Sterkere daling dan eerder gemodelleerd van olieproductie in oudere producerende olieputten Permian

…aldus een recent Bloomberg artikel gebaseerd op een studie van Wood Mackenzie Ltd.

Vooral in sommige delen van ‘The Permian’ zou vijf jaar nadat een schalie olieput er begon te produceren heden ten dage al gemiddeld een sterkere olieproductie daling vertoond worden dan eerder gemodelleerd was. Dat daardoor er meer extra nieuwe olieputten in gebruik genomen dienen te worden dan eerder gemodelleerd was om de olieproductiestijging in ‘The Permian’ op stoom te houden. Vanwege laatstgenoemde is de kans nog groter geworden dat eerdere (optimistische) ramingen van de toekomstige Amerikaanse schalie olieproductie niet gerealiseerd zullen worden.

Een lange quote uit het artikel:

The oil industry, and particularly the Permian, is in the midst of a boom. But analysts say new hints that maturing wells are falling well short of projections are prompting fresh worries that the industry may not be able to meet robust demand moving forward.

It’s a concern that could add new strength to an oil ally that’s been building since January, largely driven by volatile geopolitical issues. A study by Wood Mackenzie Ltd. found maturing wells in some parts of the Permian’s Wolfcamp shale were losing almost 15 percent of output annually five years after startup. That compares with the 5 percent to 10 percent initially modeled.

“If you were expecting a well to hit the normal 6 or 8 percent after five years, and you start seeing a 12 percent decline, this becomes more of a reserves issue than an economics issue.,” said R.T. Dukes, a director at industry consultant Wood Mackenzie Ltd. It means “you have to grow activity year over year, or it gets harder and harder to offset declines.


Even een zijsprong:

Het lijkt erop dat de beuren wereldwijd een al dan niet tijdelijke correctie hebben ondergaan. Mede door de correctie zijn de olieprijzen met enige dollars per vat gedaald. Voor mij is een vraag in hoeverre er wereldwijd nog voldoende koopkracht aanwezig is om voor langere tijd hoge olieprijzen te ondersteunen zonder tot noemenswaardige of flinke vraagvernietiging te leiden. Volgens diverse artikelen ziet men bijvoorbeeld in India al duidelijk een afzwakkende vraag naar olie ontstaan door een combinatie van een sterke dollar en een hoge olieprijs.

Ik betwijfel of de beurzen wereldwijd een goede afspiegeling zijn van de werkelijke economische situatie. Mijn vermoeden is wel dat er een strategie aanwezig is om de beurzen zo hoog mogelijk te houden om het vertrouwen in de economie zo goed mogelijk op peil te houden, ook al zijn de beurzen m.i. heden ten dage geen goede afspiegeling meer van de werkelijke economie.
Er is de laatste jaren enorm veel geld gepompt in de economie waardoor de totale wereldwijde schuldenberg snel is toegenomen. De wereldeconomie zou daardoor dienen te draaien als een tierelier, maar dat is m.i. duidelijk niet het geval.

In ons op schuld gebaseerde en van economische groei afhankelijk financieel economisch monster dienen er steeds grotere schulden aangegaan te worden om een bepaalde werkelijke economische groei te realiseren.
Naar mijn idee zal, naast ‘bovengrondse redenen’, de komende jaren een groeiende bewustwording dat er een structureel tekort aan het ontstaan is aan vitale brand- en grondstoffen wel eens een belangrijke trigger voor een versneld afnemend vertrouwen in de toekomstige economie ‘kunnen gaan zijn’.
Als het vertrouwen in de toekomstige economie flink gaat verminderen, dan is de kans behoorlijk groter dat het extra snel bergafwaarts gaat met de economie wereldwijd.

Trouwens, als bijvoorbeeld iedere inwoner van het Afrikaanse continent gemiddeld net zoveel energie en grondstoffen zou gaan verbruiken als een doorsnee Europeaan, dan waren de grondstoffen niet aan te slepen. Als we hier op huidige voet willen doorleven is het cru gesteld in ons belang dat de economie van bijvoorbeeld het Afrikaanse continent niet te snel groeit.

Tot slot nog even een gechargeerd stukje:
In mijn beleving is de collectieve inspanning heel sterk gericht op geforceerde economische groei, ook in landen waarin de economie m.i. al oververzadigd is. Een collectieve gerichtheid waarbij ook voor de rijkere medemens ‘genoeg nog niet genoeg’ is.
Soort van cultus van ‘genoeg is nooit genoeg’, de cultus van hoe meer hoe beter.

Empathie als uiterlijke vorm, onverzadigbare roofzucht (macht, aanzien, geld, bezit) als innerlijke drijfveer. Om te overleven wordt eenieder erin meegesleurd. Laatstgenoemde is voor mij een van de gezichten van bijvoorbeeld het globaal financieel kapitalisme.

Soort van koude materialistische ‘economische groei ideologie’, sterker uitgedrukt een verkapte economische oorlogsvoering waarin genoeg nooit genoeg is. Waarin men mede door het ‘bevorderen van democratie’ wereldwijd betere toegang tot vitale grondstoffen tracht te bewerkstelligen.
Op een af andere podcast werd gerept over hoe menig Rus de ineenstorting van Rusland ervoer. Dat er angst bestond dat Rusland overgeleverd zou worden aan roofzuchtige ‘westerse’ bedrijven die onder het mom van onder andere democratie vooral uit waren op de Russische grondstoffen. Dat menigeen dan nog liever geregeerd zou worden door een dominant leider dan door externe krachten die men niet vertrouwd.
Terzijde, ik ben zelf heel erg voor democratie, maar kan me wel inleven dat mensen die niet echt opgevoed zijn met het democratische gedachtegoed het niet als het ‘ultieme goed’ hoeven te beleven.

Mijn vermoeden is dat hoe meer men verkrijgt hoe machtiger, veiliger en belangrijker men zich voelt, maar hoe meer men ook te verliezen heeft.
Het binnen een wereld met grenzen aan de groei tegengaan van corrupt gedrag is binnen een systeem dat m.i. in essentie economische (en ecologische) uitbuiting in de hand werkt meer een vorm van symptoom bestrijding dan een in grondslag humaan en rechtvaardig economisch en sociaal stelsel. De eigen relatief enorme rijkdom wordt er door goedgepraat.
Een stelsel (systeem) dat door haar gerichtheid op meer en meer als het ware corruptie in de hand werkt, al was het door in essentie ‘agressief’ handeldrijven met arme landen en opkomende economieën. Denk alleen nog maar aan de talloze werkslaven die bijdragen aan het goedkoop produceren van heleboel producten die bestemd zijn voor de rijkere medemens.
Het kost flink wat grondstoffen om de meestal flink met verspilling gepaard gaande rijkdom in stand te houden.
De focus op duurzame levensnoodzakelijke producten zou in een wereld met grenzen aan de groei m.i. een stuk groter mogen zijn. Maar ja laatstgenoemde is niet goed voor de levensvatbaarheid van ons financieel economisch monster.

Naar buiten toe een democratisch en (meestal in de wat rijkere landen vaak ook een) humaan gezicht. Of m.a.w. naar buiten toe tracht men een gezicht op te zetten van rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid, democratische medezeggenschap, soort van morele verhevenheid boven andere culturen.
Onderhuids soort van roofzuchtige oorlogseconomie van een erg materialistisch ingestelde samenleving. De VOC mentaliteit in een eindige wereld.

Ook de economie van de VS kan men m.i. als een oorlogseconomie zien. Er wordt aldaar jaarlijks grofweg 700 miljard dollar aan het militaire apparaat uitgegeven, terwijl de schulden aldaar, net zoals in de meeste andere landen ter wereld, alleen maar toenemen.

Advertenties
Geplaatst in Uncategorized | 3 reacties

De Iran coup van 1953

Ondanks dat berichten die zinspelen op niet al te goedaardige ‘westerse interventies’ (in feite kritiek op westers imperialisme) door menigeen gebagatelliseerd worden of zelfs al snel als fake nieuws afgedaan worden, toch aandacht voor het volgende:

In 1953 ensceneerde de CIA een coup tegen de democratisch gekozen president van Iran (Mohammad Hedayat Mossadeq). In wezen een onvergeeflijke misdaad.
Iran had haar olieproductie genationaliseerd en vertelde de oliemaatschappij BP dat de olie Iran toebehoort.
Noodgedwongen trokken BP en de Britse regering hun handen af van de Iraanse olie.

BP (en de Britse regering) gingen steun vragen bij Amerikaanse presidenten en kregen die ook, namelijk van Eisenhower.
De coup bracht de corrupte Shah van Iran aan de macht. Als ik de verhalen mag geloven gaf de Shah van Iran in ruil voor flink wat dollars en wapens de controle (macht) over de Iraanse olieproductie weer terug in de handen van BP. De niet democratisch gekozen Shah richtte met hulp van de CIA een geheime politie op die met behulp van opgedane kennis over folterpraktijken van de CIA de bevolking onder de duim hield.

De coup die met behulp van de CIA had plaatsgevonden was een succes.

Even aangenomen dat onderstaande een kern van waarheid bevat:
Bedroevend is dat laatstgenoemde ‘succes’ inspireerde tot meerdere door de CIA ondersteunde coups. Denk aan Guatemala, Indonesië, Vietnam, de Congo, de Dominicaanse Republiek, Brazilië en Chili.
Tussen 1947 en 1989 heeft de VS 79 keer een poging ondernomen om in andere landen de regering ‘te veranderen’ (om ver te werpen). De meeste pogingen mislukten.

En wij ons maar afvragen waarom het toch zo onrustig is in onder ander de regio van het Midden Oosten. De coup is een belangrijke factor die heeft bijgedragen aan de onrust in die omgeving.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Brent olieprijs weer terug boven de 80 dollar per vat

Ook op RTLZ (Hans de Geus) aandacht voor de boven de 80 dollar per vat gestegen Brent olieprijs:
https://www.rtlz.nl/tv/laatste-videos/video/4428561/olieprijs-stijgt-om-slechte-reden-maar-voor-shell-het-goed

Volgens Hans liggen er voornamelijk ‘slechte’ redenen ten grondslag aan de stijgende olieprijs, namelijk een tekort aan olie aanbod en niet zozeer een sterk aantrekkende wereldeconomie en daarmee samenhangend een sterkere vraag naar olie. Ook zou volgens Hans bij iedere dollar dat een vat olie stijgt, de benzineprijs met ongeveer 1 cent per liter stijgen. En Hans vermoed dat Amerikaanse schalie olieproductie minder hoog gaat uitvallen dan menigeen eerder vanuit ging.

En nog een RTLZ video, over hoe Trump zorgt voor hogere (boycot Iran) en lagere (handelsoorlog) olieprijs:
https://www.rtlz.nl/beurs/artikel/4429811/olieprijs-trump-opec

Mijn indruk is, in het geval de vraag naar olie de komende jaren wereldwijd nog noemenswaardig blijft stijgen, dat vooral in de periode 2020-2025 de kans op een flinke olieshock groot is. Momenteel speelt de boycot van Iraanse olie welke vanaf 4 november 2018 formeel ingaat een belangrijke rol bij de toenemende krapte op de wereldwijde oliemarkt. Dat we nu nog maar aan het begin staan van serieuze tekorten aan olie.
Het is voor mij een teken aan de wand dat het blijkbaar lastig is om de terugval in de Iraanse olie export te compenseren. Is er wereldwijd echt al zo weinig reserve olieproductie capaciteit?
Er zijn diverse onafhankelijke analisten die al tijdje ervoor waarschuwen dat ook onder een regiem met relatief hoge investeringen ‘grote olieproducenten’ als Rusland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten binnen nu en enkele jaren hun olieproductie piek zullen bereiken. Sterker, dat de Russische olieproductie mogelijk al vanaf grofweg het jaar 2022 gaat dalen en die van de VS vanaf of iets na het jaar 2025. Saoedi-Arabië zou haar olieproductie nog geruime tijd op het huidige niveau kunnen houden. Er blijven, in ieder geval op papier, maar heel weinig landen over die ook na grofweg het jaar 2023 hun olieproductie nog noemenswaardig kunnen verhogen. Mogelijke kandidaten zijn Libië en Irak (als in beide landen vrede komt), Canada, Brazilië en misschien nog een paar landen. Irak zou onder een regiem van flinke investeringen haar olieproductie nog meer dan noemenswaardig kunnen verhogen, maar er dient dan aldaar snel vrede te ontstaan en per direct de investeringen aldaar flink opgekrikt te worden. Iran zou haar olieproductie weer terug op haar oude niveau kunnen brengen, als boycot stopt. Als de wereldeconomie in een recessie geraakt en daardoor de investeringen flink afnemen, dan zal de wereldwijde olieproductie waarschijnlijk al snel meer dan noemenswaardig gaan inzakken. Afwachten maar weer.

Rusland
Er wordt al enige tijd voor gewaarschuwd dat bijvoorbeeld de Russische olieproductie al rond of iets na het jaar 2020 haar hoogste niveau (piek) zal gaan bereiken, namelijk grofweg zo’n 300 duizend vaten boven het niveau van nu. Dat is vrijwel niets en dan zijn er bovendien flinke investeringen nodig om die verhoging te realiseren. In feite zou men kunnen stellen, indien laatstgenoemde de realiteit is, dat de Russische olieproductie zich nu al op een piek productie plateau bevind en onder een regiem met onvoldoende investeringen na het jaar 2021 waarschijnlijk flink zal gaan inzakken. Recentelijk is er ook vanuit Rusland zelf gewaarschuwd voor een stevige daling van de Russische olieproductie na het jaar 2021, zeker in het geval de investeringen aldaar niet flink verhoogd worden. Maar ook onder een regiem met flink hoge investeringen is het vechten tegen de bierkaai en zal een flinke daling uiteindelijk niet tegengehouden kunnen worden. Het houdt een keer op. Vanwege de steeds lastigere winbaarheid van olie (en gemiddeld afnemend kwaliteit) dient men wereldwijd steeds harder te lopen om op gelijke hoogte te blijven.

Een lange quote uit een recent artikel van Tom Whipple (over het Russische oliegebeuren):

Moscow’s oil production could peak as early as 2021 due to high taxes and costs provided there are no benefits for exploration or tax incentives, Energy Minister Novak said last week. Moscow’s oil production is expected to average around 553 million tons this year, or 11.105 million b/d. The Interfax news agency quoted Novak as saying that by 2021, Russia’s oil production will rise to 570 million tons, which, without more benefits and lower taxes, could be the peak of its oil production. If current production trends continue, and if Russia doesn’t do anything to further stimulate oil exploration and new field development, after 2021 production may start to fall and reach just 310 million tons by 2035, that is, Russia’s oil production could drop by 44 percent in the next 18 years.

Exploration and new oil field development are becoming increasingly important for Russia’s oil industry, Prime Minister Dmitry Medvedev said at the meeting, adding that the government needs to assess reserves and draft measures for incentives. Minister Novak cited “increased production costs and excessively high taxes in West Siberian oil fields” as part of the problem.

Western analysts have been saying for years that without the discovery of major new sources of oil production, Moscow’s aging fields should be slowing soon despite constant in-field drilling. A significant quantity of production from polar fields is still a long way away and, despite talk of massive US-style shale oil deposits, nothing of significance has been announced.

Als de komende 18 jaar (gerekend vanaf nu) de Russische olieproductie inderdaad met 44 procent zou gaan dalen zou dat enorm zijn en daarmee een behoorlijk somber scenario. Voorlopig is de wereldeconomie nog heel erg afhankelijk van vooral olie, ook al zou ik het liefst anders zien.

Saoedi-Arabië
Vanuit Saoedi-Arabië komen meer en meer signalen dat men niet van plan is de olieproductie aldaar te verhogen. In hoeverre Saoedi-Arabië nog in staat is haar olieproductie noemenswaardig te verhogen is erg lastig in te schatten. Er zijn m.i. flink wat onafhankelijke analisten die ervan uitgaan dat Saoedi-Arabië niet in staat is haar olieproductie op structurele basis boven de 11 miljoen vaten per dag op te krikken. Trouwens, Saoedi-Arabië heeft nog nooit 11 miljoen of meer vaten aan olie per dag uit de grond opgepompt.
Volgens een recent artikel van ArabNews (nog link aanmaken), een bron welke wat de OPEC olieproductie m.i. relatief optimistisch is, dient er de komende 10 jaar tussen de regels door lezend meer dan 1 miljoen vaten aan extra olie uit geplande projecten te komen om de olieproductie capaciteit van Saoedi-Arabië op 12 miljoen vaten per dag te houden. En er wordt in het artikel gemeld dat aan een zeer groot project welke uiteindelijk 600 duizend vaten per dag zou moeten opleveren nog niet eens is begonnen. Het zijn allemaal lastige, relatief dure projecten. Ook voor Saoedi-Arabië is volgens het artikel het al een stuk duurder geworden om haar olieproductie capaciteit op niveau te houden, laat staan verder te verhogen. Het is dus nog maar de vraag of Saoedi-Arabië, in het geval de wereldwijde vraag naar olie nog noemenswaardig toeneemt, de komende jaren in staat zal blijken te zijn haar olieproductie nog noemenswaardig op te voeren.
Bijvoorbeeld dit artikel- klik hier voor artikel- heeft m.i. een aardige samenvatting wat betreft de Saoedische olieproductie.

Schalie olieproductie Verenigde Staten
De grote vraag is in hoeverre en voor hoe lang de Amerikaanse schalie olie productie nog verhoogd kan worden, want het komt vooral op de Amerikaanse schalie olie productie aan in hoeverre een flinke olieshock nog uitgesteld kan worden, zeker in het geval de wereldwijde vraag naar olie (bijvoorbeeld door een recessie) de komende jaren niet te veel gaat inzakken.
Naar verwachting zal op korte termijn de stijging van de Amerikaanse schalie olieproductie vanwege logistieke bottlenecks (met name te weinig pijpleidingen om al de olie te transporteren) noemenswaardig stagneren. Wanneer over een kleine twee jaar de bottlenecks zijn weggewerkt kan de Amerikaanse schalie olieproductie misschien nog met zo’n 2 miljoen vaten per dag verder opgekrikt worden om grofweg in de periode 2023-2025 een piek te bereiken (althans dat is een gangbaar scenario).
Het zogenaamde Red Queen Syndroom zal bij het verder stijgen van de Amerikaanse olieproductie steeds meer een rem op de stijging van de Amerikaanse olieproductie gaan uitoefenen. Want omdat binnen het schalie oliegebeuren een in gebruik genomen nieuwe olieput al heel snel haar maximale olieproductie niveau (haar piek) bereikt gevolgd door een scherpe daling, dient er bij steeds verdere stijging van de Amerikaanse schalie olieproductie in steeds hoger tempo nieuwe putten in gebruik genomen te worden om de oplopende zeer hoge daling (van de schalie olieproductie) bij bestaande putten te compenseren.
Bovendien zijn er steeds minder locaties voorhanden met relatief makkelijk winbare schalie olie. De zogenaamde ‘sweetspots’ beginnen uitgeput te raken. Men dient steeds harder te lopen om op dezelfde hoogte te blijven. Net zoals bijvoorbeeld in het Noordzee oliegebeuren en het Mexicaanse oliegebeuren, zal ook de Amerikaanse schalie olieproductie al binnen afzienbare termijn een piek bereiken. Ook bij zeer hoge olieprijzen zijn volgens diverse bronnen de economisch winbare reserves van de Amerikaanse schalie olie te gering om voor vele jaren de wereldwijde olieproductie op peil te houden.
Trouwens ook bij de winning van diverse elementen (uit het periodiek systeem) speelt het Red Queen Syndroom steeds meer een rol, omdat gemiddeld gezien van sommige elementen de mijnen met hoge concentraties al snel uitgeput aan het raken zijn en men toevlucht moet nemen tot mijnen met lagere concentraties, welke vaak ook dieper in de grond zitten en zich bevinden op gemiddeld steeds lastiger te bereiken locaties. Als de wereldeconomie de komende jaren in een flinke recessie geraakt, zal m.i. piekolie al snel een feit geworden zijn, omdat het al veel te duur is geworden om al de benodigde investeringen op te brengen om de wereldwijde bruto olieproductie op peil te houden.
Soort van neerwaartse spiraal.

Mijn verhaal over financieel kapitalisme laat ik maar even achterwege. 😉

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Schaarste aan kobalt zal leiden tot minder snelle opmars van elektrische voertuigen

Momenteel worden er wereldwijd jaarlijks ongeveer 80 miljoen personenauto’s verkocht, waarvan er dit jaar ongeveer 2 miljoen elektrisch zullen zijn.
Om een elektrische auto te voorzien van een veilige (o.a. hoger brandpunt) en kwalitatief goede batterij is men heden ten dag nog flink afhankelijk van kobalt. Er wordt nu al hard nagedacht over en flink wat onderzoek verricht naar ‘bruikbare’ batterijen voor elektrische auto’s welke zo min mogelijk of zelfs geen kobalt bevatten, maar dat is niet zo makkelijk en vergt hoogstwaarschijnlijk nog flink wat tijd. Een bruikbare, veilige en kwalitatief goede batterij voor elektrische auto’s welke flink wat minder kobalt per ‘kilogram batterij’ bevat laat op basis wat ik zoal gelezen heb hoogstwaarschijnlijk nog heel veel jaren op zich wachten.
Als leek volg ik op internet (o.a. podcasts, artikelen) het kobalt gebeuren met grote interesse, mede omdat mijns inziens het komend decennium, zeker onder een ‘business as usual’ scenario ( door enkelen ook wel doorsukkel scenario genoemd), er grote tekorten aan olie gaan ontstaan.

Wereldwijd oliegebeuren
Alvorens in te gaan op het kobalt gebeuren eerst nog wat over het toekomstige wereldwijde oliegebeuren.
Er zijn diverse analisten die de kans groot achten dat in de loop van het volgend decennium (2020 t/m 2029) zowel Brazilië, Rusland, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten, ook onder een regiem met hoge olieprijzen niet meer in staat zullen zijn hun olieproductie nog verder op te krikken.
Sterker, dat de Russische olieproductie al grofweg rond het jaar 2021 haar piek zal bereiken om vervolgens behoorlijk stevig te gaan dalen.
Dat ook de Braziliaanse olieproductie al vrij snel haar piek zal bereiken, om vanaf de tweede helft van het volgend decennium te gaan dalen. Dat de kans ook groot is dat de Amerikaanse schalie olieproductie vanaf of iets na het jaar 2025 zal gaan dalen.
Alleen in landen zoals Irak of Libie zou de olieproductie op relatief makkelijke en goedkope wijze nog behoorlijk opgekrikt kunnen worden, maar dan dient er wel snel vrede uit te breken en flink geinvesteerd te worden om het mogelijk te maken de olieproductie aldaar flink te verhogen.
In een volgens artikel op deze blog wordt zeer waarschijnlijk stil gestaan bij de huidige en toekomstige oliesituatie in Saoedi-Arabië, Rusland en de VS. Het is geen rooskleurig plaatje.

Belang van Kobalt bij snelle opmars van elektrische auto’s
Wil men ook in het volgende decennium business as usual zoveel mogelijk in stand houden, zal vanwege de ‘CO2-uitstoot problematiek’ maar ook vanwege toenemende krapte aan opgepompte olie de rol van elektrische auto’s steeds belangrijker worden.
Een grote bottleneck voor een snelle opmars van elektrische auto’s zal volgens menig analist vooral tekorten aan kobalt gaan zijn.

Alvorens te gaan strooien met allerlei cijfers, eerst een lijstje met artikelen welke door mij ‘geraadpleegd’ zijn:
1) https://www.nature.com/articles/d41586-018-05752-3 (Ten years left to redesign lithium-ion batteries)
2) http://euanmearns.com/batteries-mine-production-lithium-and-the-cobalt-crunch/ (Batteries, mine production, lithium and the “cobalt crunch”)
3) https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-05-21/threat-of-cobalt-supply-shock-is-top-risk-for-electric-vehicles
4) https://www.allaboutcircuits.com/news/looming-shortage-lithium-cobalt-electric-cars-politics-battery-chemistry/
5) https://www.prnewswire.com/news-releases/cobalts-scarcity-influences-the-lithium-ion-battery-market-685240801.html
6) https://worldoceanreview.com/en/wor-3/mineral-resources/manganese-nodules/
7) https://worldoceanreview.com/en/wor-3/mineral-resources/deposits-and-markets/
8) Eentje (een aanrader) waar Gerard me op attendeerde , vooral over ethische en politieke dimensie bij het kobalt gebeuren:
http://fortune.com/2018/08/24/cobalt-battery-blockchain-child-labor/

Daarnaast ook geluisterd naar diverse podcasts over kobalt en lithium i.v.m. geschikte batterijen voor elektrische auto’s.
Terzijde: Ik weet niet meer welke podcast het was, heb er naar gezocht maar kan hem niet terugvinden, zou er grofweg 14 duizend ton kobalt nodig zijn voor de productie van 1,5 miljoen ‘standaard’ elektrische auto’s. Dus dat er voor de productie van een ruime 10 miljoen elektrische auto’s al grofweg 100 duizend ton aan kobalt nodig is. 100 duizend ton aan kobalt staat bijna gelijk aan de totale hedendaagse wereldwijde kobalt productie. Dat, zoals het er nu uitziet, het wel eens heel lastig kan gaan worden om binnen 15 jaar de wereldwijde productie van kobalt meer dan te verdubbelen, laat staan te verdrievoudigen. En kobalt is niet alleen nodig voor batterijen van elektrische auto’s, maar ook bijvoorbeeld heel veel andere elektronische producten waarvan de vraag wereldwijd nog flink aan het toenemen is.

Cijfers
De ene bron is wat optimistischer dan de andere, maar bij onderstaande cijfers geprobeerd om een middenweg te vinden.
De wereldwijde kobalt productie bedraagt momenteel grofweg zo’n 100 a 150 duizend ton per jaar (geraadpleegde bronnen wijken nogal af wat laatstgenoemde betreft). De wereldwijde ‘potentieel bruikbare’ reserves worden heden ten dage geschat op zo’n 7 miljoen ton.

In verband met cijfers besloten om alleen te refereren naar artikel van Nature (klik hier voor artikel) over de verwachte schaarste aan kobalt en ook nikkel in het geval de wereldwijde vraag naar beiden flink blijft toenemen. Het is m.i. een goed artikel, misschien iets te somber en ook niet een middenweg. Ik had een boel quotes uit het artikel in gedachten, maar wordt wat teveel.

Ondertussen is de Brent olieprijs tot ruim boven de 80 dollar per vat gestegen. Het gaat hard omhoog.

Geplaatst in Uncategorized | 6 reacties

IEA: In vierde kwartaal 2018 al noemenswaardige krapte op de wereldwijde oliemarkt

…onder andere vanwege de boycot van de Iraanse olie, aldus het meest recente maandrapport van het IEA.

(IEA:) We are entering a very crucial period for the oil market. The situation in Venezuela could deteriorate even faster, strife could return to Libya and the 53 days to 4 November will reveal more decisions taken by countries and companies with respect to Iranian oil purchases. It remains to be seen if other producers decide (of überhaupt in staat zijn) to increase their production. The price range for Brent of $70-$80/bbl in place since April could be tested. Things are tightening up.

Het ziet er steeds meer naar uit dat vanwege de op 4 november 2018 ingaande boycot van Iraanse olie er al voor het jaar 2020 noemenswaardige krapte op de wereldwijde oliemarkt gaat ontstaan, welke vooral bij opkomende economieën, zoals bijvoorbeeld India, een extra rem op de (economische) groei zal zetten.

Volgens een ‘schatting’ van het IEA zal er in het vierde kwartaal gemiddeld grofweg een half miljoen vaten per dag op de wereldwijde bovengrondse olievoorraad ingeteerd dienen te worden om aan de verwachte wereldwijde vraag te kunnen voldoen. En dan mag het niet tegenzitten met de olieproductie in bijvoorbeeld Libië, Nigeria en de VS. Dat terwijl de Brent olieprijs nu (september 2018) al bijna 80 dollar per vat bedraagt!

Saoedi-Arabië:
De grote vraag is in hoeverre met name Saoedi-Arabië nog haar olieproductie kan verhogen. Er wordt door menig onafhankelijk analist flink getwijfeld of Saoedi-Arabië haar olieproductie binnen redelijk korte termijn (binnen 3 maanden) noemenswaardig boven de 11 miljoen vaten per dag kan opkrikken. Afgelopen maand augustus bedroeg de olieproductie er gemiddeld ongeveer 10,4 miljoen vaten per dag. Meer over Saoedi-Arabië verder naar onderen.
Er zijn meerdere indicaties dat de VS (o.a. via ‘tweets’ van Trump en via onderhandelingen), en in mindere mate ook India, Saoedi-Arabië flink onder druk zetten om haar olieproductie noemenswaardig te verhogen. Bijvoorbeeld dit artikel gaat over het onderdruk zetten van Saoedi-Arabië door de VS om haar olieproductie zoveel mogelijk te verhogen. Volgens het artikel is het i.v.m. met de aanstaande november verkiezingen voor Trump erg belangrijk dat vanwege de boycot van de Iraanse olie de olieprijzen niet te ver oplopen.
Wie weet weten we over een paar maanden veel meer over waartoe Saoedi-Arabië in staat is.

Reserve capaciteit olieproductie
Volgens het IEA resteert er wereldwijd momenteel nog 2,7 miljoen vaten per dag aan reserve olieproductie capaciteit, waarvan 60% (1,6 miljoen vaten per dag) op conto van Saoedi-Arabië geschreven kan worden. Beide laatstgenoemde waarden zijn hoogstwaarschijnlijk veel te optimistisch. Meer daarover verder naar onderen.
Twee komma zeven miljoen vaten per dag is vanuit historisch perspectief niet veel, dat terwijl het IEA meestal behoorlijk optimistisch is bij het inschatten van de wereldwijde reserve capaciteit aan olieproductie.
Volgens het IEA zou Saoedi-Arabië haar olieproductie binnen niet al te lange termijn nog met 1,6 miljoen vaten per dag (60% van 2,7 miljoen) kunnen verhogen.
Volgens diverse analisten daarentegen bedraagt de wereldwijde reserve capaciteit aan olieproductie slechts een half miljoen tot hooguit een miljoen vaten per dag. Dat is een stuk minder dan de inschatting van het IEA, maar dat terzijde.

Maar het IEA laat wel doorschemeren dat vrij vertaald een groot deel van de door haar geschatte 2,7 miljoen vaten aan reserve olieproductie capaciteit niet gemakkelijk of snel op de markt gebracht kan worden, sterker dat het twijfelt aan de eigen inschatting.
Dat in feite een groot deel van de door de IEA ingeschatte potentiële olieproductie reserve capaciteit niet aan de definitie van reserve capaciteit voldoet, omdat het veel te lang duurt (veel langer dan drie maanden) en ook flinke extra investeringen vergt om al die reserve productiecapaciteit op de markt te kunnen brengen, wat hoogstwaarschijnlijk alleen op papier mogelijk is:

But the point about spare capacity is that, having been idle, it is not clear exactly how much, beyond what is widely thought to be “easy” to bring online, will be available to coincide with further falls in Venezuelan exports and a maximisation of Iranian sanctions.

Onafhankelijke analisten over Saoedische olieproductie:
Vele onafhankelijke analisten betwijfelen of Saoedi-Arabië überhaupt in staat geacht kan worden om haar olieproductie op structurele basis tot boven de 11 miljoen vaten per dag te verhogen. Aangezien volgens een recent OPEC rapport de Saoedische olieproductie in augustus 2018 gemiddeld grofweg 10,4 miljoen vaten per dag bedroeg, zal Saoedi-Arabië haar olieproductie slecht met hooguit 600 duizend vaten kunnen opkrikken.
Er zijn op zijn minst flink wat extra tijd en flinke extra investeringen nodig om de Saoedische olieproductie tot boven de 11 miljoen vaten per dag op te krikken, als dat überhaupt al mogelijk is.
Onderstaande links verwijzen naar artikelen die achtergrondinformatie geven over o.a. dat de Saoedische olieproductie capaciteit al op haar maximum zit en er de komende jaren flinke investeringen nodig zijn om de Saoedische olieproductie capaciteit op peil te houden:
1) https://seekingalpha.com/amp/article/4205332-irans-crude-exports-plunge-will-saudis-ready (aanrader)
2) https://uk.reuters.com/article/uk-oil-prices-kemp/commentary-traders-bet-iran-sanctions-will-leave-market-short-of-crude-idUKKCN1LS1KU
3) http://peakoilbarrel.com/opec-august-production-data-2/ (aanrader)

En waar de resterende 1,1 miljoen vaten per dag [van de in totaal 2,7 miljoen vaten, want 1,6 miljoen vaten komt op conto van Saoedi-Arabië] aan reserve olieproductie capaciteit vandaan zouden moeten komen is helemaal een raadsel.
Bijvoorbeeld volgens dit artikel (welke helaas niet meer direct te benaderen is) kan de Russische olieproductie alleen met behulp van flinke inspanningen (investeringen) met hooguit 300 duizend vaten opgekrikt worden en dat het meer dan enkele maanden zal gaan duren en dat tot nu toe het besluit om laatstgenoemde (300 duizend vaten per dag aan productie verhoging) te realiseren nog niet gemaakt is.
Menig onafhankelijk analist verwacht dat de Russische olieproductie grofweg in de periode 2020-2022 haar piek zal bereiken gevolgd door een noemenswaardige daling.
Al met al in ieder geval wat het wereldwijde oliegebeuren betreft een (voor mij) erg interessant vierde kwartaal voor de boeg.

Geplaatst in Uncategorized | 6 reacties

Terlouw: ‘Democratie is in gevaar’

Ter afwisseling een bericht over de dividendbelasting. Op dit blogje ligt de focus niet op politiek, alhoewel er wel zo af en toe door mij over gekeuveld wordt. 😉
Onderstaande tekst is een kopie afkomstig van onderstaande link:

https://joop.bnnvara.nl/nieuws/terlouw-democratie-is-in-gevaar

In de eerste aflevering van Betrouwbare Bronnen, een nieuwe podcastserie van parlementair journalist Jaap Jansen, spreekt oud-vicepremier Jan Terlouw zijn grote zorgen uit over de democratie. Directe aanleiding daarvoor is dat Rutte ondanks de breedgedragen bezwaren zijn plan om de dividendbelasting af te schaffen doorzet. Slechts een minderheid van de kiezers steunt de maatregel.
Terlouw (vanaf 1:20):

“Het is toch te gek he? Zeventien procent van de bevolking heeft er begrip voor. 17 procent! Je weet dat de meerderheid van de Tweede Kamer er tegen is, want dat zeggen ook Pechtold en Segers, die zeggen dat gewoon en dan gaat het tóch gebeuren. Wat heeft dat nog met democratie te maken? Met de politieke macht die berust bij de bevolking?”

Jaap Jansen werpt tegen dat het nu eenmaal een compromis is.

“Ja, zo is het en dat systeem hebben we nu eenmaal, dat hebben we geïntroduceerd. Je moet dus vraagtekens bij dat systeem gaan zetten. Ik vind ook dat het veel te veel de gewoonte is geworden dat een kabinet geen enkele nederlaag mag leiden. Een kabinet mag nergens nat gaan, zeg maar. Wat is dat voor onzin? Waarom mag dat niet? Waarom kan het kabinet niet zeggen ‘oké jongens, sorry, we hadden dat gewild maar het gaat niet door want jullie willen dat niet’. En het parlement is nog altijd het hoogste gezag van de samenleving. (…) En anders de Eerste Kamer. Waarom steekt die er geen stokje voor? Die hebben het regeerakkoord niet ondertekend. Meestal moet je dat natuurlijk niet doen en zeggen ‘goed, dat hebben we afgesproken en daar berust het kabinet op’, maar op sommige punten kan zo’n kabinet best eens even zeggen ‘nou ja jongens, dat was een beetje te vlug en we gaan er nog eens even over denken’.”

Terlouw vraagt zich op aangeven van Jaap Jansen af waarom in het vorige kabinet de inkomensafhankelijke zorgpremie na protest van de Telegraaf wél van tafel kon maar de belastingmaatregel nu niet.

“Het is mij volstrekt een raadsel. Of volstrekt een raadsel… ik heb natuurlijk lang genoeg in de politiek gezeten om te weten dat het lastig is.”

Over eventuele tegenacties van Shell en Unilever als de afschaffing niet doorgaat zegt hij:

“Laat je niet de wet voorschrijven. De politiek moet de baas blijven. Want weet je, nog even over politieke macht, die hoort te berusten bij de bevolking. Die geeft de bevolking natuurlijk weg, die verkiezen mensen en geven ze macht en die machthebbers proberen die macht ook nog te vergroten en zo, daar is allemaal niks op tegen want leiding moet er zijn. Zo lang je ze die macht ook weer kunt afnemen met democratische middelen. Maar als de macht gaat berusten bij het kapitaal dan kun je die niet meer afnemen met democratische middelen en dan is de democratie wezenlijk in gevaar. We kunnen Shell niet wegstemmen. Er gaat zoveel macht berusten (bij bedrijven, red. Joop) bij zaken over investeringen, over infrastructuur, informatievoorziening enzovoort. Dat is politieke macht, die neem je ze niet zo maar weer af, met dat kapitaal wat ze bezitten.”

Ter afsluiting nog het volgende verhaal, ik kan het niet laten.
Een verhaal over de zogenaamd vrije markt (met bijbehorende competitie) in een wereld zonder grenzen aan de groei en in een wereld met grenzen aan de groei

In een wereld zonder grenzen aan de groei zal onderlinge competitie (met name in een zogenaamde ‘vrije’ markt economie) mijns insziens sneller tot economische groei leiden dan geen of weinig competitie.
Kapitalisme met sterke nadruk op consumentisme en vrij ondernemerschap met bijbehorende competitie gedijen vanuit een materieel oogpunt goed in een wereld zonder grenzen aan de groei.
Individualisme kan in een sterke economie (sterk groeiende economie) goed gedijen, mede omdat men door de grote mate van materiele voorzieningen en diensten, welke grotendeels ondersteund worden door de arbeid van een enorme hoeveelheid aan geautomatiseerd en niet geautomatiseerd machinaal werk, makkelijker een onafhankelijk leven kan leiden.
Dat zelfs een heleboel éénmans bedrijven met de competitie mee kunnen doen, omdat er toch genoeg voor iedereen is, al was het winst maken door ingekochte spullen met winst door te verkopen.
In een wereld zonder grenzen aan de groei is het makkelijk ‘polderen’ geblazen, want het is dan makkelijk om water bij de wijn te doen zonder dat de macht van het grote geld teveel in het geding komt. Er is in een verzadigde (en overzadigde) wereld zonder grenzen aan de groei toch al genoeg voor iedereen, ook al kunnen de verschillen in rijkdom erg groot zijn.

In daarentegen een wereld met grenzen aan de groei zal mijns inziens in een systeem (samenleving) waarbij de nadruk in grote(re) mate op onderlinge competitie ligt (zoals in onze vrije markt) al snel ontaarden in een gewelddadig systeem (of een blinde vlek voor de eigen agressie meebrengende geëxternaliseerde economische expansie), waarin het verdeel en heers principe wordt toegepast om economische belangen ‘veilig te stellen’, de status quo veilig te stellen, lees vooral de belangen van een rijke en superrijke bovenlaag veilig te stellen.
Onder bijvoorbeeld het mom van het bestrijden van kwaadaardige regimes worden er in feite economische oorlogen gevoerd om toegang te verkrijgen tot kostbare grondstoffen en brandstoffen, vruchtbare landbouwgebieden, zoetwaterrijke gebieden, noem maar op. Voor Amerika is ook het veilig stellen van de machtspositie van de dollar een belangrijk element in het gevoerde beleid.
Er wordt als het ware met twee maten gemeten wat betreft ‘kwaadaardige’ regimes. Zo van, valt er wat te halen en loopt het onvoldoende aan de leiband. Zo ja dan harde aanpak, zo nee dan mildere aanpak.
Een enorm machtsmiddel van het ‘internationaal opererende grote geld’ is om de geldkraan af te sluiten van regimes welke niet voldoende aan de leiband lopen van het grote geld. Denk hierbij aan regimes die bijvoorbeeld te weinig toegang verlenen tot hun interne markt.
Regimes die te weinig toegang verlenen tot hun waardevolle grondstoffen en brandstoffen en/of waar een beleid (politiek) gevoerd wordt, welke tegen de geest van het vrije markt kapitalisme ingaat (lees tegen de belangen van de groot investeerders, de internationaal opererende grootbedrijven, groot aandeelhouders, noem maar op ingaan). Zeg maar het demoniseren van alles wat neigt naar minder kapitalistisch gedachtegoed en tegen de belangen van het grote geld ingaan. Bijvoorbeeld ook regimes die hun olie niet willen verkopen in Amerikaanse dollars.
Trouwens, af en toe wapengekletter is ook goed voor de wapenproducenten binnen het militair industriële complex. Er valt veel over te schrijven.
Met andere woorden dat bij de strijd om de zogenaamd ‘rechtvaardige zaak’ in veel gevallen (niet in alle gevallen) een economische component een erg belangrijke rol op de achtergrond speelt. In een wereld met grenzen aan de groei zal grote onderlinge competitie al snel ontaarden in een zeer materialistische en onverdraagzame samenleving waarin met behulp van verdeel en heers principes de aandacht gericht wordt op zaken die de aandacht dienen af te leiden van de eigen ‘agressieve economische gerichtheid op meer en meer’, welke ten koste gaat van het groter geheel.
Dat het recht van de sterkste vanzelfsprekend is en armoede volledig aan de arme zelf toegeschreven kan worden. Een maatschappij waarbij het grote geld regeert ten koste van het armere deel van een samenleving en de wereld als geheel. Een samenleving waarin agressief geoordeeld wordt over regimes waar de vrije markt ideologie niet het grootste goed is. Deze regimes worden m.i. in de media veel sneller gedemoniseerd dan regimes die wel aan de leiband van het grote kapitaal lopen (o.a. Wallstreet Big Finance).
Flink wat geweld welke plaats vind in regimes die wel aan de leiband van het grote geld lopen blijft naar mijn idee vaak onderbelicht in de media. Het wordt wel vermeld, maar toch minder regelmatig en met minder demoniserend taalgebruik.
In een wereld met grenzen aan de groei lijken me solidariteit (socialisme) en ecologisch besef randvoorwaarden om niet af te glijden naar een soort van feudaal systeem waarin mensen steeds meer als lijfeigenen gezien worden. Maar dat is weer een ander verhaal.
In een wereld met grenzen aan de groei en waarin het grote geld teveel regeert, krijgt een socialere invulling van beleid minder snel een kans. Sterker nog, dat het in sommige gevallen ‘achter de schermen zoveel mogelijk wordt weggedrukt en naar buiten toe gedemoniseerd’.

Geplaatst in Uncategorized | 2 reacties

Noemenswaardige daling van de Iraanse olie export in augustus 2018 (t.o.v. juli 2018)

Volgens een zeer recent artikel op de website van oilprice.com (klik hier voor artikel) zal volgens voorlopige cijfers de Iraanse olie export in augustus 2018 gemiddeld ongeveer 2,06 miljoen vaten per dag gaan bedragen. In juli 2018 bedroeg deze nog 2,32 miljoen vaten per dag. Dus in augustus 2018 daalt volgens voorlopige cijfers de Iraanse olie export met ruim 250 duizend vaten per dag t.o.v. juli 2018.
In april 2018 bedroeg de Iraanse olie export nog 3,08 miljoen vaten per dag.
De intentie vanuit de VS is om de boycot van de Iraanse olie export vanaf november 2018 formeel in te laten gaan en indien mogelijk deze tot nul te reduceren! Afwachten in hoeverre laatstgenoemde gerealiseerd zal worden. Het zijn alleen al wat dat betreft interessante tijden.

Het duurt enige tijd eer een daling in de olie export doorwerkt in de werkelijke economie. Het duurt als ik me niet vergis bijvoorbeeld enkele weken om een olietanker vol met olie van bijvoorbeeld Iran naar China te laten varen.

In het aangehaalde artikel wordt ook nog verwezen naar andere artikelen, bijvoorbeeld ook een artikel afkomstig van Platts (klik hier voor artikel).
Daarin wordt vermeld dat Iran een relatief grote bovengrondse opslagcapaciteit heeft voor olie en deze voorlopig nog niet volledig gevuld is. Voorlopig kan Iran met de gewonnen olie uit eigen bodem haar bovengrondse olievoorraad nog tot de nok vullen.
Bovendien heeft Iran raffinaderijen waarmee benzine (uit olie) ‘gemaakt’ kan worden. De benzineproductie in Iran is gedurende het afgelopen jaar flink opgehoogd en zal de komende tijd hoogstwaarschijnlijk nog verder opgehoogd worden. Aan benzine zal Iran voorlopig geen tekort hebben.

Ook The Wall Street Journal bericht (klik hier voor artikel, helaas achter betaalmuur) over de sneller dan verwachte daling van de Iraanse olie export:

Iran’s Oil Exports Dropping Faster Than Expected Before U.S. Sanctions
Shipments are set to decline by a third as shippers pull back from the Islamic Republic months ahead of a Nov. 4 U.S. deadline
By Benoit Faucon
Aug. 28, 2018 3:05 p.m. ET

Iran oil shipments are declining at a faster-than-expected pace ahead of U.S. sanctions set to begin in November…

De krapte op de wereldwijde oliemarkt zal vanwege de verwachtte flinke terugval van de Iraanse olie export de komende maanden hoogstwaarschijnlijk flink gaan toenemen.
Het is niet te hopen dat er tegen die tijd elders ter wereld grote olieproductie verstoringen gaan optreden.
Het is afwachten in hoeverre men wereldwijd in het vierde kwartaal van 2018 de bovengrondse olievoorraad gaat aanspreken om een eventuele terugval (of afzwakkende stijging) van de wereldwijde olieproductie en een verwachte verdere stijging van de wereldwijde vraag naar olie te compenseren. Als de krapte op de wereldwijde oliemarkt een lange tijd gaat aanhouden en hoogstwaarschijnlijk nog verder zal gaan toenemen, zal op een gegeven moment de reservecapaciteit aan olieproductie tot nul gereduceerd zijn en ook de bovengrondse wereldwijde olievoorraad een kritisch laag niveau gaan bereiken. De gevolgen voor de wereldeconomie zullen zeker vanaf dat moment heel groot gaan worden.

Een grafiek met prognose over aanbod en verbruik van olie
Volgens onderstaande grafiek afkomstig van ene Thomson Reuters Eikon (EIA)  zal in het vierde kwartaal van 2018 de wereldwijde olieconsumptie flink hoger dan de olieproductie gaan zijn. Om al te veel onrust op de oliemarkt te voorkomen zal er (als verwachting bewaarheid gaat worden) in het vierde kwartaal van 2018 weer terug flink ingeteerd dienen te worden op de wereldwijde bovengrondse olievoorraad.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen