worden. Hebben we het nog niet eens over bijvoorbeeld aardolie en voedsel.

Tot slot voor de geïnteresseerden: Hieronder twee video’s afkomstig van “Joe blogs” waarin extra informatie over hoeveelheid EU LNG import en EU aardgas import via pijpleidingen:

En nog een zeer recente video (25 juni 2022) van Joe Blogs:

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Korte filmvideo van Nate Hagens: De (komende) grote vereenvoudiging

In dit Artikel aandacht voor twee video’s:

Eerste video: The great Simplification – Full Movie

Tweede video: The great simplification – Minerals and Materials blindness

Eerste video:

De video bestaat uit 4 delen en wel de volgende (gekopieerd uit bijbehorend commentaar van video:

Part 1 describes how our species got to this point, and the role of energy in our economies

Part 2 gives an overview of the relationship between energy, technology, money and the environment and how global human society is (currently) akin to a metabolic heat engine

Part 3 gives an overview of individual (and aggregate) human behavior tendencies in a novel modern environment and why these dynamics are relevant to our current challenges

Part 4 describes how people look at the future wearing different popular lenses, but when wearing a ‘systems’ lens, it becomes clear that a Great Simplification is soon approaching.

Commentaar (mijnerzijds):

Om het meer leesbaar te maken is het commentaar opgedeeld in de volgende hoofdstukjes:

  1. De visie van Nate Hagens
  2. Marketing in een wereld met grenzen aan de groei
  3. Minder complexe wereld in wereld met grenzen aan de groei
  4. Ongezonde schuldenberg en het cruciale belang van grondstoffen en energie
  5. IEA over afnemend aantal hoge concentratie mijnen als bottleneck voor flinke opschaling duurzame infrastructuur

De visie van Nate Hagens

Vrij vertaald gaat het in de video van Nate Hagens over grenzen aan de groei, waarbij ons economisch en maatschappelijk systeem in vergelijking met vroeger behoorlijk complex is geworden. Vooral ook de grote diversiteit aan producten en diensten maakt het wereldwijde systeem extra complex. Het verhaal van Nate is holistisch van aard en systeemgericht. Nate heeft het over de (integrale) systeem lens waarmee hij naar diverse facetten van het wereldwijde gebeuren kijkt. Hij bekijkt integraal vanuit onder andere een energie lens, grondstoffen lens, economische lens, maatschappelijke lens, culturele lens, sociale lens en (bio)psychologische lens naar bijvoorbeeld economie en welzijn en ook naar de in zijn ogen ons collectief onrealistisch streven naar meer en meer en over onze onrealistische (vooral in materiële zin) vaak erg optimistische verwachtingen over de (toekomstige) economie en de rol van technologie daarin en over de averechts uitwerkende gevolgen van de aard en gerichtheid van ons huidig financieel economisch stelsel, zeg maar het averechts uitwerkende business as usual gebeuren. Volgens Nate zijn (zoals ik hem beluister) de verwachtingen van menigeen over onze toekomstige economie en de probleem oplossende rol van technologie niet realistisch en dat onze verwachtingen over de toekomst flink gekleurd worden door de cultuur waarin we heden ten dage leven. En als we als collectief wat meer open zouden staan voor andere vormen van welzijn en sociale omgangen (welke minder gericht zijn op steeds meer consumeren en bezit en ook minder competitie welke averechts uitwerkt), er in de toekomst ook met minder middelen en minder competitie een prima leven geleid kan worden welke meer in verhouding staat tot de draagkracht van de aarde. Een wereld die in de ogen van Nate Hagens niet goedschiks dan kwaadschiks (noodgedwongen) flink minder complex (infrastructuur, aard van financieel economisch stelsel) zal gaan zijn dan nu het geval is.

Marketing in een wereld met grenzen aan de groei

Een heleboel producten en diensten dragen niet bij aan levensnoodzakelijke benodigdheden voor de mensen op deze planeet. Een groot deel van de producten en diensten dienen om de vrijwel onverzadigbare luxe behoeften van de rupsjes nooit genoeg op deze aardbol te bevredigen en heel het marketing gebeuren draagt daar enorm aan bij door het beïnvloeden van de consumptie behoeften (van onder andere de rupsjes nooit genoeg). Aanzien welzijn, welvaart, maatschappelijke status en het ervaren van geluk in onze materialistisch ingestelde cultuur in hoge mate worden geassocieerd met het bezitten en gebruikmaken van allerlei producten en diensten, heeft het gehele marketing gebeuren op veel mensen een haast hypnotische invloed. In een oneindige groeiwereld kan laatstgenoemde weinig kwaad, maar in een wereld met grenzen aan de groei zal de aard en gerichtheid van ons sociaal economisch stelsel steeds meer averechts gaan uitwerken voor het grootste deel van de huidige en ook toekomstige generaties. Doorgeslagen marketing om maar zoveel mogelijk geld ‘te verdienen’ door onder andere de rupsjes nooit genoeg te verleiden tot het kopen en afnemen van boel van niet levensnoodzakelijke en vaak ook energie en grondstoffen verslindende producten en diensten.

Minder complexe wereld in wereld met grenzen aan de groei

In een wereld met grenzen aan de groei lijkt het me van wezenlijk belang om met zijn allen, vooral ook met het armste deel van een samenleving, zoveel mogelijk te bepalen welke producten en diensten noodzakelijk zijn om voldoende welzijn te creëren voor zoveel mogelijk mensen. In feite komt dat neer op het streven naar een minder complex systeem, welke minder energie en grondstoffen opeist en ook bijdraagt aan een gezonder milieu. Een samenleving die veel minder gericht is op luxe en meer bewust is van de grenzen van de draagkracht van de aarde. Laatstgenoemde vloekt met de aard en gerichtheid van ons huidig van groei afhankelijk en op schuld gebaseerd financieel economisch stelsel. In toekomstige artikelen op dit blogje zal aan laatstgenoemde wellicht nog de nodige aandacht besteed worden. Er zijn diverse invalshoeken hoe naar een en ander gekeken kan worden en welke oplossingen vanuit een grenzen aan de groei perspectief aangeboden kunnen worden. Het zullen geen oplossingen zijn voor de rupsjes nooit genoeg.

Ons op kapitalistische principes en op schuld gebaseerd en van (economische) groei afhankelijk financieel economisch stelsel functioneert mijns inziens goed in een wereld zonder grenzen aan de groei (of in ieder geval wanneer de grens aan de groei nog lang niet bereikt is). En vooral vanuit een energie en grondstoffen oogpunt en ook bijvoorbeeld vanuit een klimaat of wat breder getrokken een ecologisch oogpunt zijn er volgens diverse wetenschappers grenzen aan de groei die nu al bereikt is of zelfs al overschreden wordt.

Volgens diverse lieden, waaronder ook wetenschappers, dient ons huidig financieel economisch stelsel fundamenteel anders vormgegeven te worden, anders wordt het pappen en nat houden van een stelsel dat door haar aard en gerichtheid in een wereld met grenzen aan de groei niet levensvatbaar is en meer en meer averechts zal gaan uitwerken. Of anders verwoorde een stelsel dat steeds meer ten koste zal gaan van huidige en zeker ook toekomstige generaties wat betreft milieu, klimaat en het op een sociale wijze kunnen beschikken over levensnoodzakelijke producten en diensten.

Het pappen en nathouden door middel van het blijven vastklampen aan en bevorderen van ‘business as usual’ (van een onhoudbaar financieel economisch stelsel). Het vastklampen aan (doorgeslagen) marketing in de hoop dat door financiële hocus pocus en technologische oplossingen ‘business as usual’ de normaal van de dag zal blijven, is naar mijn bescheiden mening het volgen van een pad waarin de manier waarop men naar oplossingen zoekt het probleem is. Het probleem zit hem m.i. in het zoeken naar oplossingen om onze economie steeds verder te laten groeien in een wereld met grenzen aan de groei. Het streven naar een meer groene economie lijkt me prima, maar het streven naar groene continue economische groei, in feite het in stand willen houden van business as usual (inclusief instituten die als doel hebben economische groei te stimuleren), werkt in een wereld met grenzen aan de groei steeds meer averechts uit. Het streven naar betere technologie is prima, het is maar wat men beoogd te bereiken met al die technologie. Hoe realistisch is het om met behulp van technologie nog lange tijd economische groei te bewerkstelligen welke niet versneld leidt tot een zogenaamde “Seneca klif”?

Ongezonde schuldenberg en het cruciale belang van grondstoffen en energie

Er is wereldwijd een enorme berg aan (ongezonde) schulden gecreëerd, welke een enorme belofte inhoud voor de toekomst. Beloften welke door tekorten aan bijvoorbeeld grondstoffen en bruikbare energie niet aan voldaan kan gaan worden. Beloften waaraan alleen voldaan kan worden wanneer de groei van de (wereld)economie niet teveel structureel gaat afzwakken of zelfs negatief wordt. Een boel van papieren toekomstige claims waaraan niet voldaan kan gaan worden in het geval de (wereld)economie in onvoldoende mate blijft groeien . Of het gaat ten koste van degenen die nu die toekomstige claims opbouwen of het wordt afgeschoven op mensen die nooit in staat waren claims op toekomstige goederen en diensten op te bouwen, bijvoorbeeld in de vorm van opgebouwd pensioen. En naast de klimaatopwarming waarschuwen vooral wetenschappers die (ook) door een bio fysische en ecologische lens naar de economie kijken er al geruime tijd voor dat het steeds lastiger wordt om de wereldwijde energie en grondstoffen voorziening op peil te houden, laat staan nog verder te laten groeien. Vooral wat betreft netto energie gaat het snel bergafwaarts. En naast onder andere water en voedsel zijn energie en grondstoffen van fundamenteel belang voor onze economie. Technologie staat niet gelijk aan energie. Op papier, op laboratorium en op kleine schaal is er veel mogelijk, maar om een en ander op grote schaal te gaan toepassen is zacht uitgedrukt een enorme uitdaging. Bottlenecks die niet direct spelen op kleine schaal, maar wel spelen op grote schaal. En resources zijn nog geen reserves. Las bijvoorbeeld onlangs weer een artikel over ‘abiotic oil‘, alsof dat iets zegt over het tempo waarmee olie uit de grond ‘gepompt’ kan worden in de nabije of verdere toekomst. Alles wordt uit de kast getrokken om het geloof in oneindige groei maar in stand te houden.

Door de jaren heen zijn er in mijn ogen enorm veel illusionair optimistische artikelen in diverse media verschenen over hoe aan een toenemende energie en grondstoffen vraag tot in de verre toekomst (ook op een milieu verantwoorde wijze) voldaan kan worden. Bijvoorbeeld via een combinatie van brandstoffen verkregen uit bijvoorbeeld (bio) algen of via CTL (Coal to Liquids) tot kernfusie aan toe. En als we flink gaan inzetten op vergroening door middel van verdere elektrificering van onze energievoorziening, ons transport, het mijnen van essentiële grondstoffen/mineralen, noem maar op, dan staat ons zelfs volgens de in Parijs gevestigde energiewaakhond IEA een flinke uitdaging te wachten. Om grootschalige elektrificering mogelijk te maken, zijn er naast technische hobbels enorm veel grondstoffen nodig om dat binnen tientallen jaren te gaan realiseren.

IEA over afnemend aantal hoge concentratie mijnen als bottleneck voor flinke opschaling duurzame infrastructuur

In dit rapport afkomstig van het IEA wordt bijvoorbeeld op pagina 130 gewezen op het gegeven dat door de gemiddeld steeds verder afnemende concentraties van mijnen waaruit noodzakelijke elementen gedolven worden ten behoeve van het opbouwen en in stand houden van faciliteiten waarmee op “groene wijze” voorzien kan worden in elektriciteit. er steeds meer energie nodig is om in de toekomt op jaarbasis een bepaalde hoeveelheid van een element te mijnen:

Concerns about resources relate to quality rather than quantity. In recent years, ore quality has continued to decline across commodities as high-quality deposits (and higher-grade parts of the deposits) are exploited earlier. Technological improvement that allows the exploitation of lower-grade deposits has also played a role. For example, the average copper ore grade in Chile has decreased by 30% over the last 15 years. This brings about multiple challenges. Extracting metal content from lower-grade ores requires more energy, exerting upward pressure on extraction and processing costs and carbon dioxide (CO 2) emissions. Lower-grade ores also generate larger amounts of rock waste and tailings that require careful treatment. This means that, over time, strengthened efforts would be needed to offset underlying upward pressures on production costs.

En

Growing scrutiny of ESG issues: While minerals play a vital role in supporting clean energy transitions, energy is also crucial in the production of minerals. Due in part to declining resource quality, the production and processing of energy transition minerals are energy- intensive, involving higher emissions to produce the same quantity of product.

Tweede video:

Nog een tweede video waarin Nate Hagens en Simon Michaux van gedachten wisselen over naast “energie blindheid” de in hun visie ook heersende “Mineralen en materialen blindheid”. Onder andere de zogenaamd vierde industriële revolutie komt aan de orde (waar vooral het WEF op inzet) en de praktische onhaalbaarheid ervan (aldus Simon Michaux), Misschien dat er in een toekomstig artikel nog extra commentaar mijnerzijds komt bij onderstaande video.

Engelstalig commentaar behorende bij video 2:

On this episode, we meet with Associate Professor of Geometallurgy at the Geological Survey of Finland, Dr. Simon Michaux.

Why do humans ignore important mineral and material limits that will affect human futures? Dr. Michaux reveals how we are “minerals blind” — and the consequences of this myopia.

To shed light on the effects of our minerals blindness, Dr. Michaux explores the disconnect between experts in renewable energy and economic and government leaders.

Dr. Michaux offers individual strategies for us to overcome our energy and minerals blindness. How can we learn to adapt in order to overcome the coming challenges?

Dr. Simon Michaux is an Associate Professor of Geometallurgy at the Geological Survey of Finland. He has a PhD in mining engineering. Dr. Michaux’s long-term work is on societal transformation toward a circular economy.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Heeft door de boycot van Russische olie de ‘bruto’ wereldwijde olieproductie reeds haar piek bereikt?

“Following a supply decline of nearly 1 mb/d in April, losses could expand to around 3 mb/d during the second half of the year,” the IEA said, referring to Russia’s oil supply.

Boven getoonde Quote is afkomstig uit het het maandrapport van het IEA voor de maand mei, namelijk dat de Russische olieproductie in de maand april (2022) al met grofweg 1 miljoen vaten per dag is gedaald en dat de olieproductie aldaar in de loop van dit jaar (2022) nog met zo’n 2 miljoen vaten per dag verder ‘kan gaan’ afnemen. Dat is enorm veel. Het zal niet lang meer gaan duren eer naast de Russische olieproductie ook de Russische olie-export flink zal gaan dalen en dat gaan we over een paar maanden nog flink meer voelen dan nu al het geval is. En het is niet alleen de daling van de olie-export maar ook het type olie, want menig Europese raffinaderij is ingesteld op zogenaamde Russische ‘Oeral olie’ en dat kan niet zomaar vervangen worden door olie afkomstig uit overige delen van de wereld, zeker niet wat betreft de productie van diesel. Persoonlijk verwacht ik mede vanwege laatstgenoemde binnen nu en het eind van dit jaar een enorme dieselshock, namelijk een tekort aan diesel welke over een half jaar flink erger zal zijn dan nu het geval is. En diesel is nog steeds van het allerhoogste belang voor de wereldwijde economie. En de (verwachte) flinke afname van de Russische olieproductie en olie-export kan wel eens structureel gaan zijn, waardoor het jaar 2018 wel eens het definitieve ‘piekolie’ jaar kan gaan zijn. Maar meer hierover verderop in dit artikel.

Het jaar 2018 is tot nu toe het ‘piekolie jaar’

Op zogenaamde piekolie websites wordt zeker ook ‘de laatste tijd’ flink van gedachten gewisseld of de boycot van Russische olie er voor gaat zorgen dat het zogenaamde piekoliemoment (het jaar 2018) reeds gepasseerd is. Door het corona gebeuren was de wereldwijde olievraag flink ingezakt en de wereldwijde olieproductie volgde hetzelfde neerwaartse pad, maar nu de vraag naar olie weer noemenswaardig aan het toenemen is (met uitzondering van bijvoorbeeld China, een niet onbelangrijk olie importerend land) is het de vraag of de wereldwijde olieproductie na de terugval gedurende het coronagebeuren in de jaren 2020 en 2021, de komende jaren nog zodanig opgekrikt kan worden dat de gemiddelde wereldwijde olieproductie van het piekjaar 2018 nog overtroffen kan worden.

In onderstaande link wordt een grafiek getoond met daarin de gemiddelde maandelijkse wereldwijde olieproductie (ruwe olie en condensaten) voor alle maanden (van de afgelopen paar jaar) tot en met december 2021. Gemiddeld op jaarbasis is tot nu toe wat betreft de wereldwijde ‘ruwe olieproductie + condensaten’ (dus exclusief NLG’s) 2018 het piekjaar en wel met gemiddeld 82,9 miljoen vaten per dag. Het jaar 2019 is tot nu toe het op een na hoogste jaar met gemiddeld 82,3 miljoen vaten per dag, dat is slechts een beetje lager dan het jaar 2018. Klik in de in onderstaande link weergegeven grafiek op 5Y om ook de jaren 2018 en 2019 zichtbaar te krijgen:

https://ycharts.com/indicators/world_crude_oil_production

Diverse energie waakhonden en nieuwskanalen waarschuwen voor een potentieel enorme terugval in de Russische olieproductie tussen nu en eind van dit jaar (2022)

Zeer recentelijk heeft het IEA weer haar maandelijks olie rapport uitgebracht en volgens het rapport begint de daling van de Russische olieproductie nu echt serieus te worden, namelijk al grofweg 1 miljoen vaten per dag. De Russische olie export zit nog redelijk op peil maar het zal niet meer lang gaan duren dat naast de Russische olieproductie ook de Russische olie-export flink gaat afnemen en dat gaan we wereldwijd flink voelen. Naar mijn mening worden de gevolgen van een flinke terugval van de Russische olie-export in diverse media nog flink onderschat.

Het ziet er m.i. steeds meer naar uit dat het conflict nog een hele tijd kan gaan duren en Rusland niet de intentie heeft om haar troepen terug te trekken uit de nu door haar bezette delen van de Oekraïne, waardoor de sancties hoogstwaarschijnlijk nog aangescherpt gaan worden. De gevolgen van de nog steeds toenemende ban op Russische olie import is nu nog lang niet wat het over een half jaar kan gaan zijn. Het IEA verwacht dat in vergelijking met het begin van dit jaar (2022), op het eind van dit jaar, de Russische olieproductie met maar liefst 3 miljoen vaten per dag ingezakt zal zijn. Dat is enorm. Vooral Europa is een grote importeur van Russische olie, met name de zogenaamde ‘Oeral olie’. En als naast ruwe olie ook nog eens de dieselimport uit Rusland wegvalt, is de kans erg groot dat Europa binnen enkele maanden met enorme diesel tekorten van doen krijgt, veel grotere tekorten dan nu al het geval is.

Over het belang van diesel zijn bijvoorbeeld beide onderstaande video’s in mijn ogen wel interessant:

Namelijk deze video:

En ook deze video. Quote uit onderstaand video: “diesel is the fuel that powers the economy,”:

Ook in de rest van de wereld zijn de diesel opslagvoorraden in vergelijking met voorgaande jaren al extreem laag. Diverse Europese olieraffinaderijen zijn, zeker ook voor de dieselproductie, ingesteld op Oeral olie en die Oeral olie valt niet zo maar te vervangen door olie uit andere delen van de wereld. Er is sowieso wereldwijd al een afnemende raffinage capaciteit vanwege onvoldoende investeringen in nieuwe raffinage capaciteit, maar dat is weer een ander verhaal. En er is ook nog een redelijk grote kans dat Rusland de aardgasvoorziening naar Europa grotendeel gaat stil leggen, Dat zou voor komende herfst en winter een flinke ramp gaan inhouden, want in de herfst en winter is er in vergelijking met lente en zomer flink minder zonne-energie beschikbaar voor onder andere de opwekking van elektriciteit. En mijns inziens duurt het nog heel veel jaren eer hernieuwbare energie in staat zal zijn om in voldoende mate een flinke terugval in aardgas en olie aanbod te compenseren.

Het IEA maandelijks olie rapport (mei 2022)

Een quote uit het mei IEA maand rapport:

Despite mounting international pressure and falling oil production, Russian exports have so far held up by and large. But now major trading houses are winding down deals ahead of a 15 May deadline to halt all transactions with state-controlled Rosneft, Gazprom Neft and Transneft. Following a supply decline of nearly 1 mb/d in April, losses could expand to around 3 mb/d during the second half of the year.

Commentaar: Volgens het IEA zal vanaf mei 2022 tot het eind van 2022 de Russische olieproductie nog met grofweg 2 miljoen vaten per dag gaan dalen. Dat is enorm. Het is natuurlijk afwachten in hoeverre laatstgenoemde bewaarheid gaat worden.

Nog een quote uit het IEA rapport:

Russia shut in nearly 1 mb/d in April, driving down world oil supply by 710 kb/d to 98.1 mb/d. Over time, steadily rising volumes from Middle East OPEC+ and the US along with a slowdown in demand growth is expected to fend off an acute supply deficit amid a worsening Russian supply disruption. Excluding Russia, output from the rest of the world is set to rise by 3.1 mb/d from May through December.

Commentaar: Het IEA is volgens diverse piekolie websites enorm optimistisch over de olieproductie toename tot eind van dit jaar 2022 in de rest van de wereld buiten Rusland, namelijk met ruim 3 miljoen vaten per dag. Het meest optimistische scenario welke ik las op bijvoorbeeld http://www.peakoilbarrel.com is dat (Rusland niet meegerekend) de wereldwijde olieproductie tot het einde van dit jaar (vanaf mei 2022 gerekend) nog met hooguit 2 miljoen vaten per dag opgekrikt kan worden, maar dan dient alles mee te zitten en alle olie exporterende landen alles op alles te zetten om hun olieproductie zo veel mogelijk op te krikken. De kans op laatstgenoemde is erg klein.

Volgens bijvoorbeeld dit artikel zal ook de stijging van de Amerikaanse schalieolie productie flink minder hoog gaan uitvallen dan waar sommige invloedrijke energiewaakhonden zonder duidelijke onderbouwing vanuit gaan. Ook op bijvoorbeeld http://www.oilprice,com verschijnen de afgelopen maanden regelmatig artikelen, bijvoorbeeld dit artikel, waarin gewaarschuwd wordt dat de stijging van de Amerikaanse schalie olieproductie dit jaar en ook de komende jaren waarschijnlijk flink minder hoog zal gaan uitvallen dan sommige energie waakhonden vanuit gaan. Oorzaken van laatstgenoemde zijn tekorten aan van alles en nog wat, zoals bijvoorbeeld mankracht, fracking materiaal, bruikbaar zand, stalen buizen, het uitgeput raken van de meest lucratieve locaties, noem maar op.

Ook bijvoorbeeld op de website van spglobal staat een uitgebreid artikel over de verwachte Russische oliesituatie en dat is behoorlijk pessimistisch.

Energie waakhonden hebben mijns inziens ook een politieke functie, om bijvoorbeeld naast pessimistische berichtgeving ook positieve berichtgeving te plaatsen (ook al wordt dat optimisme onvoldoende onderbouwd) om bijvoorbeeld niet teveel pessimisme in de financiële markten te veroorzaken. Verder is ook het optimisme van het IEA over door haar verwachte maandelijkse toename van de olieproductie in de OPEC landen tot nu toe niet bewaarheid geworden en volgens diverse analisten zal dat (voorlopig) niet gaan gebeuren.

Onderstaande afbeelding is afkomstig van de peakoilbarrel website:

Het Engelstalig commentaar bij de hierboven getoonde grafiek:

This chart also projects world C + C production out to December 2023. It uses the May 2022 STEO report along with the International Energy Statistics to make the projection. (Red markers).

It projects that world crude production in December 2023 will be 81,981 kb/d, 1,138 kb/d lower than projected in the April report. It is also 1037 kb/d lower than the January pre-covid rate of 83,018 kb/d and 2,524 kb/d lower than the November 2018 peak.

Comparing the near term July 2022 production between the two charts, the updated May chart shows a drop of 876 kb/d over the chart posted last month.

Could the plateauing shown in the later half of 2023 be an early confirmation that peak oil occurred in November 2018 at 84,505 kb/d?

De schrijver werpt de vraag op (zie vet gemaakt tekstdeel in bovenstaande quote) of dat boven getoonde grafiekverloop alvast een vroegtijdige bevestiging is dat het ‘piekolie productie moment’ november 2018 betrof?

Om dit hoofdstukje af te ronden nog een quote uit dit artikel te vinden op ‘oilprice website’:

Restrictions, combined with the lack of access to Western technology to pump harder-to-recover oil and enhance production from maturing wells will hit Russia’s oil industry not only in the near term but also in the long term, analysts say.

Als, boven vermelde quote bewaarheid gaat worden, namelijk dat de Russische olieproductie ook de komende jaren met vele miljoenen vaten per dag minder zal zijn dan recentelijk nog het geval was, dan lijkt me de kans erg groot dat 2018 het ‘definitieve’ jaar blijft met (op jaarbasis) de gemiddeld hoogste olieproductie (ruwe olie en condensaten).

Bruto olieproductie

In de titel van dit blogartikel staat bruto. omdat er niet gecorrigeerd is op de hoeveelheid aan olievaten die gemiddeld per dag ten behoeve van de oliewinning benodigd zijn (laatst genoemde is ook erg lastig te meten). Als ik diverse bronnen mag geloven is de teneur dat er steeds meer vaten aan olie nodig zijn om een bepaalde hoeveelheid aan olie uit de grond te ‘pompen’. In het algemeen geldt dat het steeds meer bruikbare energie kost om een bepaalde hoeveelheid aan bruikbare energie te verkrijgen. Bovenop laatstgenoemde zijn er ook steeds meer andere fossiele brandstoffen (vooral aardgas) en ook ook materialen nodig om een bepaalde hoeveelheid olie uit de grond te ‘pompen’. Al die extra middelen om de olie uit de grond te krijgen vertaald zich ook in termen van geld, namelijk dat gemiddeld gezien de kosten om een bepaalde hoeveelheid aan olie uit de grond te krijgen steeds verder oplopen.

Er zitten nog heel veel hulpbronnen aan olie in de grond, maar slechts een klein deel is ook met zeer hoge olieprijzen ‘economisch winbaar’. Eenvoudig gesteld gaat het volgende op: Als de olieprijzen stijgen wordt er meer van de olie die in de grond zit economisch winbaar. Als men puur door een financiële bril zou kijken, kan men redeneren dat wanneer de olieprijzen stijgen er meer olie uit de grond gehaald kan worden en volgens de onzichtbare hand principe er vanzelf steeds betere technologie zal verschijnen waardoor als het ware tot in het oneindige de wereldwijde olieproductie opgekrikt kan worden, want er zitten nog vrijwel oneindig veel oliemoleculen in de grond. Maar economisch winbaar is in mijn ogen enigszins misleidend, want olie die hij heel hoge olieprijzen pas economisch winbaar zijn vergt een steeds grotere hoeveelheid aan bruikbare energie en overige middelen (staal, mankracht, geld, noem maar op) om dagelijks een bepaalde hoeveelheid aan olie te winnen. En heden ten dage is er zowat aan alles al een tekort. Men dient steeds meer relatief schaarse middelen in te zetten in de oliewinning, waardoor er minder van een schaars middel voor overige activiteiten overblijft, bijvoorbeeld voor activiteiten die niet met de energie voorziening of grondstoffen voorziening van doen hebben.

Economen die door een bio fysische lens naar de economie kijken, hebben het vaak over een afnemende ERoEI in plaats van over economisch winbaar, want economisch winbaar doet suggereren dat als de prijs van een bepaald cruciaal product of dienst maar voldoende stijgt het product (denk bijvoorbeeld ook aan petrochemische producten) of dienst altijd wel in voldoende mate beschikbaar zal blijven en bij flink hoge prijzen flink wat middelen verkwanselen aan eindig beschikbare brand- en grondstoffen, omdat het in termen van geld nog steeds winstgevend is.

Als men puur door een financiële bril naar het energie en grondstoffen gebeuren blijft kijken is mijns inziens de kans een stuk hoger dat men tegen een zogenaamde Seneca klif (zeer snelle ineenstorting) gaat aanlopen dan wanneer men vanuit een bio fysisch perspectief naar het energie en grondstoffen gebeuren kijkt. Door puur door een financiële lens naar ons op schuld gebaseerd en van economisch groei afhankelijk financieel economisch stelsel te kijken en daarbij expliciet of impliciet ervan uit te gaan dat via de zogenaamde onzichtbare hand in het marktgebeuren er altijd wel een oplossing verschijnt waardoor business as usual tot in de verre toekomst de normaal van de dag zal blijven, worden benodigde ‘meer fundamentele oplossingen’ in de gehele wijze van economie bedrijven terzijde geschoven, omdat het niet past in de denkwereld van menig econoom, beleidsmaker, politicus of wie dan ook die heel hun leven geleerd hebben door een specifieke lens naar het gehele economische gebeuren te kijken. Samengevat kan men zeggen dat vanuit een netto energie perspectief vanwege de afnemende ERoEI de wereldwijde netto olie voorziening veel beroerder aan het worden is dan de wereldwijde bruto olie voorziening.

Tim Morgan

Er zou op dit blogje nog een deel 3 over ECoE (Tim Morgan) verschijnen, maar dat is er helemaal bij ingeschoten. In kader van ook in termen van geld toenemende kosten in de wereldwijde energie en grondstoffen voorziening, hieronder een linkje naar een recent artikel op de blog van Tim Morgan. In mijn ogen zeer de moeite van het lezen waard.

https://surplusenergyeconomics.wordpress.com/2022/04/28/227-pictures-of-imperfection/#comments

Quote:

There can be no ‘fix’ – financial or technological – for these problems. Monetary manipulation has done no more than buy some time (at huge expense) for a failing system.

Geplaatst in Uncategorized | 4 reacties