Vervolg op ‘verdwenen’ 21000 miljard dollar verhaal

Wordt in bijvoorbeeld de Washington Post het ‘missing dollar’ verhaal doelbewust enorm gebagatelliseerd en zelfs deels verkeerd weergegeven? Het zijn per slot van rekening commerciële media die onderdeel uitmaken van de gevestigde orde en ‘gedegen’ omgaan met informatie die de nationale veiligheid in het geding kan brengen, waarbij het me erg waarschijnlijk lijkt dat niet alle nieuws (en dan doel ik niet alleen op fake nieuws) door de hoogste echelons binnen de organisatie goedgekeurd worden, al was het in het kader, onder het mom van nationale veiligheid. Vermoed, zeker ook in de VS, dat de roep om meer transparantie in het grote geld gebeuren alleen maar luider zal gaan worden. Over geldcreatie, bijvoorbeeld de rol van private en centrale banken en overige instituten hierin, de ‘financialisering’ [ dit onderwerp komt in mijn deel 3 over economie, energie etc. straks nog ruim aan bod], de macht van het grote geld, de aard van ons financieel economisch stelsel.
Het voorschotelen van fake news onder het mom van bestrijden van fake news?

Ik volg het 21 biljoen dollar verhaal al wat langer. Het interesseert me dermate dat op deze blog op dit onderwerp hoogstwaarschijnlijk in toekomstige artikelen verder aandacht besteed zal gaan worden.

Er volgt nog linkje naar het relevante Washington Post artikel met uitleg mijnerzijds (eigenlijk uitleg van derden waarin ik me goed kan vinden) waarom in dit Washington Post artikel voor menig persoon op toch wel opzichtig slinkse wijze onder het mom van fact checking het 21 biljoen ‘missing’ dollar verhaal enorm gebagatelliseerd wordt met allerlei aannames die als feiten gepresenteerd worden (in de trant van geloof ons maar op ons woord). [In een vervolgartikel kom ik hier hoogstwaarschijnlijk nog wel op terug. Andere zaken eisen teveel mijn aandacht op om dit verhaal in alle rust af te ronden, maar dat terzijde.] Een tweet van ene Alexandria Ocasio-Cortez waarin de ’21 biljoen missing dollar’ vergeleken worden met de kosten van ‘medicare for all’ wordt gebruikt als soort van bliksemafleider. Maar goed, later hierover meer. Het is in ieder geval wel al duidelijk dat er onder andere bij het Amerikaanse ministerie van defensie wel heel erg slordig met het rapporteren van het financiële gebeuren omgegaan wordt en ook mede onder het mom van nationale veiligheid de inzichtelijkheid van het financiële gebeuren wel heel erg ondoorzichtig is gemaakt. Dat er als het ware sprake is van een dubbele boekhouding, eentje voor het publiek en eentje voor ‘intern gebruik’. Degenen die het 21 biljoen dollar verhaal sterk willen bagatelliseren of zelfs als fake news willen afdoen, zullen er naar mijn bescheiden mening niet zo makkelijk mee wegkomen.

Er valt flink wat te vertellen over het hele gebeuren rond dit missing dollar verhaal. Veel te veel om even 123 allemaal samen te vatten.;)

Alvast twee linkjes naar rente artikelen die gaan over het 21000 miljard dollar verhaal:
1)
https://www.forbes.com/sites/kotlikoff/2019/01/09/holding-u-s-treasuries-beware-uncle-sam-cant-account-for-21-trillion/#55d435587644
2)
https://www.rollingstone.com/politics/politics-features/secret-government-spending-779959/

Alvast twee recente video’s…
Een eerste video van ‘Corbett Report’ waarin een interview met Dr. Mark Skidmore van de Michigan State University over de ‘missing 21000 miljard dollar’:

En een tweede video waarin Catherine Austin Fitts, een dame die al vanaf eind jaren 90 van de vorige eeuw bovenop het missing dollar gebeuren zit haar verhaal vertelt. Ze heeft het bijvoorbeeld over soort van ‘financiële staatsgreep’, over ‘geheim geld’ in de VS. Uitgebreid verhaal is dat.
Er valt heel veel over haar te schrijven. Ze is nogal uitgesproken over veel dingen. Ik beweer niet dat ze het helemaal bij het rechte eind heeft, maar wel dat heel wat aspecten van haar verhaal niet zomaar weg te wuiven zijn en wel degelijk een onderbouwing hebben. Dat er zowel linksom als rechtsom in de VS flink ‘misbruik’ gemaakt wordt van ‘geheim geld’ met wereldwijde impact!?

Stukje in video welke over financiële staatsgreep gaat met verder in mijn ogen allerlei ‘gespeculeer’, maar wil niet zeggen dat er bij sommige aspecten van haar verhaal geen kern van waarheid kan schuilen, integendeel:

En de gehele video:

Dit verhaal wordt hoogstwaarschijnlijk nog vervolgd in een nieuw artikel op deze blog. 😉

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Overaanbod aan lichte olie en onderaanbod aan middelzware olie

Update 16 februari 2019:
https://oilprice.com/Energy/Crude-Oil/Worlds-Largest-Offshore-Oil-Field-Partially-Shut-Down.html
De terugval van de olieproductie in het buiten de kust gelegen olieveld ‘Safaniyah’ is in tegenstelling tot eerdere berichten slecht gedeeltelijk en veroorzaakt door een breuk in een belangrijke stroomkabel. Ook zonder de terugval van de olieproductie in Safaniyah blijft aldus het hierboven gelinkte artikel het aanbod van middelzware en zware olie onder druk staan.

Quote uit artikel:

The Safaniyah oil field in Saudi Arabia—the world’s largest—is producing at a reduced capacity after a ship’s anchor cut a main power cable, Reuters reports citing a knowledgeable source. An earlier report from MarketWatch quoted information from Energy Intelligence suggesting production at the filed had completely stopped, sparking worry about global heavy oil supply.

The worry was justified: with Venezuela sliding more deeply into chaos and with new U.S. sanctions reducing the flow of Venezuelan heavy crude to refineries, another heavy crude-producing field outage is exactly what the market does not need.

Safaniyah has a production capacity of over 1 million barrels of heavy crude: reason enough for the market to get excited or worried, or both. However, now that there is more information about the possible cause of the outage and its extent, this excitement or worry might calm down.

Einde update 16 februari 2019.

Update 15 februari 2019:
Ter aanvulling op het oorspronkelijke verhaal van 28 januari jongstleden het volgende…
Er is in kader van dreigende toenemende tekorten aan met name diesel op internet momenteel flink aandacht voor de tekorten aan vooral zware en middelzware olie. Ook in de mainstream media wordt er de nodige aandacht aan besteed. In een toekomstig artikel zal daar op deze blog zeer waarschijnlijk op teruggekomen worden. En diesel is voor de wereldeconomie volgens menig analist nog veel belangrijker dan benzine. Aan benzine is voorlopig nog geen tekort, integendeel.
Vers van de pers:
Als het volgende zeer recente bericht klopt, zal het dieselaanbod (en als ik me niet vergis ook kerosine aanbod) eenvoudig gesteld nog krapper worden dan nu al het geval is:
Sinds een dag of wat geleden is er sprake van een plotselinge terugval van misschien wel 1 miljoen vaten per dag aan zware olie in het werelds grootste buiten de kust gelegen ‘olieproducerende’ veld ter wereld, namelijk het Saoedische Safaniyah!
Middelzware en zware olie zijn heel belangrijk om de wereldwijde dieselvoorziening op peil te houden.
Als het bericht waar is en de flinke terugval gaat enige tijd aanhouden, dan gaat dat wellicht merkbare gevolgen hebben voor de dieselvoorziening en hoogstwaarschijnlijk ook voor de dieselprijzen. Ik las op blogs dat de dieselprijzen in verhouding tot benzineprijzen al sinds enige tijd noemenswaardig ‘duurder’ (minder goedkoop) aan het worden zijn.
Diesel en kerosine zijn belangrijk in verband met onder andere de maakindustrie, de mijnbouw, de landbouw, zwaarder transport, de scheepvaart en de luchtvaart.

https://www.marketwatch.com/story/saudi-aramco-halts-oil-output-at-the-worlds-largest-oilfield-report-2019-02-14
Quote:
“Saudi Aramco halted oil output this week at Safaniyah, the world’s largest offshore oilfield, Energy Intelligence reported Thursday, citing sources familiar with the matter, according to a tweet from Amena Bakr, senior correspondent at the news and research service provider. Further information was only available through subscription-based Energy Intelligence. The potential impact on oil prices depends on how long output at the oilfield is down, said Phil Flynn, senior market analyst at Price Futures Group. “The thinking is that the field produces heavy crude, and the world is short of that [type of] oil.” The unplanned shutdown takes out another 1 million barrels a day of heavy oil from the market, Alex Schindelar, executive editor of content & strategy at Energy Intelligence Group tweeted Thursday, adding that the heavy crude oil market was already tight because of the OPEC output cuts and U.S. sanctions on both Iran and Venezuela. In electronic trading, March WTI oil CLH9, +0.74% was at $54.51 a barrel, after settling at $54.41 on the New York mercantile Exchange”.

https://seekingalpha.com/news/3433711-saudi-halts-production-worlds-largest-oilfield-unplanned-shutdown-report
Quote:
“Saudi Aramco halted oil production this week at Safaniyah, the world’s largest offshore oilfield, in an unplanned shutdown that removes 1M bbl/day of heavy crude from the market, according to a report from Energy Intelligence.

The potential impact on oil prices depends on how long the field is down, says Price Futures Group’s Phil Flynn, and “the thinking is that the field produces heavy crude, and the world is short of that [type of] oil” because of the OPEC output cuts and U.S. sanctions on Iran and Venezuela”.

Einde update 15 februari 2019.

Oorspronkelijke verhaal:
Een tussendoortje in kader van grenzen aan de groei.
Deel 3 over economie, energie enzovoorts laat door nieuwe inzichten [namelijk extra informatie over resource based economy, technocratie, anarchistisch kapitalisme en eco-socialisme] nog even op zich wachten. 😉

Rol van diverse oliesoorten
Op deze blog is al eerder stilgestaan bij de rol van verschillende oliesoorten bij onder andere de diesel, benzine en kerosine voorziening. Dat er een tekort dreigt te ontstaan aan met name diesel en dat er voorlopig nog een overaanbod is aan benzine.
Op basis van wat ik gelezen heb is diesel nog een stuk belangrijker voor de wereldeconomie dan benzine. Met behulp van diesel wordt wereldwijd heel veel zware arbeid verricht.

Artikel in verband met overaanbod benzine en onderaanbod diesel
Onderstaand aandacht voor een recente artikel welke in kader staat van overaanbod aan benzine en onderaanbod aan diesel:
Een artikel uit de hand van Nick Cunningham.
Ik beweer niet dat het artikel van Nick C. de volledige waarheid in pacht heeft, maar wel dat de informatie uit het artikel zeker niet zomaar uit de lucht komt vallen. Er is in kader van met name diesel, benzine en kerosine in het verleden door diverse analisten al gewezen op het belang van verschillende olietypen.
Raffinaderijen spelen in dit verhaal een belangrijke rol. Er zijn bijvoorbeeld raffinaderijen die ingesteld zijn op het verwerken van lichte zoete olie en raffinaderijen die ingesteld zijn op het verwerken van middelzware olie.
Bij de verwerking (raffinage) van lichte zoete olie wordt verhoudingsgewijs flink wat benzine verkregen en bij de verwerking (raffinage) van middelzware olie wordt verhoudingsgewijs meer diesel verkregen.
Kort samengevat dreigt er (volgende klinkt misschien wat vreemd) door een overaanbod aan benzine een extra groot tekort aan met name diesel.

Ingezoomd op het artikel van Nick Cunningham
Hieronder wordt aan de hand van quotes uit het artikel van Nick Cunningham nader stilgestaan de belangrijke rol van raffinaderijen bij de verwerking van diverse typen aan olie, met enig voor mij interessant gespeculeer over de mogelijke gevolgen van een overaanbod aan lichte olie en een ‘onderaanbod aan middelzware olie op de olieprijzen:

1)

The bottom line is that gasoline supply is surging while the market for other products is tightening up. There are multiple reasons for this. First, the crude slate itself is helping to create these imbalances. The surge of U.S. shale production has made the global crude mix lighter and sweeter. Light sweet oil tends to produce relatively more gasoline when it is refined. Medium and heavier oils produce more diesel and other middle distillates, and less gasoline.

2)

Shale output has surged in recent years, leaving refiners with more gasoline-friendly crudes to process. At the same time, because of skyrocketing shale production, OPEC+ is backing out barrels in order to avoid a glut of crude. But many producers within the cartel churn out medium and heavy barrels. So, light oil from U.S. shale is surging while medium and heavier barrels are being held back.

3)

There are a few more factors driving the divergence in the crude slate. Venezuela has been suffering from steep declines for well over a year. The South American OPEC member produces heavy oil. Any unexpected outage in Venezuela, due to unfolding political crisis there, would magnify these trends. Mexico, another heavy oil producer, has seen its output deteriorate for years, albeit at a more gradual pace than Venezuela. Iran, too, is losing supply.

4)

Again, the upshot is that light oil from U.S. shale has surged at a time that heavier producers from elsewhere have suffered declines. Heavier and sour crudes, which have historically traded at a discount, are seeing upward pricing pressure. “Sour [crude prices are] strong because the West is net short sour crude,” a Singapore-based trader told S&P Global Platts.

5)

The effect on the products markets is even starker – prices for gasoline are slumping but those for diesel and other distillates are trading at a premium. While refiners can tweak their inputs somewhat, there are limits to how they adjust to the changing mix of crude. Some refiners are simply more equipped to handle heavier oils, others can handle lighter mixes.

6)

Still, as product prices go haywire, refiners are trying to ramp up supplies of diesel and other distillates. But, with more diesel comes more gasoline. Refiners can’t simply produce one without the other. As a result, as refiners chase diesel barrels, they are dumping more gasoline onto the global market, exacerbating the emerging glut.

7)

The “gasoline glut keeps getting worse,” U.S. investment bank Jefferies said in a note on Friday.

“Last week saw gasoline stocks reach their highest level since records began, so it comes as no surprise that crack spreads for gasoline are under pressure,” Commerzbank wrote in a note on Friday. “Crack spreads in the US are at a 5½-year low of just $5.5 per barrel, while in Europe they are even negative.” European refiners are having trouble finding a home for their gasoline, Bloomberg reports.

[even speculeren…misschien speelt met name in Europa een overaanbod aan benzine en dreigend onderaanbod aan diesel mede een rol bij het promoten van benzine auto’s ten nadele van dieselauto’s. Vanwege de flink gestegen Amerikaanse schalie olieproductie heeft de VS het overschot aan benzine uit Europa niet meer nodig.]

8)

There are still more reasons for the disruption in the oil supply mix. The International Maritime Organization (IMO) has rules on marine fuels that take effect at the start of 2020. Those rules require ships to cut the concentration of sulfur in their fuels significantly. That means that ships will have to stop running on heavy fuel oil, which is high in sulfur. To replace dirtier fuels, many ships will switch to middle distillates. That may ease the pressure on heavier sour oils, but it could also put even more pressure on diesel and gasoil (another distillate) supplies.

9)

At some point, refiners may not be able to take on more light oil as they reach a limit. “If you analyze the refining system of the world, they are designed to take a certain percentage of light crude that cannot be changed dramatically,” Pedro Antonio Merino Garcia, chief economist at Repsol said at the Argus Americas Crude Summit in Houston, Texas.

Ultimately, that means refiners may have to curtail processing rates, which would undercut demand for crude oil, potentially pushing crude oil prices down.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Groene Amsterdammer 2015: De overheid is géén bedrijf.

Rutte stelt zich op als de human resources manager die hij vroeger bij Unilever was, met ons als zijn personeel, zijn human capital, dat moet worden gemanaged en optimaal moet renderen.

Onlangs trof ik een artikel aan uit 2015 in de Groene Amsterdammer. Ik was in positieve zin verbaast dat het artikel een deel van mijn gedachtegoed goed verwoord, veel beter dan ik het zelf zou kunnen.
Het gaat vrij geïnterpreteerd over het gif van het neoliberalisme waar diverse politieke partijen of ‘ingetrapt’ zijn of doelbewust voor gekozen hebben. De in mijn ogen negatieve gevolgen daarvan zijn tot in alle gaten van ons maatschappelijk leven doorgedrongen.
Aan het begrip ‘individuele vrijheid’ wordt zodanig invulling gegeven dat het ten koste gaat van de solidariteit. Verdeel en heers.
Ik gun mezelf de vrijheid om de tekst van het artikel hieronder letterlijk weer te geven.
Het artikel legt zichzelf goed uit en daarom laat ik verder commentaar mijnerzijds achterwege. Mijn commentaar schept waarschijnlijk alleen maar verwarring. 😉
Wel ga ik bepaalde tekstdelen nog vet maken om een en ander te benadrukken.

Relatieve (materiële) armoede is voor menigeen nog wel te verteren, maar het bijbehorend stigma maakt het m.i. minder verteerbaar.

Naar dit onderwerp wordt waarschijnlijk nog verwezen in deel 3 van mijn serie over ‘geld, economie, grondstoffen, energie enzovoorts…’.
Dan wordt onderstaand verhaal geplaatst in een grenzen aan de groei perspectief, waardoor (voor mij) onderstaande extra betekenis krijgt, maar wel met extra dimensies.

De PvdA heeft met de omhelzing van het neoliberalisme de electorale afstraffing vooral aan zichzelf te wijten, vinden de Nederlandse socioloog Willem Trommel en zijn Vlaamse collega Mark Elchardus. ‘De PvdA moet terug naar haar waarden.’

Waarom zou iemand die links wil stemmen zijn keuze nog op de pvda laten vallen? In plaats van tegenbeweging zijn de sociaal-democraten bondgenoot van het neoliberalisme. In ideologisch opzicht is dat een fataal verbond, zegt socioloog Willem Trommel, waardoor de pvda niet meer de maatschappijkritische factor van weleer is. ‘Neoliberaal denken is nogal agressief antimaatschappelijk, gericht op een politiek van sociale ontbinding’, zegt hij. ‘Daarmee staat het haaks op de waarde die het hart van de sociaal-democratie uitmaakt: solidariteit. Waardoor verkeert de pvda in een diepe crisis? Doordat ze meeloopt met het neoliberalisme.’

De schijn is anders. Ook onder sociaal-democraten wordt de term ‘neoliberalisme’ in afkeurende zin gebruikt. Er lijkt weer een ideologische vijand opgedoken, hoe ongrijpbaar ook. Maar nieuwe politiek heeft dat nog niet opgeleverd, ondanks de alternatieven die de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de pvda, aandraagt. Het neoliberale doel van een overheid die zich terugtrekt uit de publieke dienstverlening geeft nog altijd richting aan het beleid.

De kernidee van het neoliberalisme luidt dat het bedrijf de optimale organisatievorm is voor de inrichting van de samenleving. Diensten met een vormende of maatschappelijke functie zoals het onderwijs, de cultuur en de zorg moeten bedrijfsmatig worden georganiseerd, met onderlinge concurrentie als het mechanisme dat voor de beste prestaties borg staat. Onder het neoliberale regime wordt ook het individu beoordeeld op zijn productiviteit en concurrentievermogen, een maatstaf die politiek tot uitdrukking komt in de totem die voor de ‘hard werkende Nederlander’ is opgericht. ‘Niet-productieve’ krachten als kunstenaars, asielzoekers en werklozen valt een stiefmoederlijke behandeling ten deel.

Volgens Trommel verwaarloost de pvda haar relationele mensbeeld. Het individu dat niet zonder anderen kan om vooruit te komen en de zin van zijn bestaan mede aan die anderen ontleent, maakt in dat beeld plaats voor de ‘onderneming ik’ die met ‘zelfmanagement’ vorm krijgt. Over dat fenomeen van het ondernemer zijn van je eigen leven schrijft Trommel, als hoogleraar beleids- en bestuurswetenschappen verbonden aan Vrije Universiteit, in Omstreden vrijheid, het nieuwe jaarboek van de Wiardi Beckman Stichting.

Vanuit de politiek worden mensen voortdurend aangespoord zichzelf te overtreffen, constateert Trommel. ‘Versoepeling van het ontslagrecht, bevordering van het zzp’er-schap, privatisering van de sociale zekerheid zijn voorbeelden van beleid dat de groei van de ik-onderneming moet bevorderen. Het individu mag zich niet verschuilen in een veilige sociale context of de zekerheid van een levenslange baan. Er valt immers zoveel meer uit het leven te halen.

Een van de gevolgen is dat de risico’s die mensen in hun leven lopen vooral worden toegeschreven aan eigen keuzes. ‘Ooit was het een handelsmerk van de sociaal-democratie dat ongelijkheid in levenskansen in de eerste plaats het gevolg was van maatschappelijke tekortkomingen. Nu beziet men het leven als de uitkomst van een groot aantal persoonlijke keuzes. Tegenslag is dan eerder een gevolg van slecht zelfmanagement dan van het lot.’

De hoofdlijn van het kabinet is een terugtredende overheid die burgers wil disciplineren tot rendabele burgers, al brengt de pvda hier en daar correcties aan. Dat beleid is vanzelfsprekend, niet omdat het objectief gezien het enige juiste is, maar omdat de achterliggende visie op de overheid en de verzorgingsstaat geen onderwerp van debat meer vormt. Wat maakt het neoliberalisme aanlokkelijk voor de sociaal-democratie? Welke gevolgen heeft dat voor de beleidskeuzes die de pvda maakt en voor haar positie in het politieke krachtenveld? Is er een sociaal-democratisch alternatief voor deze tijd te formuleren?

Deze vragen komen aan de orde in een gedachtewisseling met Trommel en zijn Vlaamse collega-socioloog Mark Elchardus, emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Brussel en een van de andere auteurs van Omstreden vrijheid. Voor een emancipatiepartij is het een aanlokkelijke gedachte dat haar taak is volbracht en het individu zich volledige autonomie heeft verworven. Maar daarmee gelooft de pvda in een fictie, zeggen beide auteurs, met als gevolg dat neoliberalisme de beleidsmatige keuzes bepaalt in kwesties waarin vrijheid, gelijkheid en solidariteit in het geding zijn.

Zetten ze hun verhaal niet wat te zwaar aan? Elchardus licht toe: ‘Ik geloof in het individualisme, als een isme, een politiek streven, in dit geval naar het recht op zelfbeschikking. Het heeft ons leven ten goede veranderd. We zijn zelfstandiger dan ooit en hebben ons bevrijd van geloofsdwang en loos gezag. We hoeven niet meer geknield te leven. Maar het is een vergissing, met ingrijpende gevolgen, om aan te nemen dat dit emancipatieproces is voltooid en we nu een maatschappij hebben van economisch zelfredzame, autonome individuen. Anthony Giddens, de intellectuele goeroe van de Derde Weg, heeft die vergissing in de sociaal-democratie geïntroduceerd.’

Het cruciale element in Giddens’ redenering is dat de maatschappelijke instellingen aan de beurt zijn om zich aan te passen aan de voltooide emancipatie. In de praktijk van het beleid houdt dat in dat de overheid allerlei verantwoordelijkheden die vroeger voor rekening van het collectief kwamen nu op individuen afschuift.

Elchardus: ‘We worden overladen met verantwoordelijkheden, ook voor keuzes die onze beschikkingsmacht te boven gaan doordat ze voor ons te groot, te complex, te onoverzichtelijk zijn. Dan wordt de eigen verantwoordelijkheid een dogma waarmee de politiek de verzorgingsstaat diep in het hart kan raken.’
‘Net als de liberalen doen de sociaal-democraten het voorkomen alsof vrijheid in de eerste plaats een individuele prestatie is’

Volgens de Vlaamse socioloog gelooft de sociaal-democratie niet meer in collectieve actie om het individu te helpen ontsnappen aan armoede, onveiligheid, onwetendheid. Ooit was dat geloof de drijfveer achter de opbouw van de verzorgingsstaat, met een zware verantwoordelijkheid voor de overheid om onderwijs, zorg, wonen en het pensioen voor iedereen betaalbaar en toegankelijk te houden.

‘De bron van vrijheid lag in het succes van die collectieve actie die mensen in staat stelde tot een grotere grip op hun eigen lot. Niets heeft de mensen meer vrijheid gegeven dan de verzorgingsstaat. Maar net als de liberalen doen de sociaal-democraten het nu voorkomen alsof vrijheid in de eerste plaats een individuele prestatie is. Ze laten de mensen geloven dat de loop die hun leven neemt volledig is te verklaren door hun persoonlijkheid, hun karakter en de keuzes die ze maken.’ Daarmee importeert de sociaal-democratie het neoliberalisme in haar eigen gedachtegoed. ‘Ik vind dat label, neoliberalisme, wat schimmig, maar een kenmerk is in ieder geval dat het gelooft in individuen die uit eigenbelang handelen. Niemand beter dan het individu zelf kan dat eigenbelang beoordelen, met als logische implicatie dat het de volledige verantwoordelijkheid kan dragen voor wat er met hem gebeurt en de overheid daar geen omkijken meer naar heeft.’

De cruciale schakel tussen neoliberalisme en sociaal-democratie is het idee van persoonlijke autonomie, meent Elchardus. ‘Dat klinkt goed voor een emancipatiepartij, vanwege de connotatie met mondigheid: je neemt je leven in eigen hand. Maar het wordt benauwend als je je realiseert dat daarom van jou wordt verwacht dat je in competitie treedt met alle anderen, dat je winst moet maken op je leven. Giddens prijst zo’n samenleving aan als een high opportunity, high risk society. Het lullige is alleen dat de opportunities voor de ene klasse zijn en de risks voor de andere. Men bouwt geen succesvol politiek beleid op een verkeerde maatschappijdiagnose.’

Trommel: ‘Als de maatschappelijkheid ineenschrompelt ten gunste van de markt resteert voor de mensen weinig anders dan mee te doen in de klopjacht op individueel succes en status. We zijn gaan geloven in een soort ideaalbeeld van assertieve individuen die hun mannetje staan in de wereld van markt en strijd. Dan is het logisch dat de afkeer van afhankelijkheid groeit. Daar ligt de bron van sociale ontbinding. Als je succes hebt, dan is het jouw verdienste, als je faalt, dan heb je het aan jezelf te wijten. Misschien heb je niet genoeg gedaan aan bijscholing, of niet hard genoeg gesolliciteerd. Je verdient in ieder geval geen steun van de gemeenschap als je zó slecht voor jezelf zorgt.’

Het toedelen van verantwoordelijkheid aan mensen is volgens Trommel dan niet anders dan hen verwijtbaar maken. ‘Dat deugt natuurlijk helemaal niet, nu even normatief sprekend. De samenleving is complexer dan ooit en dan zeggen we tegen het individu dat het al de risico’s maar moet kunnen overzien. De staat kan dat niet meer, ondanks alle toezicht die hij uitoefent, maar van het individu veronderstellen we dat het dat wél kan. Terwijl volgens mij noodlot of dikke pech meer dan voorheen bepaalt of iemand vastloopt.’

De paradox is dat de overheid zich terugtrekt en tegelijkertijd de burgers meer dan ooit in de gaten houdt. Het een heeft volgens Trommel met het andere te maken. ‘Een bestuur dat liberale retoriek gebruikt dringt zich steeds dieper in onze levens. Dat is minder verwonderlijk dan het lijkt. De politiek heeft de burgers verantwoordelijk gemaakt voor hun levensloop, maar kan het ook niet laten hen aan te spreken, te corrigeren of te straffen. Rutte stelt zich op als de human resources manager die hij vroeger bij Unilever was, met ons als zijn personeel, zijn human capital, dat moet worden gemanaged en optimaal moet renderen.’

Neoliberaal bestuur vergt een specifiek soort ingrijpen in de leefcondities van mensen, zegt Trommel, om prestatiedruk op hen te kunnen uitoefenen. ‘Het is een pathologische reactie van de politiek op het verlies van maakbaarheid. De samenleving wordt complexer, door de globalisering, de erosie van maatschappelijke verbanden, de migratie. De politiek ervaart dat als verlies van invloed en anticipeert daarop door haar greep op de burgers te vergroten. Vergelijk het met beleggers die verlies zien aankomen en op de beurs nog even binnengraaien wat kan.’

Elchardus: ‘Het is ironisch dat we mensen zozeer zijn gaan controleren in een tijd waarin zoveel wordt gesproken over individuele vrijheid. Die explosie van evaluaties, visitaties, indicatoren is precies in deze periode gekomen, op alle niveaus. Overal is die controle dieper doorgedreven. Ik denk dat dit fenomeen het gevolg is van het feit dat het liberale mensbeeld onvolkomen is. De markt als ordenend mechanisme, dat verhaal krijgen liberalen gewoon niet kloppend doordat het een veel te kale manier is om tegen mensen aan te kijken.

Het is volgens Elchardus geen toeval dat Margaret Thatcher en Ronald Reagan in de jaren tachtig al spoedig hun politieke verhaal doorspekten met waarden. ‘Reagan begon over de virtues of main street, de deugden van de man in de straat – hij dacht daarbij vooral aan de winkelstraat – en Thatcher prees de victorian virtues. Beetje kneuterig, beetje ouderwets, maar de essentie is dat deze twee voortrekkers van het neoliberalisme überhaupt terugvielen op waarden en deugden om de samenleving bij elkaar te houden. Kennelijk, is mijn conclusie, was hun mensbeeld niet afgerond.’

Trommel: ‘Ha! Zelfs Ayn Rand had het over een deugd, de virtue of selfishness. Egoïsme is volgens haar een deugd, in die zin dat je je dan onafhankelijk maakt van anderen en geen beroep hoeft te doen op de gemeenschap. We zijn wel een eind in haar richting gegaan.’

Elchardus: ‘De sociaal-democratie is te veel meegegaan in de gedachte dat iedereen uit eigen belang handelt. En natuurlijk ondergraaf je dan je eigen waarden. Kun je de waarden die de morele basis vormen van de verzorgingsstaat in stand houden als je kiest voor een economisch model dat mensen bestaansonzeker maakt? De vraag stellen is hem beantwoorden. Dus als de pvda zich wil herstellen, dan moet de partij terugkeren naar de eigen waarden.’
‘Mensen leveren beter werk als je hun de kans geeft om er hun ziel in te leggen. Arbeid krijgt zo zijn waarde weer terug’

In het project ‘Van Waarde’ deed de Wiardi Beckman Stichting een poging het algemeen belang opnieuw te formuleren in het licht van de sociaal-democratische waarden bestaanszekerheid, verheffing, goed werk en binding. Het wetenschappelijk bureau van de pvda presenteerde het resultaat in het voorjaar van 2013. De reactie van partijleider Diederik Samsom gaf weinig hoop. Binnenskamers liet hij blijken de bemoeienis van de Wiardi Beckman Stichting met de koers van de pvda eerder als lastig voor de coalitiesamenwerking te beschouwen dan als waardevol voor de sociaal-democratische gedachtevorming.

Elchardus was een van de intellectuelen die bij ‘Van Waarde’ waren betrokken. ‘Deze weg zou de pvda moeten bewandelen om weer het progressieve alternatief te worden’, meent hij. ‘Bestaanszekerheid, verheffing, goed werk, binding: dat zijn de waarden waaraan de sociaal-democratie haar bestaansrecht ontleent.’

Een uitgelezen inzet van de Partij van de Arbeid in het waardendebat is volgens Elchardus hoe arbeid haar waarde terugkrijgt. Hij prijst het kabinetsbesluit, op aandrang van pvda-minister Asscher genomen, om geleidelijk tweeduizend schoonmakers weer in vaste dienst te nemen. Dat is een voorbeeld van een keer ten goede. ‘De vrouw die in mijn universiteitsgebouw in Brussel werkte, ontleende fierheid aan het proper houden van dat gebouw. Mensen moraliseren hun werk, dat vergeten die liberalen. Ze was trots op wat ze deed en je kon haar op het resultaat van haar werk aanspreken. Men ontsloeg haar, besteedde haar werk uit, met het gevolg dat het gebouw niet meer proper is en je niet meer weet wie je erop kunt aanspreken. Je moet nu een heel lastige klachtenprocedure volgen als de wc niet schoon is.’

Trommel: ‘Mensen leveren beter werk als je hun de kans geeft om zich met dat werk te verbinden, er hun ziel in te leggen. Arbeid krijgt zo zijn waarde weer terug. We moeten in de publieke dienstverlening dus af van die prestatiesturing, met al die controle- en evaluatelijstjes, en ons afvragen wat nu de intrinsieke waarde van lesgeven is, van zorg, van onderwijs, van bankieren.’

Elchardus: ‘Onderwijzers willen de kinderen iets leren, schoonmakers willen het gebouw proper houden, mensen op de universiteit willen hun kennis verdiepen en aan studenten overdragen. Het verlangen met je werk een wezenlijke bijdrage te leveren aan de samenleving zit diep in de mensen.’

Trommel: ‘En ze willen het samen doen, niet als een ik-onderneming die permanent moet presteren, concurreren. Gevoel voor empathie, onderlinge solidariteit, rechtvaardigheid zijn geen laagjes beschavingsvernis, maar menselijke basisbehoeften die de evolutie ons heeft gegeven. Dus, inderdaad, dat mensbeeld waarnaar de politiek zich onder invloed van het neoliberalisme heeft gevoegd, dat klopt gewoon niet.’

Een wending naar beleid dat zich op andere dan economische waarden oriënteert, zal eerder van buiten dan van binnen uit het politieke domein komen, verwacht Trommel. ‘Ik geloof in bewegingen van onderop, de Maagdenhuisbezetters, Podemos, Occupy. Op elk van die bewegingen zal wel iets aan te merken zijn, maar voor mij geldt vooral dat zich ad hoc gemeenschappen vormen rondom problemen die de politiek niet meer aan de orde stelt. Betrokken burgers delen kennis met elkaar en ontwikkelen een publieke ambachtelijkheid rond een maatschappelijk probleem.’

Elchardus: ‘De sociaal-democratie moet zich verdiepen in haar traditie om voor maatschappelijke taken coöperaties op te richten. Dan heb je solidariteit en efficiënt prestatievermogen ineen. Het resultaat zal zijn dat je dan een ziekteverzekeraar kunt organiseren met vijf, zes procent overheadkosten, tegen de twintig, vijfentwintig procent die winstgerichte privé-bedrijven daarvoor moeten inboeken.’

Trommel: ‘In die coöperatiegedachte zit de toekomst. Maar in de sociaal-democratie lijkt mij eerst een serieus uitdrijvingsritueel geboden, een grote schoonmaak. Laten ze om te beginnen eens terugkomen van een aantal keuzes die ze hebben gemaakt onder invloed van de besmetting met het neoliberale virus. Dus kap met de decentralisaties in de zorg, het welzijn, de sociale zekerheid, zolang die zijn gebaseerd op die hilarische leugen dat je meer met minder kunt doen. Die leuze klopt niet. Met minder gaan we waarschijnlijk gewoon minder doen. Stop ook met die bedrijfsmatige taal over de overheid. De overheid is géén bedrijf. Beëindig de ontmanteling van de cultuursector. Schei uit met die prestatiesturing in de publieke sector.’

Elchardus: ‘Zeker, kappen met een aantal van die dingen. En koester de verworvenheden van de sociaal-democratie en breng haar weer in overeenstemming met haar waarde. Door schade en schande wijs geworden verwachten mensen nu weinig meer van de politiek of van politieke actie. Hun is zo dikwijls gezegd dat ze een ik-onderneming zijn die voor zichzelf moet zorgen. Als het erop aankomt het een of andere wereldprobleem op te lossen, zal de politiek dat nog wel doen, verwachten ze, want dat kunnen ze niet in hun eentje. Maar gaat het om goed wonen, een baan vinden, later een pensioen hebben, goed verzorgd worden als ze ziek zijn, tja, daarvoor rekenen de mensen niet meer op de politiek. Van diezelfde politiek krijgen ze immers te horen dat ze daarvoor zelf moeten zorgen.’

Vooral het verlies van geloof in politieke actie voor het alledaagse leven vindt Elchardus een drama. ‘De essentie van politiek is nu juist dat ze zich afvraagt op welke wijze zij het leven kan verbeteren, hoe de mensen verzekerd zijn van een goede school voor hun kinderen, van een comfortabele woning, een aangename leefomgeving, goede zorg, zekerheid. Het grote probleem van vandaag is dat mensen niet meer naar de politiek stappen met hun zorgen en verzuchtingen, dromen en wensen. Hen terugkrijgen naar de politiek, dat is de taak die de partijen zich moeten stellen. Voor de pvda begint die taak met een terugkeer naar haar waarden.’

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Een scenario voor de toekomstige Amerikaanse schalie olieproductie van het Internationaal Energie Agentschap

Het blijft natuurlijk behoorlijk koffiedik kijken wat betreft de toekomstige Amerikaanse schalie olieproductie, maar dat weerhoudt me er niet van om er een en ander over te schrijven.

Bovenstaand grafiek is afkomstig uit dit artikel van het IEA.

In november 2018 bedroeg de totale Amerikaanse schalie olieproductie ietsjes meer dan 7 miljoen vaten per dag. De diverse bronnen wijken wat laatstgenoemde betreft wel enigszins af, maar dat terzijde. Als bovenstaande grafiek letterlijk bewaarheid gaat worden, dan zal ongeveer in het jaar 2024 de bruto productiepiek in het Amerikaanse schalie oliegebeuren bereikt worden en wel ongeveer 9,2 miljoen vaten per dag, om in de jaren daarna geleidelijk aan te gaan dalen. Dat zou betekenen dat de Amerikaanse schalie olieproductie vanaf nu gerekend nog maar met een ruime 2 miljoen vaten per dag zou gaan toenemen.
Of de piek nu een paar jaar eerder of paar jaar later optreedt maakt voor mij voor het grote plaatje niet zoveel uit.

Zie dit eerder op deze blog verschenen artikel met een inschatting van het IEA in welke mate de Amerikaanse schalie olieproductie tussen 2018 en 2025 dient opgekrikt te worden om binnen hun New Policy Scenario aan de wereldwijde vraag naar olie te kunnen voldoen. Laatstgenoemde benodigde stijging bedraagt, afhankelijk van allerlei factoren, maar liefst 11 a 17 miljoen vaten per dag [van begin 2018 tot begin 2025].
Aan het begin van het jaar 2018 bedroeg de totale Amerikaanse schalie olieproductie ongeveer 5,5 miljoen vaten per dag. Als er in het jaar 2024 of 2025 een piek bereikt zal worden van 9,2 miljoen vaten per dag, zou dat een stijging van de Amerikaanse schalie olieproductie van 3,7 miljoen per dag impliceren, gerekend vanaf begin 2018 tot begin 2025. Een stijging van 3,7 miljoen vaten per dag is een stuk minder dan de benodigde stijging van 11 a 17 miljoen vaten per dag. Afwachten maar weer hoe een en ander de komende jaren gaat uitpakken.
Uitgaande van de huidige situatie (eind 2018/ begin 2019) kan het volgende gesteld worden:
In het geval de wereldwijde vraag naar olie de komende zes jaar nog met 6 miljoen vaten gaat toenemen [daar gaat het New Policy Scenario van het IEA vanuit], is gerekend vanaf eind 2018 tot het jaar 2025 een stijging van 2 miljoen vaten per dag van de Amerikaanse schalie olie veel te weinig om de komende jaren een flinke olieshock te voorkomen.

Als ik het goed begrepen heb wordt in bovenstaande grafiek ervan uitgegaan dat er uiteindelijk in totaal grofweg 115 miljard vaten aan olie uit de Amerikaanse schalie formaties gehaald zullen worden.
Diverse onafhankelijke analisten vermoeden dat 115 miljard te optimistisch is en een stuk lager zal gaan uitvallen. Maar zelfs bij een relatief optimistische uitgangssituatie van 115 miljard vaten zal onder een ‘business as usual’ scenario de Amerikaanse (bruto) schalie olieproductie nog maar met een ruime 2 miljoen vaten per dag gaan toenemen. Daarbij wordt aangenomen dat de olieprijzen nog flink zullen stijgen en dat er flinke technologische verbeteringen zullen gaan plaatsvinden.
Valt me op dat er de afgelopen paar maanden steeds meer artikelen verschijnen over de tegenvallende productie in het Amerikaanse schalie oliegebeuren. Het voert te ver om in dit blogartikel bij laatstgenoemde te gaan stilstaan. De signalen dat het allemaal wat beneden verwachting gaat nemen in ieder geval toe. Misschien dat op deze blog in een toekomstig artikel nog bij laatstgenoemde nader stilgestaan zal worden.

Tot slot:
Volgens het IEA artikel zal in de rest van de wereld (buiten het Amerikaanse schalie oliegebeuren om) de totale schalie olieproductie de komende decennia om redenen (onder andere complexiteit, technologische uitdagingen en hoge kosten) hooguit een paar miljoen vaten per dag gaan bedragen. Dat terwijl wereldwijd de makkelijker en goedkoop winbare ‘conventionele’ olie alleen maar verder zal gaan dalen.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Over geld, economie, grondstoffen, energie, ecologie, klimaat en politiek: deel 3

Hieronder deel 3, wat een vervolg is op deel 2.

Onderstaand (nog lang niet afgerond) verhaal zal nog flink aangepast worden en nog opgesplitst worden in verschillende delen en bij ieder deel komt nog soort van hoofdstukjesindeling.

Deel 3 zal voor een groot deel over politiek gaan, alhoewel het ook in de vorige delen, al was het tussen de regels door, over politiek ging.

Globalisatie en hogere importtarieven
Aandacht voor een voor mij interessant artikel uit de hand van Hans de Geus…
https://www.rtlz.nl/opinie/column/4530806/trump-redt-wereld-milieuvervuiling

Dat Trump als een olifant door de porseleinkast der vrijhandel raast, met zijn importtarieven op bijna alles, moge bekend zijn. Maar laten we hier eens iets goeds in zoeken. Het leuke is namelijk dat hij, met een grote onbedoelde omweg weliswaar, meer goed en heel kan maken dan slecht voor ons is! Hij kan zonder dat hij het zelf doorheeft – gaat u er even voor zitten – het klimaat redden. Echt waar!

en

Om te begrijpen hoe, moeten we hét grote nadeel van een CO2-uitstootprijs in bijvoorbeeld de EU benoemen. De vervuilende fabrieken zouden namelijk gewoon worden verplaatst, naar China of India. En dat nare vuile mes snijdt meteen aan twee kanten. Want niet alleen verliest de EU dan werkgelegenheid zonder dat de vervuiling vermindert, ook zou de beoogde verbetering in een fabriek als die van het hoog innovatieve Tata Steel dan gewoon niet door gaan. Dat zou alleen maar verliezers opleveren.

‘Carbon leakage’, noemen we dit verplaatsen van fabrieken. De koolstof lekt immers als het ware naar China of India. Maar daar is een oplossing voor. Wat we namelijk kunnen doen als handelsblok EU, is de staal en alle andere producten die uit die landen komt belasten voor de mate waarin voor de productie CO2 is uitgestoten: de zogenaamde ‘belichaamde energie’. Het is eigenlijk een importtarief waarvan de hoogte afhangt van hoeveel er voor vervuild is, en er is ook een naam voor: een ‘carbontarief’.

Daarmee neem je in één keer de klachten weg van grote Europese producenten en grootverbruikers, dat een CO2-prijs die alleen binnen de EU geldt, het speelveld ongelijk maakt en concurrenten in vuile landen een voorsprong geeft.

Er is één praktische belemmering door de invoering van een carbontarief: volgens internationale handelsafspraken via onder meer de Wereldhandelsorganisatie WTO mag je niet zomaar importtarieven opleggen. En dít is waar Trump om de hoek komt kijken: door onbelemmerde vrijhandel op losse schroeven te zetten opent hij de weg om, als de internationale orde dan toch al in chaos is, gebruik te maken van het momentum en in deze stofwolk door de pakken met zo’n carbontarief.

En aandacht voor een voor mij interessante video van Hans de Geus…
https://www.rtlz.nl/node/107011
‘Theorie vrijhandel kan bij het grof vuil’

Is vrijhandel inderdaad voor iedereen goed…?
Volgens RTL Z-beurscommentator Hans de Geus is het juist hard tijd om te gaan twijfelen aan David Ricardo’s theorie van comparatieve kostenvoordelen.

Commentaar volgt later.

Over politiek
In het politieke gebeuren, politiek in de zin van de wijze waarop in een samenleving de belangentegenstellingen van groepen en individuen tot hun recht komen, speelt mijns inziens vooral ook heden ten dage de macht van het grote geld, vooral achter de schermen/ op de achtergrond, een enorme rol. Alleen al kijkend naar de flink toegenomen invloed van de financiële markt(en), welke m.i. heden ten dage meer gewicht in de schaal heeft (hebben) dan de arbeidsmarkt(en), zegt iets over ons als samenleving, namelijk dat we een enorm belang aan geld hechten. Geld als een doel op zich, soort van product. Geld teveel als doel en te weinig als hulpmiddel. De voor heel velen niet transparante financiële wereld. De scheefgroei tussen de virtuele financiële economie en de reële economie. De enorme macht van allerlei financiële instituten. Mijn indruk is dat de samenleving in hoge mate in dienst staat van met name de financiële markt met alle gevolgen dan dien voor bijvoorbeeld de spaarders en pensioenen.

In het bedrijfsleven, bij de overheden, instituten, staat geld toch wel heel erg centraal.
=> hier komt nog heel verhaal over. Illusie van de vrije markt, zeker als het in een eindige wereld teveel om de knikkers gaat, knikkers die verkregen worden met leveren van producten en diensten die niet echt noodzakelijk zijn voor het welzijn van mensen. Het hele reclame circus, binnen het huidig financieel economisch stelsel is er al flink sprake van monopolie posities en ongezonde niet duurzame competitie.
Competitie die teveel gaat om de knikkers en onvoldoende oog heeft het werkelijk nut voor een samenleving, zeker in een wereld met grenzen aan de groei, grenzen aan de ecologische draagkracht van de aarde.
Hieronder alvast een slordige en erg onvolledige brainstorm, welke nog flink wordt aangepast….
Een overheid die meer bezig is met het ‘eigenbelang’ in breedste zin van het woord, het in stand houden van de gevestigde orde, waarbij vooral veel macht bij grote bedrijven ligt. Een overheid die meer in dienst staat van met name invloedrijke grote bedrijven, multinationals, dan dat het in dienst staat van de burgermaatschappij, voor de meer economisch en sociaal kwetsbare groepen.
Niet alleen in het bedrijfsleven, maar ook steeds meer in publieke instellingen, publieke instanties, gaat het volgens mij steeds meer om de knikkers en minder om de dienstverlening richting de burger. Er wordt wel net gedaan alsof de burger centraal staat, maar lettend op het gedrag van allerlei overheidsinstellingen, instanties, lijkt het naar mijn bescheiden mening steeds meer om de knikkers te gaan ten faveure van de rijke bovenlaag.
Een overheid die er meer en meer is voor zichzelf en het machtige bedrijfsleven (en financiële wereld), lees: om de goedbetaalde banen en privileges van de hogere echelons in stand te houden wat hand in hand gaat met wederzijdse vriendendiensten, sterke belangenverstrengeling met het bedrijfsleven, welke ook weer vooral ten goede komt aan het vergroten van de rijkdom en vooral ook macht van de toch al bovengemiddeld rijken.
Bedrijven, instituten, de overheid als geheel, de sterk doorgevoerde ‘financialisering’, als ‘instrumenten’ om de gevestigde orde op een niet duurzaam gerichte wijze in stand te houden, veilig te stellen. In een oneindige wereld zou het niet zoveel kwaad kunnen. In een wereld met grenzen aan de groei des te meer. Teveel nadruk op in mijn ogen ongezonde competitie, het geforceerd willen doorvoeren van marktwerking in alle segmenten van de samenleving. Het in een wereld met grenzen aan de groei zoveel mogelijk creeren van nieuwe niet duurzame vraag met bijbehorende bullshit banen , om toch maar op niet duurzame basis, ten koste gaande van toekomstige generaties, zoveel mogelijk virtuele knikkers te kunnen creëren, vooral banen die de gevestigde orde extra ondersteunen of versterken. En vooral ook de schuldenmaatschappij in stand te houden en af en toe ineens de regels van het spel veranderen, waar vooral economisch kwetsbare groepen bovengemiddeld de dupe van zijn.
Zeker bij bedrijven gaat het in vele gevallen vooral om de knikkers (geld), in die mate dat vele bedrijven (en ook instituten) mijns inziens te vergelijken zijn met soort van psychopathische persoonlijkheden.
Teveel ongezonde competitie welke het geheel veel meer kwaad dan goed doet. Wat minder hard kapitalisme en meer zacht kapitalisme waar meer samengewerkt wordt en in kader van grenzen aan de groei toch uitgaan van meer samenwerking om meer duurzame samenleving te realiseren, meer soort van overkoepelende planeconomie waarbinnen ruimte is voor duurzaam gericht vrij ondernemerschap met gezonde, meer milde vorm van competitie en concurrentie. Maar daar wordt nog uitgebreid bij stilgestaan.

En nog meer politiek…
Een deskundige die alleen de opwarming van het klimaat als serieus probleem ziet en niet uitgaat van grenzen aan de groei (althans wat betreft grondstoffen en energie) zal naar mijn idee sneller een beleid voorstaan dat meer puur technisch van aard is en (los van goed of kwaad) beleid voorstellen dat hoort bij het gedachtegoed van een zogenaamde ‘ecomodernist’.

Een deskundige die uitgaat van grenzen aan de groei (een pessimistische verwachting heeft ten aanzien van de uiteindelijke bijdrage van diverse alternatieve energievoorzieningen, maar ook denkt vanuit ecologische draagkracht van de aarde) zal naar mijn vermoeden sneller geneigd zijn voorstellen te doen die ook op sociaal en politiek vlak veel ingrijpender zullen zijn. Intentie is om in dit artikel bij laatstgenoemde nog uitgebreid stil te gaan staan.
Onder andere over herverdeling van middelen, zodat de verschillen tussen arm en rijk niet nog groter worden dan ze nu al zijn en dat zeker het rijkere deel van een samenleving gaat accepteren dat genoeg ook genoeg is, dat het leven niet gaat over alleen geld, luxe en macht. Integendeel. En over bijvoorbeeld de averechtse uitwerking van teveel waarde hechten aan het ‘vrije’ marktdenken [..en het geforceerd willen toepassen ervan in sectoren die met welzijn van mensen van doen hebben…], de potentieel erg destructieve gevolgen van de collectieve gerichtheid op economische groei in een wereld met grenzen aan de groei, het ‘prikkelen’ van mensen om toch veel te consumeren, het op een ‘perverse’ manier toepassen van de arbeidsethos (schulden slavernij, bullshitbanen en relatief duur maken van allerlei noodzakelijke levensvoorwaarden), over kapitalisme in een wereld met grenzen aan de groei, over doorgeschoten consumentisme en bijbehorende reclame, over mededogen, over permacultuur, over prioriteiten stellen. En nog veel meer. 😉
Alvast een visie over kapitalisme in een artikel ‘Het probleem van kapitalisme‘ van econoom Hans Stegeman. Voor mij een interessant verhaal.
Enkele quotes uit zijn artikel:

1. Scheve verdeling van marktopbrengsten

De scheve verdeling van de opbrengsten van de markt is uitgebreid bestudeerd de afgelopen jaren. Tot begin jaren tachtig was de verdeling vrij evenredig. Veel landen hadden een soort van sociaal contract: als bedrijven het beter deden, profiteerden werknemers daarvan mee en dat leidde op termijn tot materiële welvaart voor iedereen.

Vanaf het begin van de jaren tachtig werd dit contract in veel westerse landen steeds meer uitgehold: het ‘grote geld’ ontving stelselmatig een steeds groter deel van de taart. Die taart wordt sinds de crisis steeds kleiner. Economische groei is daardoor steeds minder een garantie voor stijgende materiële welvaart voor de gemiddelde burger.

Dit is jarenlang zo gegaan. Het vermogen van de bovenklasse is steeds verder toegenomen en daarmee ook in veel landen de kloof tussen de bovenklasse – die we vroeger kapitalisten noemden – en de onderklasse. Het sociaal contract lijkt definitief verbroken. De onderklasse, het precariaat, heeft de moed opgegeven. Zij verzucht in onmacht en stemt ‘tegen’.

2. De markt werkt niet

Het tweede probleem: de markt werkt niet meer naar behoren. Dat heeft een aantal oorzaken. Zo is de groei van de arbeidsproductiviteit in veel landen aanzienlijk lager dan enkele decennia geleden, terwijl de markt juist gericht is op steeds meer efficiëntie.

Grote bedrijven, Big Tech, Big Farma, Big Banks, hebben tegelijkertijd heel veel macht gekregen. Het is niet helemaal duidelijk wat oorzaak en gevolg is, maar het ‘winner-takes-all’ principe is in veel markten evident. Bovendien zijn grote bedrijven meer op de korte termijn gericht, onder meer om hun aandeelhouders tevreden te stellen. Het maatschappelijke belang komt op de tweede plaats, blijkt ook uit de praktijk van het ‘optimaliseren’ van hun belastingaangiften.

Of een voor mij interessant verhaal over consumentisme is onder deze link terug te vinden.

Of een voor mij interessant verhaal over een op democratische basis vormgegeven ‘eco-socialisme’ is onder deze link terug te vinden.

Rest van verhaal volgt later…kan nog tijdje duren…

Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

Over dreigende tekorten aan diesel, 911 en de enveloppe affaire

Voordat deel 2 (zie vorig artikel) afgerond wordt als tussendoortje aandacht voor dreigende tekorten aan diesel (vooral vanaf het jaar 2020), een video over 911 en last but not least ‘de enveloppe affaire’ tijdens de begrafenis van George Bush Senior.

1)
In kader van grenzen aan de groei: Dieseltekorten vanaf 2020?
Recentelijk heeft de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) nog maar eens benadrukt dat de flink strengere zwavelnorm voor de scheepvaart, welke per 1 januari 2020 wereldwijd ingaat, niet wordt uitgesteld. Dat kan wel eens grote gevolgen gaan hebben voor de toekomstige brandstofprijzen, met name de prijs van diesel.

Kort samengevat komt het er op neer dat mogelijk driekwart van alle schepen wereldwijd die nu nog varen op (zware)stookolie binnen nu en begin 2020 gaan overschakelen op diesel. Dat als laatst genoemde bewaarheid gaat worden, de vraag naar diesel wereldwijd mogelijk met een paar miljoen vaten per dag gaat toenemen. Naast het gebruik van diesel (dieselmotoren) in de scheepvaart, wordt diesel ook gebruikt bij het treinvervoer, wegtransport (vrachtwagens) en voor personenauto’s. Ook graafmachines, shovels en tractoren zijn uitgerust met dieselmotoren en verbruiken dus diesel (bron Wikipedia).
De kans is dus groot dat binnenkort de scheepvaart flink extra gaat concurreren met andere sectoren om aan haar stijgende vraag naar diesel te kunnen voldoen.

Oppervlakkig gezien lijkt het nu (gelet op de onlangs sterk gedaalde olieprijzen) alsof er wereldwijd meer dan genoeg olie aanbod is. Dat klopt ook wel in het geval men alle types aan olie op 1 grote hoop gooit en verder alleen kijkt vanuit het perspectief van de groei of krimp van de wereldwijde ‘bovengrondse’ olievoorraad. De wereldwijde bovengrondse voorraad aan olie is de laatste paar maanden weer terug noemenswaardig toegenomen, wat een weerspiegeling is van dat er al enige tijd minder olie geconsumeerd wordt dan dat er dagelijks uit de grond gehaald wordt. Het teveel word opgeslagen in bijvoorbeeld zoutkoepels, noem maar op.
Echter de wereldwijde olieproductie reserve capaciteit is volgens diverse bronnen momenteel nog steeds vrijwel nul (minder dan 1 miljoen vaten per dag) en dat is erg weinig.
Het is nog even afwachten of en zo ja in hoeverre sommige OPEC landen en Rusland binnenkort hun olieproductie gaan verlagen.

Als men wat dieper kijkt en naast de wereldwijde bovengrondse hoeveelheid aan opgeslagen olie ook de wereldwijde bovengrondse hoeveelheid aan petroleumproducten in ogenschouw neemt, valt al snel op dat er flink meer moeite gedaan dient te worden om het wereldwijde dieselaanbod op peil te houden dan het wereldwijde benzine aanbod. Er is simpel gesteld een overaanbod van met name lichte olie en condensaten (met dank aan de Amerikaanse schalie olie) en toch al enigszins een onder aanbod van met name middelzware olie.

Enkele door mij geraadpleegde artikelen:
-> 1)
https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-12-26/u-s-shale-s-blows-leave-mideast-light-oil-producers-staggering :

Additionally, America is exporting a record amount of refined fuel, contributing to a global glut in gasoline and naphtha.

-> 2)
https://www.resilience.org/stories/2018-12-03/for-whom-is-peak-oil-coming-if-you-own-a-diesel-car-it-is-coming-for-you/ :

The reason why diesel production was likely to recede before that of, for example, gasoline had to do with the fall in conventional crude oil production since 2005 and the increasing weight of the so-called “unconventional oils,” bad substitutes not always suitable to produce diesel.

en

The volume produced has been able to continue increasing during these years thanks to the energy subsidy that the US is giving to the world by means of fracking. However, fracking oil only serves to make gasoline and that is why the diesel problem remains.

-> 3)
https://www.api.org/~/media/Files/Oil-and-Natural-Gas/Gasoline/US-gasoline-distillate-update.pdf :
T.o.v. voorgaande jaren is opgeslagen benzine voorraad in de VS nog noemenswaardig gestegen, maar dieselvoorraad zelfs al wat gedaald.
Wereldwijd is zelfde tendens te zien.

-> 4)
http://energyskeptic.com/2018/the-coming-crash-in-2020-from-high-diesel-prices-for-cleaner-emission-of-oceangoing-ships/ :

The global economy likely faces an economic crash of horrible proportions in 2020 due to a lack of low-sulfur diesel fuel for oceangoing ships when a new International Maritime Organization rule takes place January 1, 2020. Until now, ships have burned “the dregs” of crude oil, full of sulfur and other pollutants, because it was the least expensive fuel available.

The economic collapse I predict will occur because the world’s petroleum industry lacks the capacity needed to supply additional low-sulfur fuel to the shipping industry while meeting the requirements of existing customers such as farmers, truckers, railroads, and heavy equipment operators.

-> 5)
https://www.reuters.com/article/us-oil-prices-kemp/maritime-rule-change-stirs-fears-of-diesel-shortage-kemp-idUSKCN1MZ2EM?fbclid=IwAR2OFDr6EoYyxuLEl2qIk08aczFS-GmlE-6bMP-O7Xy5ztFhnfUQheUW3Ds :

The agency [IEA] warned diesel prices might have to rise by as much as 20-30 percent to achieve the necessary consumption reduction in other sectors (“Oil 2018: analysis and forecasts to 2023”, IEA, March 2018).

This week, the agency presented a less worrying scenario to the IMO, suggesting diesel availability may be “less stretched” owing to slower global growth and a shift away from diesel in key economies.

Diesel demand is slowing in Europe and may be hitting a plateau in China while slower trade growth will also ease some pressure on diesel markets (“An analysis of the IMO 2020 sulfur limit”, IEA, Oct 2018).

-> 6)
https://www.hellenicshippingnews.com/fujairah-refined-oil-product-stocks-rise-1-5-on-week-led-by-light-distillates/ :

Middle distillate inventories fell 1.2% to 1.617 million barrels. Inventory levels have risen only slightly since hitting a 12-month low on December 10. Stock levels for the middles category averaged 2.3 million barrels in 2018, down 14% year on year.

-> 7)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dieselolie : voor meer uitleg over onder andere dieselolie (diesel).

-> 8)
https://mercurygate.com/blog/preparing-looming-diesel-shortage/ :

So, with all of this talk about ships, what does it have to do with land-based transportation? This new IMO mandate highlights just how interlinked the various modes of transportation are. Changes to one mode can have a ripple effect felt across the entire global supply chain. Consider that the shipping industry consumes approximately 4 million barrels of high sulfur fuel oil each day. If most switch to low sulfur diesel, it could put pressure on refineries, which will likely result in higher fuel prices.

en

Low-sulfur diesel is critical to trucking, and the world’s ocean carriers could suck up a lot of the world’s fuel supply.

-> 9)
http://www.bergermaritiem.nl/imo_mondiale_0,5_procent_zwaveleis_2020 : extra uitleg over gevolgen strengere zwavelnorm scheepvaart

-> 10)
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zeevaart-en-zeehavens/zeevaart-en-milieu :

Vanaf 2020 mogen zeeschepen alleen nog brandstof met maximaal 0,5% zwavel gebruiken. Op de Noordzee is dat sinds 2015 al maximaal 0,1%.

Onderstaand verhaaltje over dreigende tekorten aan diesel en bijbehorende speculaties wordt in toekomst misschien nog wat aangepast…
Misschien wordt in Europa de schadelijkheid van dieselauto’s extra onder de aandacht gebracht om mensen te stimuleren vooral geen dieselauto meer te kopen, maar bijvoorbeeld eentje op benzine of nog beter een elektrische auto.
Even speculeren: Het zou volgens mij wel eens kunnen zijn dat achter de schermen bijvoorbeeld grote autoverkopers of andere partijen met commerciële belangen zich maar al te bewust zijn van de dreigende toenemende tekorten aan diesel. Dat men doelbewust niet over tekorten aan diesel spreekt, maar op (en waarschijnlijk ook wel terecht) het belang van het milieu gegooid wordt.
Als commercieel belanghebbende praten over een ‘tekort aan een fundamentele brandstof’ is toch al snel taboe in een samenleving waarin men niets wil horen over structurele en fundamentele tekorten.
Verder dat tekorten aan diesel de komende jaren natuurlijk ook sterk zullen gaan afhangen van in welke mate de wereldeconomie, de wereldhandel verder zal groeien. En verder ook afhangen van allerlei milieu maatregelingen welke buiten de scheepvaart om het dieselverbruik doen verminderen.

2)
Voor degenen die van controversiële onderwerpen houden: De visie van Richard Dolan over 911. Mijns inziens een aanrader!

3)
En nog eentje in kader van de zogenaamde enveloppe affaire. Er zijn veel video’s over dit onderwerp te vinden.
Tijdens de begrafenis van George Bush senior is te zien dat sommige (ex) regeringsfunctionarissen en familieleden in min of meerdere mate ‘schrikken’ van een boodschap in een enveloppe die elk van de desbetreffende personen toegeschoven gekregen hadden, is dat zo?
Dat de stemming onder laatstgenoemde groep op gegeven moment duidelijk flink meer ‘gespannen’ wordt. Een ‘gespannenheid’ welke niet alleen door de aanwezigheid van Trump verklaard kan worden? Vooral bij Jeb Bush is toch wel goed te zien dat hij ergens flink van schrikt nadat Laura Bush hem een tekst laat zien? Misschien niks bijzonders met die enveloppen, maar altijd leuk om te speculeren.
Uit de vele video’s die over de affaire gaan heb ik onderstaande video gekozen. Let op dat de interpretaties enorm speculatief zijn.

En hieronder nog twee video’s over de enveloppen affaire, met op het eind van eerst video oud commentaar van Trump over 911. De tweede video hieronder brengt de reacties van de overige personen na lezen wat in enveloppe zat wat beter in beeld. Ik ben niet pro Trump, integendeel. Het commentaar bij de tweede video is m.i. net als de andere video’s super speculatief met m.i. grote gedachtesprongen naar bepaalde conclusies.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Over geld, economie, grondstoffen, energie, ecologie, klimaat en politiek: deel 2

Hieronder deel 2, wat een vervolg is op deel 1.

Er komt ook bij onderstaand deel 2 nog soort van hoofdstukjesindeling.

Deel 2 begint met hoe ik me in kader van ‘duurzaamheid’ positioneer ten opzichte van het grootschalige ‘economisch gebeuren’.

In welke groep plaats ik mezelf:
Alvorens in te gaan waarom ik mezelf in groep 4 plaats, [groep 4 kijkt in termen van opwarming klimaat en energie/grondstoffen en ecologie naar de economie, zie deel 1] eerst een samenvatting van hoe ik in grote lijn aankijk tegen het algehele economische gebeuren:

Samengevat is mijn beeld als volgt:
Ons financieel/economisch stelsel is m.i. sterk afhankelijk gemaakt van niet duurzame economische activiteiten. Veel mensen houden er een levenswijze op na die bol staat van niet duurzame economische activiteiten, ook vaak via hun werk. Naar mijn bescheiden mening hebben we een financieel economisch en industrieel monster gecreëerd, welke als het ware een eigen leven is gaan leiden, waarvan we ons als samenleving vrijwel volledig afhankelijk hebben gemaakt. Door heel veel mensen is flink geinvesteerd in een levenswijze die naar mijn idee al snel niet meer op grote schaal vol te houden is.
De in mijn ogen op oneindige economische groei gerichte globalisatie die de laatste tientallen jaren heeft plaatsgevonden, waarbij het multinationals extra makkelijk gemaakt wordt om op ongeoorloofde wijze het begrip winstmaximalisatie eer aan te doen, maakt het vanuit een ecologisch duurzaamheidsperspectief er niet makkelijker op.
Het wordt multinationals heden ten dage wel erg makkelijk gemaakt zich te vestigen of groot deel van hun activiteiten te verplaatsen naar landen met beduidend minder strenge milieuregels en waar een ‘soepelere’ omgang voor de rechten van arbeiders gehanteerd wordt, plaatsen waar beschikt kan worden over grote hoeveelheden aan goedkope grond- en brandstoffen en op grote schaal misbruik gemaakt wordt van tot slavenarbeid neigende zeer goedkope arbeid.

Het gaat nog wat worden om de koers van de mammoet tanker te veranderen om een overgang naar een meer duurzame, flink minder van fossiele brandstoffen afhankelijke samenleving te realiseren.
M.i. gaan we niet ontsnappen aan flink minder consumeren. Hopelijk zal laatstgenoemde met beleid en ‘gespreide verdeling’ gebeuren. Als het noodgedwongen gebeurd zal het m.i. tot extra chaos leiden.

Maar minder welvaart hoeft nog niet minder welzijn te impliceren. Het zit vooral tussen de oren.

Verder is voor mij een belangrijke vraag of alternatieven tijdig goedkoop genoeg zullen worden, want gezien vanuit een bredere ‘netto’ energie context zal dat m.i. hard nodig worden. Als ik verscheidene onafhankelijke (energie) analisten mag geloven is er bij de ‘energiewinning’ steeds meer bruikbare energie nodig om er een bepaalde hoeveelheid aan bruikbare energie voor terug te krijgen.
Zeker bij aardolie is vanaf grofweg het jaar 2000 een duidelijke trend aanwezig dat er steeds meer middelen (bruikbare energie/ middelen) nodig zijn om een bepaald volume aan aardolie te winnen. Er zitten genoeg ‘olie-achtige’ substanties in de grond waaruit (al dan niet synthetische) olie verkregen kan worden, echter de kosten om deze te winnen nemen nog steeds flink toe.
Het laaghangend fruit is al in gebruik en wordt in hoog tempo opgesoupeerd. Ook bij steenkool ziet men reeds eenzelfde trend. De makkelijk winbare reserves aan steenkool van goede kwaliteit (o.a. van belang bij cokes productie) raken snel uitgeput. Er resteren nog wel grote reserves aan lastig winbare steenkool van slechte kwaliteit.
Sinds een jaar of vijftien geleden wordt, vanwege het uitgeput raken van het laaghangend fruit, er in versneld tempo een steeds groter deel van het Bruto Binnenlands Product (BNP) terug gepompt in de energie en mineralen winning (om deze voldoende op peil te houden).
Ondanks dat het totale BBP nog toeneemt, neemt het aandeel van het BBP ‘gecorrigeerd op het BBP dat van doen heeft met energie en grondstoffen winning’ volgens economen die vanuit een netto energie perspectief naar de werkelijke economie kijken al af.

Ook bij de winning van mineralen is er steeds meer bruikbare energie (en overige middelen) nodig om er een bepaalde hoeveelheid aan mineralen ‘uit de grond’ mee te halen.
Doordat er steeds meer werkelijke economische middelen nodig zijn om de energie en mineralen productie op niveau te houden, blijven er minder werkelijke economische middelen over voor de rest van de economie. Ook al neemt het totale volume aan bruikbare gewonnen energie nog (tijdelijk) toe, is het volgens allerlei analisten nu al zo dat wanneer men corrigeert op de hoeveelheid aan benodigde energie, de hoeveelheid aan (netto) energie al aan het dalen is.
Er is flink wat energie en mineralen nodig om bijvoorbeeld de huidige infrastructuur te onderhouden, alle basale economische activiteit te onderhouden. Er blijven daardoor minder middelen over voor innovatie. Heb ik het nog niets eens over nep economische groei, creatief boekhouden en de doorgeschoten ‘financialisering’.
In bovengenoemde context wordt het m.i. zeer lastig om op grote schaal een transitie naar een meer op elektriciteit gebaseerde industriële samenleving met alle toeters en bellen te realiseren. Er zal zeer snel een zeer goedkoop alternatief voor de snel uitgeput rakende fossiele brandstoffen dienen te komen. Een auto zal steeds meer een luxe worden, ook al zullen er goedkopere batterijen van betere kwaliteit op de markt komen. Om een en ander op redelijke termijn flink op te schalen zal m.i. binnen de huidige energie context erg lastig worden.
Wel alles op alles op zetten met alternatieven, maar zacht uitgedrukt hoe onze huidige levenswijze en ons financieel economisch monster wezenlijk te veranderen lijkt me net zo belangrijk.
Tot zover mijn uitgebreide samenvatting over hoe ik in het algemeen tegen het economisch gebeuren aankijk.

Als reeds eerder aangegeven plaats ik mezelf dus in groep 4 (kijkt in termen van opwarming klimaat en energie/grondstoffen en ecologie naar de economie). Niet dat ik me als expert zie, integendeel, maar zo kijk ik nu eenmaal naar onder andere het gehele economische gebeuren.

1)Ten aanzien van de opwarming van het klimaat: een voor mij serieus gebeuren.
2)Ten aanzien van uitputting laaghangend fruit bij energie en grondstoffen: een voor mij serieus gebeuren.
3)Ten aanzien van de ecologisch draagkracht van de aarde: een voor mij serieus gebeuren.

Kort samengevat komt mijn overtuiging er op neer dat we in een wereld met grenzen aan de groei leven. Vanuit dat besef zal men beleid voorstaan dat ten eerste ‘goed’ is om tot flinke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen te komen en ten tweede (m.i. heel belangrijk) tot een meer robuuste ‘duurzame’ samenleving te komen welke op ecologisch verantwoorde wijze beter overweg kan met een toenemend schaars aanbod van grondstoffen en energie, waarbij welzijn niet gelijk gesteld wordt met materiële luxe en de grootte van het BBP. Twee vliegen in één klap. In ruil voor het huidige bijvoorbeeld een gezonder leefmilieu met meer vrije tijd, waarbij prioriteit op levensnoodzakelijke voorzieningen ligt en op ecologische draagkracht van de aarde. Dat ook de schuldverslaving, met name het misbruik ervan, flink minder wordt. Dat in een wereld met grenzen aan de groei de lasten van een luxe levenswijze niet meer op de schouders van armoedigere mensen gegooid wordt.

Terugkomend op het klimaat, het maakt op basis wat ik gelezen heb flink uit of de gemiddelde mondiale temperatuur de komende 100 jaar bijvoorbeeld met gemiddeld 1 graad stijgt of met gemiddeld 2 graden. Het tempo is belangrijk. Bijvoorbeeld 2 graden Celsius opwarming in 100 jaar is een heel ander verhaal dan 2 graden Celsius opwarming in 1000 jaar. In laatstgenoemde geval hebben ecosystemen meer tijd om zich geleidelijk aan te passen.
Ik ben voor flinke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, maar vrees dat het een illusie is dat met zogenaamde groene alternatieven het mogelijk zal worden om onze huidige levenswijze met alle toeters en bellen in een groener jasje in stand te houden.
Wel alles op alles zetten van het realiseren van alternatieve energievoorziening, maar tegelijkertijd ‘met beleid’ ook tot minder consumptie van met name niet duurzame, niet levensnoodzakelijke producten en diensten te komen.
Dat we cru gesteld, onszelf voor de gek houden dat we in een groen jasje onze huidige levenswijze en financieel economisch stelsel in stand kunnen houden. Dat we niet in een oneindige groeiwereld leven. Dat, om mezelf te herhalen, wanneer straks blijkt dat er flinke bottlenecks zijn bij het opschalen van de alternatieven, we als samenleving totaal niet ingesteld zijn op een wereld waarin meer en meer tekorten aan allerlei noodzakelijke elementen gaan ontstaan, waardoor bijvoorbeeld business as usual steeds meer vervalt tot het afromen van schaarse middelen bij relatief arme groepen mensen ten faveure van de rijke bovenlaag. En dan nog blijven roepen dat rijkdom en armoede aan jezelf te danken is. Over naakt egoïsme gesproken.

Zolang ‘business as usual’ met het er bijbehorende consumentisme de realiteit van de dag blijft en de focus te eenzijdig gericht blijft op het tegengaan van uitstoot van broeikasgassen [het tegengaan van opwarming klimaat], zal volgens mij de koers van de mammoettanker [koers in de zin van het verslinden van energie en grondstoffen] wereldwijd slechts in super langzaam tempo veranderd worden. Het tegenaan van de uitstoot van broeikasgassen is een flinke stap in de goede richting maar volgens mij op langere termijn te weinig. Kan me niet voorstellen dat (in materiële zin) relatief rijke mensen zonder onnodige schulden- en prestatiedruk niet gelukkig kunnen zijn met wat minder luxe spullen of diensten. Dat vrijheid niet alleen gelijk staat aan vrijheid in economisch handelen. Dat er in een wereld met grenzen aan de groei veel bewuster omgegaan ‘dient’ te worden hoe men in vrijheid economisch handelt.
Want zolang de meeste mensen er van uitgaan dat we in een oneindige wereld leven en er hooguit alleen een serieus klimaatprobleem is, zie ik het alleen van kwaad tot erger gaan, dat er al snel tekorten zullen optreden en op andere wijze flinke ecologische schade aangericht zal gaan worden onder andere vanwege al het gesleep van grote hoeveelheden aan grondstoffen over grote afstanden.

Vooral degenen die aan de belangrijkste knoppen draaien en daar bovengemiddeld voordeel van hebben, zullen samen met hun relatief erg goed betaalde ‘onderdanen’ gebaat zijn om de gevestigde orde [met haar gerichtheid op winstmaximalisatie, enzovoorts] zolang mogelijk in stand houden. Degenen waarvoor de gevestigde orde een goede zaak is, zullen flinke weerstand opwerpen om tot wezenlijke veranderingen te komen. Bijvoorbeeld trachten te voorkomen dat er meer nadruk komt te liggen op het duurzaam produceren van levensnoodzakelijke spullen en minder op luxe artikelen gerichte diensten en productie. Men hoeft daarbij niet het kind met het badwater weg te gooien.
Ons financieel economisch monster maakt het vrijwel onmogelijk om tot wezenlijke veranderingen te komen, zeker niet onder het huidige neoliberale beleid.

Bewustwording lijkt me een eerste voorwaarde en dat is vaak een weg van lange adem. Zonder besef van een eindige groeiwereld lijkt het me lastig om tot een meer solidaire samenleving te komen waarin flinke nivellering een vanzelfsprekendheid is en extreem hoge inkomens of flink bezit (miljoenen) in welke vorm dan ook eerder iets is waar je voor dient te schamen dan trots op te zijn.
In een eindige groeiwereld is het in mijn ogen zelfs voor een zeer getalenteerd iemand ‘not done’ om meer dan een miljoen te bezitten of een loon van maximaal een ton per jaar te ontvangen. Of flink meer progressieve belasting betalen bij hoge inkomens. Maar ik besef dat laatstgenoemde opvatting bij menigeen flink wat weerstand zal oproepen. 😉
In een oneindige groeiwereld (zowel wat grondstoffen, energie als ecologische draagkracht betreft) maakt het me allemaal niet zoveel uit.

Notoire consumenten en soort van ‘corporate fascisme’ in een wereld met grenzen aan de groei
De gedachte en het gevoel dat het niet anders kan dan hoe economisch en financieel gezien nu alles vorm gegeven is, wordt er volgens mij al van kinds af aan in geramd. Dat, afgaande op onze collectieve gerichtheid, we handelen en zakendoen alsof we in een oneindige wereld leven waarbij het recht van de sterkste zich steeds meer doet gelden.
Hoe we van kinds af aan klaar gestoomd worden om notoire consumenten te worden die denken te leven in een oneindige economische groei wereld, consumenten die volledig afhankelijk gemaakt en geworden zijn van met name supergrote bedrijven die als ze (grote bedrijven) de kans krijgen, vele milieu- en fatsoenlijke arbeidsregels aan hun laars lappen. Een wereld waarin geluk gelijk gesteld wordt met hoe meer hoe beter, waarin genoeg nooit genoeg is, waarin armoede als eigen schuld gezien wordt en rijkdom aan eigen verdienste, waarin steeds meer sprake is van soort of ‘corporate fascisme’ [of plutocratie, of oligarchie, of feodalisme], soort van socialisme voor de rijke bovenlaag en keihard neoliberaal kapitalisme voor de meer economisch kwetsbare groepen.

Een overheid die er meer voor zichzelf en machtige instituten en bedrijven is en minder voor een groot deel van vooral meer kwetsbare burgers. Het is niet zozeer de relatieve armoede, maar ook het stigma dat er aan gekoppeld wordt en tevens teveel afhankelijk worden gemaakt van bedrijven en instituten door levensnoodzakelijke benodigdheden extra duur te maken. Dat terwijl allerlei instituten en bedrijven veel geld krijgen toegeschoven onder het mom dat dat goed is voor de loonontwikkeling.
Door levensnoodzakelijke levensbenodigdheden zo duur mogelijk te maken (denk aan dure huur, eigen bijdrages voor noodzakelijke zorg) worden vooral economisch zwakkere groepen stevig aan de leiband gehouden om voor vrijwel noppes onderbetaalde arbeid voor de rijkere bovenlaag te verrichten. Een werkloosheidsuitkering of arbeidsongeschiktheidsuitkering is in meeste gevallen so wie so al armoede, maar als je ook nog eens keihard moet werken voor iets meer dan een gemiddelde uitkering en in vele gevallen men ook nog niet eens 100 procent fit is en met sober leven maar amper kan toekomen, vaak nog onder schulden gebukt gaat, is de huidige gerichtheid op meer en meer luxe waarbij onvoldoende de prioriteit ligt bij het flink goedkoper maken van levensnoodzakelijke voorzieningen, een molensteen om de nek van een boel mensen.
Dat is geen echte vrijheid. Armoede is 1 ding, maar ook nog als onderbetaalde arbeider onder slechte arbeidsvoorwaarden de rijkdom van de toch al behoorlijke rijke bovenlaag dienen te ondersteunen, zonder uitzicht op meer vrije tijd of minder armoede, dan is armoede extra zwaar.

Dat via bewustwording er meer oog komt voor andere sociale normen en waarden, dat men van kinds af aan minder geprikkeld wordt om teveel materiële rijkdom na te streven, met alle status die eraan gekoppeld wordt. Het doorgeschoten consumentisme. In armoede leven en daarbovenop ook nog gebukt gaan onder schuldenlasten omdat levensnoodzakelijke diensten en gezonde producten te weinig prioriteit krijgen ten opzichte van luxe diensten en producten, maakt materiële armoede extra zwaar. Persoonlijk interesseert een luxe huis of auto of verre reis me niet, maar wil wel kunnen voorzien in levensnoodzakelijke voorzieningen.
Het zal niet makkelijk worden om tot wezenlijke veranderingen te komen, maar waar een wil is, is een weg.
Er a priori vanuit gaan dat het niet mogelijk is, is een dooddoener. Het is al heel wat dat de focus flink meer komt te liggen op het veilig stellen van basale benodigdheden en minder focus op allerlei luxe rommeldiensten en rommelgoederen en voorkomen van verspilling door onnodige overproductie van allerlei troep. Dat betekend nog niet terug naar het stenen tijdperk, integendeel, het zal wat betreft leefbaarheid een stuk beter worden. Maar ieder zijn opvatting natuurlijk.
Als we op huidige wijze voortgaan is de kans erg groot dat de wal het schip gaat keren, met niet prettige gevolgen waar een samenleving totaal niet is op voorbereid.
Persoonlijk voel ik het meest aangetrokken tot ‘eco-socialisme’. Een uitleg over eco-socialisme is hier terug te vinden. Wat met socialisme bedoeld wordt staat uitgelegd in het artikel, het is wezenlijk anders dan wat sommigen allemaal wel niet met socialisme associëren. Er zijn er genoeg die flink gaan stuiteren bij het woord socialisme. 🙂
Op eco-socialisme wordt nog uitgebreid teruggekomen in één van de vervolg delen. Het volgende deel zal vrij geinterpreteerd een sterk politiek sausje bevatten.

Einde deel 2. Wordt vervolgd in deel 3.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties